Кіріспе

Американдық драматург

Генри Блейк Фуллер (9 қаңтар 1857 – 28 шілде 1929) – американдық романист және әңгімелер авторы. Ол Чикаго, Иллинойс штатында туып өсті. Ол Чикагодан шыққан және ұлттық деңгейде танымал болған алғашқы романисттердің бірі. Оның қалалық өмірді зерттеуі жаңалық ретінде қабылданды, ал өмірінің кейінгі кезеңдерінде ол көркем әдебиетте гомосексуализмді зерттеген алғашқы американдық авторлардың бірі болды.

Мансап

Фуллердің алғашқы шығармалары Италияда оқиғалар орын алатын, аллегориялық кейіпкерлерді бейнелейтін саяхат романдары болды. «Шевалье де Пенсьери-Вани» (1890) және «Ла Трините шатолендігі» (1892) екеуі де Генри Джеймстің шығармаларымен кейбір тақырыптық ұқсастықтарды бөліседі, оның басты қызығушылығы американдық және еуропалық өмір салтының контрасты болды. Фуллердің алғашқы екі кітабы Чарльз Элиот Нортон және Джеймс Рассел Лоуэлл сияқты сауатты Жаңа Англиялықтардың талғампаздық талғамына сай келді, олар Фуллердің шығармаларын сол кезде әлі де көбінесе шекаралық қала болып саналатын Чикагода дамып келе жатқан әдеби мәдениеттің жарқын белгісі ретінде қарастырды. Содан кейін Фуллер әдеби реализмге бет бұрып, «Аскалы мекендер» (1893) романын жазды, бұл қазіргі Чикагоның көкжиегі мен қарбалас бизнес мәдениеті арасында өтетін, мүмкін, алғашқы роман. Роман Чикаго оқырмандарын шоққыландырып, ашуландырды, олар қаланың жағымсыз бейнесін қызықтырды. Роман ықпалды сыншы және романист Уильям Дин Хауэллстың мақтауына ие болды, оның жағымды пікірі Фуллердің маңызды аймақтық реалист ретіндегі беделін нығайтуға үлкен үлес қосты. «Аскалы мекендер» және «Шолумен» (1895) сияқты романдар Хауэллстің әлеуметтік реализмімен әсерленді, ол американдық институттардың он тоғызыншы ғасырдың соңындағы экономикалық және демографиялық өзгерістермен қалай өзгеретінін сипаттады, бірақ «Аскалы мекендердегі» зорлық-зомбылық көріністерінде Хауэллстің романдарынан табылмайтын натурализм элементтері бар. «Шолумен» романы реалистік болғанымен, оның қатал реализмінен айырмашылығы бар, оның қалысқандығына әзіл-қалжыңмен қарады. 1898 жылы Фуллер Иллинойстағы «Бүркіт ұясы» өнер колониясының негізін қалаушы мүшелерінің бірі болды. Ол «Нью-Йорк Evening Post» газеті үшін өнер сыншысының бағанасын жазды.

Беделі

2000 жылы Фуллер гей әдебиетіне қосқан үлесі үшін Чикаго гейлер мен лесбияндардың Атақ залына қабылданып, еске алынды. 2017 жылы ол Чикаго әдебиетінің Атақ залына енгізілді.