Торн Смит: Америкалық юморист жазушының өмірі мен шығармалары
Thorne Smith
Торн Смит – американдық юморшы жазушы (1892-1934). "Topper" романдарымен танымал, оларда әуесқойлық, әдемі суреттер мен әдемі әңгімелер бар. Кітаптары 30-жылдары жаппай сатылды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық романист (1892–1934)
American novelist (1892–1934)
Джеймс Торн Смит, кіші (27 наурыз, 1892 – 20 маусым, 1934) – Торн Смит псевдонімімен жазған американдық юмористик фантастика жазушысы. Ол бүгінде екі «Топпер» романымен танымал, олар әзіл-қалжыңға толы, жыныстық мәселелерді, көп ішуді және әруақтарды қамтитын фантастикалық туындылар. Осы кітаптар 1930 жылдары миллиондаған данада сатылып, 1950 жылдары қағаздан жасалған кітаптар түрінде де кең таралды. Смит Мэриленд штатының Аннаполис қаласында әскери-теңіз флотының коммодорының ұлы болып дүниеге келді және Дартмут колледжінде білім алды. Гринвич Виллиджде жарнама агенті болып жұмыс істеп, қиын жылдарды бастан өткергеннен кейін, Смит 1926 жылы «Топпер» романын жариялап, үлкен жетістікке жетті. Ол Генри Джорджтың экономикалық принциптеріне негізделген, Болтон Холл құрған әлеуметтік эксперименттік қоғамдастық – «Free Acres»-тің алғашқы тұрғындарының бірі болды, ол Нью-Джерси штатының Беркли-Хайтс қаласында орналасқан. 1934 жылы Флоридада демалысқа шыққанда жүрек талмасынан қайтыс болды.
James Thorne Smith, Jr. (March 27, 1892 – June 20, 1934) was an American writer of humorous supernatural fantasy fiction under the byline Thorne Smith. He is best known today for the two Topper novels, comic fantasy fiction involving sex, much drinking and ghosts. With racy illustrations, these sold millions of copies in the 1930s and were equally popular in paperbacks of the 1950s. Smith was born in Annapolis, Maryland, the son of a Navy commodore, and attended Dartmouth College. Following hungry years in Greenwich Village, working part time as an advertising agent, Smith achieved meteoric success with the publication of Topper in 1926. He was an early resident of Free Acres, a social experimental community developed by Bolton Hall according to the economic principles of Henry George, in Berkeley Heights, New Jersey. He died of a heart attack in 1934 while vacationing in Florida.
Шығармалары
Билтмор Освальд: "Бақытсыз рекруттың күнделігі" (1918). Смит теңіз флотында болған кезде "The Broadside" әскери журналына жазылған комикстер сериясы. "Бақытсыз: Билтмор Освальд теңізде өте көп" (1919). Қасқырлар мен жолдар (1919). Өлеңдер кітабы. Топпер (1926, авторлық құқығы 1953 жылы жаңартылды, сондай-ақ "Жомарт әуесқойлар" деп те белгілі). Бұл және оның жалғасы, "Топпер сапарға шығады" (1932, француз Ривьерасында), Смиттің ең танымал шығармасы. Онда күйзеліске ұшыраған әйелі Мэриге үйленген, сыйлы банкир Космо Топпер және оны басқа арбалармен таныстыратын Мэрион мен Джордж Керби сияқты екі арбамен болған оқиғалары баяндалады. Ол Марионға романтикалық жағынан тартылады, ол бір кезде оны өлтіруге тырысады, сондықтан олар әрқашан бірге бола алады. Мұндай кітап үшін ерекше, Мэриге жанашырлықпен қарайды – ол өзіне айналғанды ұнатпайды және өзгеруге тырысады. "Топпер" 1937 жылы Джордж Керби ролінде