1982 жылғы Тынық мұхитындағы "Пол" дауілінің трагедиясы
Hurricane Paul (1982)
1982 ж. Тынық мұхитындағы «Пол» даулы болған 2-санатты қызылшасы 1625 адамның өмірін қиып, $520 млн зиян келтірді. Құрбан болғандар, зардаптар туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1982 жылғы 2-санаттағы Тынық мұхитындағы дауыл
Category 2 Pacific hurricane in 1982
Пауль дауыл – 1982 жылғы Тынық мұхиты дауыл маусымындағы аса қауіпті және қиратушы дауыл, оның салдарынан барлығы 1625 адам қаза тауып, 520 миллион АҚШ долларына залал келтірді. 1982 жылғы Тынық мұхиты дауыл маусымының он алтыншы аталған дауыл және оныншы дауыл болған Пауль 18 қыркүйекте Орталық Америка жағалауынан айналып өтетін тропикалық депрессия ретінде пайда болды. Депрессия екі күннен кейін батысқа қарай теңізге бет бұрыс бұрын қысқа ғана уақытқа құрлыққа енді. Дауыл күші бірнеше күн бойы өзгермеді, 25 қыркүйекте ол бірте-бірте тропикалық дауылға дейін күшейді. Екі күннен кейін Пауль дауыл статусына ие болды, содан кейін солтүстікке бұрылғаннан кейін 2-санатқа дейін күшін арттырды. Дауыл солтүстік-шығысқа қарай жылдамдап, желдің ең жоғарғы жылдамдығы сағатына 175 шақырымға (110 миль/сағ) жетті. Пауль 29 қыркүйекте Баха Калифорния Сурға құрлыққа шықты, ал келесі күні Синалоа штатына жетті. Сальвадор-Гватемала шекарасына жақындаған тропикалық депрессиядан бұрын, аймақта қатты жаңбыр жауды, ол құрлыққа шыққаннан кейін де жалғасты. Аймақтағы көптеген өзендер бес күн бойы жаңбыр жауғаннан кейін арналарынан асып, ауыр су тасқыны мен бірнеше топырақ көшкіндерін тудырды. Орталық Америкада кем дегенде 1363 адам қаза тапты, олардың көпшілігі Сальвадорда, ал қалғаны Гватемалада болды. Мексиканың оңтүстігіндегі депрессиядан туған су тасқынынан тағы 225 адам қаза тапты. Сонымен қатар, Пауль Мексиканың солтүстік-батысында 24 адамның өліміне және орташа деңгейдегі зақымдарға себеп болды, ол дауыл күшімен құрлыққа шықты. Дауылдың салдарынан болған апатты зақымдар мен адам өмірінің жоғалуына қарамастан, Пауль есімі маусым аяқталғаннан кейін алынбады.
Hurricane Paul was a particularly deadly and destructive Pacific hurricane which killed a total of 1,625 people and caused US$520 million in damage. The sixteenth named storm and tenth hurricane of the 1982 Pacific hurricane season, Paul developed as a tropical depression just offshore Central America on September 18. The depression briefly moved inland two days later just before heading westward out to sea. The storm changed little in strength for several days until September 25, when it slowly intensified into a tropical storm. Two days later, Paul attained hurricane status, and further strengthened to Category 2 intensity after turning northward. The hurricane then accelerated toward the northeast, reaching peak winds of 110 mph (175 km/h). Paul made landfall over Baja California Sur on September 29, and subsequently moved ashore in Sinaloa the next day. Prior to making landfall near the El Salvador–Guatemala border as a tropical depression, the precursor disturbance dropped heavy rainfall over the region, which later continued after landfall. Many rivers in the region burst their banks after five days of rainfall, causing severe flooding and multiple mudslides. Throughout Central America, at least 1,363 people were killed, with most of the fatalities occurring in El Salvador, although some occurred in Guatemala. Another 225 deaths were attributed to floods from the depression in southern Mexico. In addition, Paul was responsible for 24 fatalities and moderate damage in northwestern Mexico, where it made landfall at hurricane strength. Despite the catastrophic damage and loss of life caused by the storm, the name Paul was not retired following the season.
Метеорологиялық тарих
Пауылдың алдын ала болған бұзылысы төмен барометрлік қысым мен ұйымдаспаған дауылдар аймағынан пайда болды, ол алғаш рет 15 қыркүйекте Гондурас жағалауында байқалды. Бірнеше күннен кейін спутниктік суреттер циклондық айналым орталығының қалыптасқанын көрсетті. 20 қыркүйектегі 1800 UTC бойынша, Шығыс Тынық мұхитындағы дауылдар орталығы жүйеге қатысты ескертулер берді және оны Тропикалық депрессия Жиырма Екі деп жіктеді. Ол кезде ол Гондурас қаласы Тегусигальпадан оңтүстік-батысқа қарай 322 шақырым жерде орналасқан және желдің жылдамдығы сағатына 50 шақырымды құрады. Депрессия екі жоғары қысымдық жүйе арасындағы әлсіз бағыттау ағынына жауап ретінде солтүстікке бұрылды – біреуі Кабо-Сан-Лукасқа жақын, екіншісі Орталық Американың батысында. Содан кейін ол Эль-Сальвадор мен Гватемала шекарасына жақын жерге кірді және құрлықта тарап кетті. Дауылға айналған Пауыл солтүстікке бұрылып, дамуын жалғастырды. Шамамен 50 000 адам дауылдан қорғанышқа алды, ал мыңдаған адам мектептер мен шіркеулер сияқты қоғамдық ғимараттарда пана тапты. Ла-Пас аймағындағы билік өкілдері дауылға бейім аймақтардан 3000 отбасыны эвакуациялады. Тек Алтата және Гуамучил қалаларында ғана әскери шенеуніктер 5000 жағалау тұрғынын эвакуациялады.
