Кіріспе

Англия азамат соғысы (1597-1645) кезіндегі роялист офицері.

Генри Гейдж (29 тамыз 1597 – 11 қаңтар 1645) – Англия азамат соғысындағы роялист офицері.

Ерте өмір

Гейдж Суррейдегі Хэлинг Парк қаласында Джон Гейдж мен Маргарет Коплинің ұлы болып дүниеге келді. Олар католик отбасы болған және бұрынғы лорд-канцлер Томас Мордың отбасысы сияқты басқа да белгілі католик отбасыларымен туыс болған. Генри он екі жасында католиктік білім алу үшін Сент-Омердегі ағылшын иезуит колледжіне жіберілді, ол 1609 жылдан 1614 жылға дейін онда оқыды. 1615 жылдан 1618 жылға дейін Римдегі ағылшын колледжінде үш жыл оқығаннан кейін Гейдж дін қызметкері болуға құмар емес екенін түсінді. 22 жасында ол Фландрия армиясында кәсіби әскерге қатысты.

Сегіз жүз жылдық соғыс

1619 жылы Гейдж Фландрия армиясына пикмен ретінде қабылданып, бастапқыда Антверпен гарнизонында қызмет етті. 1622 жылы ол Аргилл графының полкінде рота капитаны болып тағайындалды. Ол Берген-оп-Зумды қоршау кезінде (1622 ж.) және Бреда қоршауында (1624 ж.) өзін ерекше көзге түсірді. 1625 жылы ол сэр Эдвард Пархэмнің полкінде капитан болып қызмет етті, бірақ ағылшын-испан соғысы (1625–1630) кезінде туған еліне қарсы қызмет етудің орнына Англияға оралды. Осы жылдары оның Герман Гюгоның «Обсидио Бредана» латынша еңбегінің, Бреда қоршауы туралы есебі, Гент қаласында Judocus Dooms басылымымен «Бреда қоршауы» деген атпен жарияланды. 1630 жылдан кейін ол 900 сарбаз жинап, Фландрияға өз полкінің полковнигі ретінде қайта оралды. Ол француз армиясының Сент-Омерді қоршауын (1638 ж.) бұзуда маңызды рөл атқарды. Ол қабілетімен белгілі болды және Кларендонның 1-ші графы Эдвард Хайд оны «үлкен даналыққа және сабырға ие адам, және өзін баршаға сүйікті және құрметті еткен санаулы сарбаздардың бірі» деп сипаттады. Ол сондай-ақ дінге берілгендігімен де танымал болды (ол күнделікті миссаға қатысты) және кейінгі жылдары Төменгі елдерде және Англияда иезуит Питер Райт оның капелланы болды, кейін Генридің бұрынғы католиктік сенімінен бас тарған ағасы Томас Гейдж берген куәлік бойынша өлім жазасына кесілді. 1630 жылы Гейдж Испания қызметіндегі ағылшын полкінің капитан-командирі атағын алды.

Ағылшын азаматтық соғысы

Ағылшын азамат соғысында корольдің шақыруына жауап ретінде Гейдж испан корольінен қару-жарақ және оқ-дәрілер жинады, Англияға қайтып, Оксфордтағы роялистердің штабына жетті. 11 маусымда ол Боарсталл үйін басып алып, гарнизон құрды.

Базалық үй

1644 жылдың қыркүйегінде қоршауға алынған Басинг-хаустың гарнизонынан әскери көмек сұрауы келді. Бұл католик Джон Паулеттің, Уинчестердің 5-ші маркизінің резиденциясы болды, Англиядағы ең ірі жеке меншік үйі, Олд-Бэсингте, Лодон өзенінің (Темза өзенінің саласы) жанында, Оксфордтан қырық миль және Беркширдің Рединг қаласынан оңтүстікке қарай 19 шақырым жерде орналасқан. Аумақ шамамен 2,4 шақырымдық қоршау қабырғаларымен және нығайту құрылыстарымен қоршалған. "Ескі үй" – қорғаныс төбесіндегі ортағасырлық қамал, ал оның қасында бес қабаттан тұратын және 380 бөлмелі сарайлық "Жаңа үй" орналасқан. 1643 жылдың қарашасында сэр Уильям Уоллердің парламенттік әскерлері оны қоршауға алды. Алғашқы қоршау тоғыз күнге созылса да, 1644 жылдың маусымында үй тағы қоршауға алынды, бұл жолы полковник Ричард Нортон, оның ауыр минометтерді қолдануы қыркүйек айында маркиздің гарнизоны Оксфордтағы роялистерден, қырық миль қашықтықта, көмек сұрауына себеп болды. Онда полковник Генри Гейдж полковник Хокинстің полкі, жүз ерікті және түрлі қызметкерлерден тұратын көмекші күш жинады. Парламент өкілдері кейпінде жолға шыққан олар 11 қыркүйекте Басинг-хаусқа жетіп, гарнизонның оқ-дәрісі мен азық-түлігін толықтырды, содан кейін түнде Оксфордқа қайтып, аттарымен Кеннет және Темза өзендерін жүзіп өтті. Осының нәтижесінде полковник Гейдж рыцарь атағын алды. Полковник Гейджтің көмегінен кейін екі аптадан аспаған соң полковник Нортон қоршауды қайта бастады, жеті аптадан кейін, 19 қарашада полковник Гейдж тағы да қоршауды бұзды. Соңында үйге күшті бомбалау жасалды, шамамен 200 000 фунт стерлингке тоналды, содан кейін 1645 жылы Оливер Кромвелл оны жүйелі түрде қиратты. Осы уақытта Гейдж Банбери қамалын қоршаудан босатуға да көмектесті.

Оксфордтың губернаторы

1644 жылғы Рождество күні король Гейджді католик Сэр Артур Астонның (1590–1649) орнына Оксфорд губернаторы етіп тағайындады, осылайша Астонның ашу-ызасын қоздырып, оның беделін түсіруге және билігін әлсіретуге бар күшін салды. Бірақ бұл қастандық ұзаққа созылмады. Келесі айда, 1645 жылдың 11 қаңтарында Абингдон қаласының жанындағы Кульхам көпірінде болған шайқаста Гейдж қаза тапты. Екі күннен кейін Оксфордтағы Крайст-Черч кафедралды соборында оған әскери қабір жасалды, ол сонда жерленген. Оның ескерткіші оңтүстік трансептінің жанындағы Люси капелласында орналасқан. Латынша жазуда:

Эдвард Уолсингхэм жазған қысқаша өмірбаяны "Alter Britanniæ Heros: немесе, ең ардақты рыцарь, Сэр Генри Гейдж, Оксфордтың соңғы губернаторының өмірі, Epitomiz'd" (Оксфорд: Леонард Личфилд, 1645) деген атпен памфлет түрінде жарияланды.

Отбасы

Генри Мэри Дэниелге үйленді, ол оған алты бала дүниеге әкелді – екі ұл мен төрт қыз.