Кэри Грант, Марион Керби ролінде Констанс Беннет, Космо Топпер ролінде Роланд Янгтың қатысуымен түсірілген фильмге айналды. Содан кейін екі фильм түсірілді: 1939 жылы "Топпер сапар шегеді" және 1941 жылы "Топпер қайтып келеді". Соңғы фильм кітапқа негізделмеген. Янг 1945 жылы NBC радиосында жазғы алмастыру сериясында "Топпердің оқиғалары" ролін қайталады. Кітаптар 1953 жылы басталған американдық телесериал "Топперге" бейімделді, онда Лео Г. Кэрролл Космо Топпер, Роберт Стерлинг және Энн Джеффриз жұлдыздар ретінде ойнады. 78 серия түсірілді. Пилот эпизодты және алғашқы бірнеше эпизодты Стивен Сондхайм жазды. "Ай түстің соңы" (1927, авторлық құқығы 1955 жылы жаңартылды). Сәтті шықпаған тұжырымды роман. "Жолдан адасқан тоқты" (1929). Қарапайым мінез-құлықтағы инвестициялық банкир, кукольд және дипсоманик Т. Лоуренс Лэмб түрлі жануарлар түріне құпия түрленулер сериясы кезінде адам жағдайына көзқарас табады. Лэмб, оның қызы Хебе, оның жігіті Мелвилл Лонг және Хебтің досы Сандра Раш (Лэмбтің махаббат қызығына айналған жиырма жастағы ішкі киім моделі) көптеген оқиғаларды бастан өткізеді, олардың көпшілігі заң мен тәртіптің шегінен тыс келеді. Лэмбтің, көптеген Торн Смит батырлары сияқты, бір сәтте оны өлтіруге тырысатын (ол кезде ол алтын балық) әйелінің (және бұл жағдайда неке адалдығын бұзушы) әйелі бар. Торн Смит романдарындағыдай, басты кейіпкерлер мен ашуланған судья қатысатын сот залындағы көрініс сипаттамалық мас іс-әрекеттің кульминациясын қамтамасыз етеді. Бұл роман "Торн Смит 3 Декер" (Sun Dial Press, 1933) журналында "Тернабут" және "Есік алдындағы жаңбыр" романдарымен бірге жарық көрді. "Ол құлап қалды ма?" (1930 ж.) Дашиелл Хамметтің бағалаған құпия романы. "Құдайлардың түнгі өмірі" (1931). Хантер Хоктың өнертабысы алтынға айналды. Ол тірі затты тасқа айналдыратын және процессті кері қайтаратын құрылғыны ойлап тапқан. Бірнеше рет сынақтан өткеннен кейін 900 жастағы Мегерамен танысады. Мегера оған тастан ет жасауға үйретеді. Олар кейбір достарымен бірге Нью-Йоркке барып, Метрополитен өнер мұражайының римдік құдайларын тірілтеді: Меркурий өзін кәсіби қалтақшы ретінде көрсетеді, ал Нептун балық базарында хаос туғызады. "Тернабаут" (1931) фильмінде екі заманауи ерлі-зайыпты жыныстар арасындағы шайқасқа түседі. Мысырлық бір тәңір жас ерлі-зайыптылардың қызғаныш пен қызғанышқа түсіп жатқанын байқап, оларды денелерін ауыстыруға мәжбүр етеді. Тим Уиллоус жарнама агентігінде жұмыс істейді, және бірнеше көріністер автор Торн Смиттің тәжірибесіне негізделген. Оның әйелі Салли күйеуін жүктілегеннен кейін, бұрынғы әйелі сүйген, Карл Бентли есімді төрт бұрышты жауы бар флиртермен жеке-жеке әрекет етуге тырысқанда, жағдай нашарлайды. Әйелінің денесінде тұтқындалған Тимнің бақытсыз кірпішпен қаһарлы кек алуы Торн Смиттің ерекше әзіл-сықағының ұмытылмас сәттерінің бірі. 1940 жылы түсірілген фильм де, 1979 жылы Шэрон Глэс және Джон Шуктың қатысуымен шыққан қысқа мерзімді теледидар комедиясы да (алты эпизодтан кейін тоқтатылды) "Тернабут" желісі бойынша түсірілді. Бұл роман "Торн Смит 3 Декер" журналында "Жолға кеткен тоқты" және "Есік алдындағы жаңбыр" романдарымен бірге жарық көрді. "Жалқау аю жолағы" (1931). Балалар