Кіріспе

Құстар туысы. Ваза тотығы деген атау үлкен ваза тотығына да қолданылады. Coracopsis туысына жататын ваза тотықтары – Мадагаскар және Үнді мұхитының батысындағы аралдарға ғана тән Psittaculidae тұқымдасына жататын тотықтың төрт түрі. Кейбір таксономистер бұрын осы түрлерді Mascarinus туысына жатқызған, бірақ қазір бұл ауыр кемшіліктері бар, кейіннен жоққа шығарылған генетикалық зерттеу нәтижесінде жасалған қате екені анықталды.

Таксономия

Коракопсис туысын 1832 жылы неміс орнитологы Иоганн Георг Ваглер ашты. 1840 жылы Джордж Роберт Грей бұл туыстың типтік түрін кіші ваза тотық деп белгіледі.

Филогения

2011 жылғы генетикалық зерттеуде Реюньон аралынан табылған Маскарен попугайы Мадагаскар мен жақын аралдардан келген кіші ваза попугайларының түрлеріне жақын екені анықталды, демек ол Psittacula попугайларымен туыс емес. Зерттеу сондай-ақ Маскарен попугайларының тамыры Реюньон аралы пайда болғанға дейін, 4,6-9 миллион жыл бұрын бөлінгенін көрсетті, яғни бұл оқиға басқа жерде болған болуы керек. Зерттеуге қоса берілген кладограмма төменде көрсетілген:

Ғалымдардың тағы бір тобы бұл жаңалықты мойындады, бірақ сынаманың зақымдануы мүмкін екенін және мәселені толық шешу үшін қосымша зерттеулер қажет екенін атап өтті. Егер Mascarinus Coracopsis туысына кіретіні расталса, соңғысы кіші атауға ие болады, өйткені Mascarinus атауы ескірек. Хьюм бұл жаңалыққа таң қалды, себебі Маскарен попугайы мен аралдардағы басқа попугайлардың анатомиялық ерекшеліктері psittaculine попугайларына ұқсас. Дегенмен, кейінірек жасалған зерттеулер Mascarinus-тың Coracopsis-ке жатқызылуы зерттеу кезінде генетикалық материалдың араласуынан туындағанін көрсетті, бұл жаңалықты жоққа шығарып, оларды екі бөлек, туыс емес туыс ретінде, әртүрлі кіші туыстарда қарастырады.

Сипаттама

Олар попугайлар әлемінде ерекше сыртқы түрімен көзге түседі, оның ішінде ұзын мойынды, қарадан сұр түске дейінгі қауырсынды және қызғылт түсті мүңкісі бар өте қысқа денелері бар. Аналық және аталық васалардың терісі көбелек шағылысу маусымында сарға айналады, сонымен қатар қауырсындар түсіп қалуы мүмкін. Дегенмен, аналықтарда қауырсынның түсуі толық шашсыздыққа алып келуі мүмкін. Аналықтардың көбелек шағылысу физиологиясының тағы бір қызықты ерекшелігі – әдетте қарадан сұр түске дейін болатын қауырсындары, түбі түспей, қоңыр түске айналады. Бұл меланиннің қайта таралуынан болады, ал меланин – васалардың қауырсындарын қара түске бояйтын пигмент.

Әдеттегі емес сипаттамалары

Олардың сыртқы түрінен өзгеше, олардың физиологиялық ерекшеліктері бар, бұл оларды бауырсақтардың арасында бірегей етеді. Ваза балапандары инкубациядан кейін небәрі 18–20 күнде жарылады, бұл өте ерекше, себебі вазаның мөлшерімен салыстырылатын бауырсақтардың жарылуына дейін 30 күнге дейін уақыт кетеді. Аталық вазаның клоакасы гемипенис түріне айналып, жұптасу кезінде тік тұрады – бұл осы туысқа тән қасиет. Бұл фаллос ұзаққа созылған жұптасуға және жыныстық байланыс арқылы бекітілуге себеп болады. Кішкентай вазалардың тұмсықтарында тіректер болады, оларды тікелей қоздырғанда күшті тамақтану реакциясын тудырады. Бұл тіректер бірнеше аптадан кейін жоғалады, бірақ тамақтану немесе "емшектен айыру" рефлексі ересекке дейін өте күшті болып қалады. Көптеген құс шаруашылары жас вазалардың астыңғы қабына күшпен тамақ салу үшін шприц қолдануға мәжбүр, өйткені емшектен айыру рефлексінің күштілігі оларды қасықпен тамақтандыруға мүмкіндік бермейді. Пситтациннің тұмсық және қауырсын ауруымен зарарланған ваза бауырсақтары ақ түске айналады, ал 1970 жылдары құстардың алғашқы партиясы Еуропа мен Америкаға экспортталған кезде импорттаушылар оларды қателікпен альбинос деп жарнамалаған.