кітабы. "Епископтың жаулары" (1932). Көңіл күйзеліске ұшыраған, қайырымды қаһвэ импорты байлығының мұрагері Питер Ван Дайк өзінің өмірі мен жоғары қоғаммен қарым-қатынасын жоғарыдан төменге қарай бұратынын байқайды, өйткені оның хатшысы Жозефин Дюваль оны моральдық жағынан құрту арқылы "құтқаруға" бел буады. Шапан шкафында болған қызықты жанжалдан кейін ол Епископаль шіркеуінің епискобы мен бұрынғы жалаңаш модель Аспирин Лизді қамтитын әртүрлі топпен бірге тұманға қалады. Кәсіпкерлік топ табиғатты құрметтейтін курорттың жағасында ойсырап қонады, ал кофе импорттаушысының босатылуы басталады. Смит, өзінің сирек комик романдарындағыдай, ешқандай мистикалық элементсіз, оқырман "Жаугерлер" сөздерінің бірлескен костюмге сілтеме екенін біледі деп есептейді. "Есік алдындағы жаңбыр" (1933). Неке адалдығын бұзған күйеу, Гектор Оуэн, қалалық универмагтың серігіне айналады. Іс-әрекеттің көп бөлігі Оуэннің, оның үш серігінің (Мырза Горац Ларкин, "Тамақ" деп аталған адам және майор Барни Бритт Бритт) және порнографиялық кітаптар бөлімінің сатушысы, мыс Honor "Жібек" Найтлидің мас күйдегі оқиғаларын қамтиды. "Торн Смит 3 Декер" (жоғарыда қараңыз "Жолдан адасқан тоқты" және "Тернабут") кітаптарына кірген үш романның ішінде бұл ең ашық эротикалық, көптеген тікелей жыныстық қарым-қатынастар туралы ұсыныстармен, суретші Герберт Роэсе салған жалаңаш әйелдердің басты кейіпкерлермен бірге ойнап жатқан суреттерімен бірге. Торн Смит сот залындағы көрініс кульминацияны қамтамасыз етеді, бірақ романның ең үлкен тосынсыры соңғы беттерде ғана ашылады. "Тері мен сүйек" (1933). Фотографтың қараңғы бөлмедегі апатты оқиғасы оған және оның итіне кездейсоқ түрде қалыпты және рентгендік (қаңқа) нұсқалары арасында ауысуға мүмкіндік беретін химиялық қоспаны тудырады. Оның сыртқы түрінен асып, кім екенін бағалай білетін адамдарды тауып, көре алмайтындарды қорқытатынына байланысты ішімдік ішіп, көңіл көтеруге мүмкіндік береді. Көбінесе оның әйелі Лорна тартымды тұлға. "Даңқты бассейн" (1934). Бұл Торн Смиттың өткір әлеуметтік юморының ең жақсы мысалы, Вольстед заңының (Тиым салу) фонында ойналады. Екі өкінішсіз бұзылған адам стилді Рекс Пебблдің адал болмауына және оның серігі Спрей Саммерстің қатал сүйіктісіне айналуының 25 жылдығын тойлайды. Олардың ашулы және ішімдікке құмар япондық үй шаруасы, Накасима, ағылшын тілімен дзюдо ойнағанда, екеуі де бассейнге түсіп кетеді, суы жастардың бұлағына айналған. Жастарын және тартымдылығын жоғалтқаннан кейін, олардың жаңа денелерінің жастығы олардың күнәлі жұбайлар ғана түсіне алатын бірнеше оқиғаны бастайды. "Шығушы әйел" (1941, өлімнен кейін жарияланды және Норман Х. Мэтсон аяқтады). 1942 жылы "Мен бір әйелге үйлендім" фильмі ретінде шығарылған бұл роман "Қолға алу, кітап және шам" сияқты, ұзаққа созылған телесериал "Менің әйелім" үшін шабыт көзі болды. Романға "Қанаттар мансардада" (1942) жалғасы Мэтсонның толыққанды туындысы болып табылады, бірақ кейде Смит жазған деп есептеледі. "Тері мен сүйек", "Тернабут", "Құдайлардың түнгі өмірі", "Шығушы әйел", "Жолдан адасқан тоқты", "Епископтың жаулары", "Даңқты бассейн" және "Есік алдындағы жаңбыр" романдарының барлығы "Қарулы күштер басылымдары" баспасынан шығарылды.
Biltmore Oswald: The Diary of a Hapless Recruit (1918). A series of comic stories written for the Naval Reserve journal The Broadside while Smith was in the Navy. Out O' Luck: Biltmore Oswald Very Much at Sea (1919). Haunts and Bypaths (1919). A book of poetry. Topper (1926, copyright renewed 1953also known as The Jovial Ghosts). This and its sequel, Topper Takes a Trip (1932, set in the French Riviera), are probably Smith's most famous work, about a respectable banker called Cosmo Topper, married to his depressingly staid wife Mary, and his misadventures with a couple of ghosts, Marion and George Kerby, who introduce him to other ghosts. He is romantically attracted to Marion, who at one point tries to kill him so that they can always be together. Unusually for such a book, Mary is treated sympathetically—she does not like what she has become and tries to change. Topper was made into a 1937 film starring Cary Grant as George Kerby, Constance Bennett as Marion Kerby, and Roland Young as Cosmo Topper. Two filmed sequels followed: Topper Takes a Trip, in 1939, and Topper Returns, in 1941. The latter film was not based on a book. Young reprised the role in the 1945 NBC radio summer replacement series The Adventures of Topper. The books were adapted into an American television series, Topper, beginning in 1953, with Leo G. Carroll as Cosmo Topper, and Robert Sterling and Anne Jeffreys as the ghosts. Seventy eight episodes were made. The pilot episode and a few of the early episodes were written by Stephen Sondheim. Dream's End (1927, copyright renewed 1955). A serious novel that was not a success. The Stray Lamb (1929). Mild mannered investment banker, cuckold, and dipsomaniac T. Lawrence Lamb gains perspective on the human condition during a series of mysterious transformations into various animal forms. Lamb, his daughter Hebe, her boyfriend Melville Long, and Hebe's friend Sandra Rush (a twentyish lingerie model who becomes Lamb's love interest) pursue many adventures, most of which fall well outside the perimeter of law and order. Lamb has, like many Thorne Smith heroes, a shrewish (and in this case adulterous) wife who at one point tries to murder him (at the time he is a goldfish). As in many Thorne Smith novels, a courtroom scene involving the protagonists and an exasperated judge provides a climax to the characteristically tipsy action. This novel is included with Turnabout and Rain in the Doorway in The Thorne Smith 3 Decker (Sun Dial Press, 1933). Did She Fall? (1930). A mystery novel admired by Dashiell Hammett. The Night Life of the Gods (1931). Quirky inventor Hunter Hawk strikes gold when he invents a device enabling him to turn living matter into stone and to reverse the process at will. After a chaotic field test he meets stunning 900 year old Megaera, who teaches him to turn stone into flesh. They and some friends set their sights on New York City to bring the Roman gods of the Metropolitan Museum of Art to life: Mercury shows himself an expert pickpocket, while Neptune causes chaos in the fish market. Turnabout (1931) pits two modern married people into a battle of the sexes. Noticing the bickering and jealousy of a young man and wife, an Egyptian idol causes them to switch bodies. Tim Willows works in an advertising agency, and several of the scenes draw on author Thorne Smith's experience. After his wife, Sally, impregnates her husband, things take a decided turn for the worse as they separately try to deal with the object of the former wife's affections—a square jawed philanderer by the name of Carl Bently. The scene in which Tim, trapped in his wife's body, exacts an icy revenge on the unfortunate interloper is one of the unforgettable moments of Thorne Smith's peculiar humor. Both a film (1940) and a short lived 1979 television sitcom starring Sharon Gless and John Schuck (canceled after six episodes) were based on Turnabout, as to some extent was the last broadcast episode of Star Trek: The Original Series, "Turnabout Intruder". This novel is included with The Stray Lamb and Rain in the Doorway in The Thorne Smith 3 Decker. Lazy Bear Lane (1931). A children's book. The Bishop's Jaegers (1932). The depressed, indifferent heir of a vast coffee import fortune, Peter Van Dyke finds his life and high society engagement turned upside down when his secretary, Josephine Duval, determines to “rescue” him by ruining him morally. After an amusing scandal in a coat closet, he is cast adrift in a fog with a motley crew that includes a bishop of the Episcopal Church and a former nude model named Aspirin Liz. The enterprising party lands unceremoniously on the shores of a naturist resort, and the liberation of the coffee importer is set in motion. Smith, in one of his few comic novels devoid of any element of the supernatural, assumes the reader would know that "Jaegers" refers to a union suit. Rain in the Doorway (1933). A cuckold husband, Hector Owen, inadvertently becomes a partner in a big city department store. The bulk of the action involves the inebriated adventures of Owen, his three partners (Mr. Horace Larkin, a man called Dinner, and Major Barney Britt Britt), and a salesgirl from the pornographic books department, Miss Honor "Satin" Knightly. Of the three novels included in The Thorne Smith 3 Decker (see The Stray Lamb and Turnabout above) this is the most openly erotic, with many direct suggestions of sexual encounters, accompanied with cartoons of nude women cavorting with the protagonists, drawn by artist Herbert Roese. The Thorne Smith courtroom scene provides a climax, but the novel's biggest surprise isn't sprung until the final pages. Skin and Bones (1933). A photographer's freak accident in the darkroom produces a chemical concoction causing him and his dog to randomly switch back and forth between normal and X ray (skeleton) versions of themselves. Drinking and cavorting ensues as he finds people able to see beyond his appearance and appreciate him for who he is, while inadvertently terrifying those who cannot. Unusually, his wife Lorna is an attractive personality. The Glorious Pool (1934). Perhaps the best example of Thorne Smith's acutely sharp social humor played out against a backdrop of the Volstead Act (Prohibition). Two unrepentant reprobates are celebrating the 25th anniversary of the seduction which made the stylish Rex Pebble into an adulterer and his companion, Spray Summers, into his hard boiled mistress. While their exasperating and alcoholic Japanese houseboy, Nakashima, plays jujitsu with the English language, the two slip into a swimming pool, the waters of which have been changed into a fountain of youth. Abandoning their clothes and modesty with their advanced years, the newfound youthfulness of their bodies puts into motion an evening of hijinks that only a seasoned and well practiced couple of sinners could imagine. The Passionate Witch (1941, published posthumously and completed by Norman H. Matson). Produced in 1942 as the film I Married a Witch, this novel was one of the inspirations, along with Bell, Book and Candle, for the long running TV series Bewitched. A sequel to the novel, Bats in the Belfry (1942), is entirely by Matson, though sometimes attributed to Smith. Skin and Bones, Turnabout, The Night Life of the Gods, The Passionate Witch, The Stray Lamb, The Bishop's Jaegers, The Glorious Pool, and Rain in the Doorway were all published by Armed Services Editions.
Өмірбаяндары
Роланд Янг және Торн Смит, Торн Смит: Оның өмірі мен дәуірі (1934, Doubleday, Doran & Company, Нью-Йорк, 32 б.) Энтони Слайд, Смит атымен танымал адам. Торн Смиттің романдары мен экрандық мұрасы (2015, Олбани, GA, 174 б.)
Roland Young & Thorne Smith, Thorne Smith: His Life and Times (1934, Doubleday, Doran & Company, New York, 32p.) Anthony Slide, A Man named Smith The novels and screen legacy of Thorne Smith (2015, Albany, GA, 174p.)
Кітапнамалар мен тексеру тізімдері
Хаас, Ирвин, құраст. "[Джеймс] Торн Смит [Жасы] 1893–1934." (Америкалық алғашқы басылымдар. Жак Бланк өңдеген.) The Publishers’ Weekly, 130 (28 қараша 1936): 2134. Спраг, Дон. "Торн Смит." Қағаз кітаптарды жинаушы ма? 3, № 2 (1981 жылғы мамыр), 19. Валоне, Филип Дж., кіші. Торн Смит туралы деректер жинағы. Орны көрсетілмеген: Автор, 1982. Блейлер, Э. Ф. Ұсынылған әдебиеттер туралы нұсқаулық. Кент, Огайо: Кент штаты университетінің баспасы, [1983], 464–66 бб. Шетц, Джордж Х., және Родни Н. Хеншоу. "Торн Смит." Библиография бюллетені, 41, № 1 (1984 жылғы наурыз): 25–37. Суреттері бар. [Ахерн, Патрисия, және Аллен Ахерн.] "Торн Смит." Автор бағасы туралы нұсқаулық, № [069], 1986 жылғы маусым. 3 б. Quill & Brush баспасы; P. O. Box 5365; Роквилл, Мэриленд. [Шетцтің еңбегіне негізделген, қараңыз; авторлары көрсетілген.] [Смайли, Кэтрин]. "Торн Смит тізімі." Бірінші басылымдар: Заманауи алғашқы басылымдарды жинау, 3, № 4 (1993 жылғы сәуір): 19. Суреттері бар.
Haas, Irvin, comp. "[James] Thorne Smith [Jr.] 1893–1934." (American First Editions. Edited by Jacob Blanck.) The Publishers’ Weekly, 130 (28 November 1936): 2134. Sprague, Don. "Thorne Smith." Collecting Paperbacks? 3, no. 2 (May 1981), 19. Valone, Philip J., Jr. A Thorne Smith Source Book. N. p.: The author, 1982. Bleiler, E. F. The Guide to Supernatural Fiction. Kent, Ohio: Kent State University Press, [1983], pp. 464–66. Scheetz, George H., and Rodney N. Henshaw. "Thorne Smith." Bulletin of Bibliography, 41, no. 1 (March 1984): 25–37. Illustrated. [Ahearn, Patricia, and Allen Ahearn.] "Thorne Smith." Author Price Guide, No. [069], June 1986. 3 pp. Published by Quill & Brush; P. O. Box 5365; Rockville, Md. [Based on Scheetz, q. v.; credited.] [Smiley, Kathryn]. "A Thorne Smith Checklist." Firsts: Collecting Modern First Editions, 3, no. 4 (April 1993): 19. Illustrated.