The precursor disturbance to Paul originated from an area of low barometric pressure and disorganized thunderstorms, which was first noted near the Pacific coast of Honduras on September 15. Several days later, satellite imagery indicated it had developed a center of cyclonic circulation; on 1800 UTC September 20, the Eastern Pacific Hurricane Center initiated advisories on the system and classified it as Tropical Depression Twenty Two. At that time, it was located 200 mile (322 km) southwest of Tegucigalpa, Honduras and supported winds of 35 mph (50 km/h). The depression turned northward in response to a weak steering flow between two high pressure systems—one near Cabo San Lucas and the other west of Central America. It then moved inland near the El Salvador–Guatemala border, and dissipated overland. Upon becoming a hurricane, Paul turned to the north and continued to develop. Roughly 50,000 people evacuated to storm shelters and thousands of others sought refuge in public buildings, such as schools and churches. Across La Paz, officials evacuated 3,000 families from hurricane prone areas. In the towns of Altata and Guamúchil alone, army officials evacuated 5,000 coastal residents.
Сальвадор
Кейін Пауль деп аталған тропикалық депрессия Сальвадор тарихында 1965 жылдан бері болған ең ауыр табиғи апатты тудырды. Осы қаза болғандардың 312-сі Сан-Сальвадор астанасында, ал тағы 40 адам Сан-Сальвадордан батысқа қарай 68 шақырым жерде орналасқан Actoo деген өте шағын ауылда көз жұмды. Құтқарушылар жоғалған құрбандарды табу үшін тастар мен лайдың арасынан іздеді. Шамамен 25 000–30 000 адам үйсіз қалды. Жолдар департаментінің мәліметінше, дауыл 16 көпірді қиратып, 200 қауымдастықты айналағы аймақтардан оқшаулады. Жалпы, елде 100 миллион доллар (1982 жылғы АҚШ доллары) көлемінде экономикалық шығын тіркелді.
The tropical depression that later became Paul produced the worst natural disaster in El Salvador history since 1965. Of these deaths, 312 occurred in the capital city of San Salvador, Another 40 people perished in Actoo, a very small village located 42 mile (68 km) west of San Salvador. Rescue workers searched through rocks and mud to find missing victims. About 25,000–30,000 people were left homeless. According to the highway department, the storm destroyed 16 bridges which left 200 communities isolated from surrounding areas. Overall, economic losses of $100 million (1982 USD) were reported in the country.
Баха Калифорния Сур
Пауль дауылы Баха-Калифорния-Сур аймағынан өте келе ауыр жаңбыр жауды. Ла-Пас қаласында кем дегенде 85 үй зардап шекті, ал дауылдың қызығында аймақтағы көптеген телефон байланыс желілері жұмыс істемей қалды.
Hurricane Paul produced heavy rainfall along its path through Baja California Sur. At least 85 homes in La Paz sustained damage, and many telephone lines in the region were down at the height of the storm.
Солтүстік-батыстағы Мексика және оңтүстік-батыстағы АҚШ
Синалоаға соңғы рет жеткенде, Пол Лос-Мохисте 160 км/сағ жылдамдықпен тіркелген дауылдық жел шығарды. Жел аймақтағы көптеген үйлерді қиратты, 140 000 тұрғынды үйсіз қалдырды және тағы 400 000 адамды оқшаулады. Ең көп зиян Лос-Мочистен оңтүстікке қарай 110 шақырым жерде, Гуамучил қаласында болды. Синалоа штатындағы ауыл шаруашылығына елеулі зиян келді, соя егісінің 40 пайызы жойылды. Қант қамышы, помидор және күріш егістері де дауылдан зардап шекті, ал одан кейін штаттың жүгері өнімі өткен жылмен салыстырғанда 26 пайызға төмендеді. Мексикадағы дауылдың жалпы зияны 4,5 миллиард долларға бағаланды (1982 MXN; 70 миллион АҚШ доллары). Колорадоға жаңбыр мен қар бірге келді; Вайомингте қар күтілуде, сондықтан штаттың бір бөлігі үшін қысқы дауыл туралы ескерту қажет болды.
Upon making its final landfall in Sinaloa, Paul produced hurricane force winds recorded at 100 mph (160 km/h) in Los Mochis. The winds demolished numerous homes in the region, leaving 140,000 residents homeless and another 400,000 people isolated. The greatest damage occurred 70 miles (110 km) south of Los Mochis in the city of Guamuchil; Agricultural damage was severe in the state of Sinaloa, with up to 40 percent of the soybean crop destroyed. Sugar cane, tomato, and rice crops also sustained damage from the hurricane, and in its wake the state's corn production was down by 26 percent from the previous year. Total storm damage in Mexico amounted to $4.5 billion (1982 MXN; $70 million USD). A combination of rain and snow moved into Colorado; of snow was expected in Wyoming, thus winter storm warnings were required for parts of the state.
Салдары
Дауылдан кейін Сальвадор үкіметі халықты толық ақпараттандырмағаны үшін сынға ұшырады. Ол 300 000 доллардан астам көмек көрсетті және төтенше жағдай жариялады; Біріккен Ұлттар Ұйымының Дүниежүзілік азық-түлік бағдарламасы Сальвадор азамат соғысының құрбандарына арналған азық-түлікті таратуға кірісті. АҚШ-тың Гватемаладағы елшілігі елге 25 000 доллар көмек берді. Мексика билігі баспанасыз қалғандарға азық-түлік пен су жеткізуге асықты.
In the aftermath of the storm, the Government of El Salvador was criticized for failing to keep the public well informed. It provided over $300,000 in aid and declared a state of emergency; The United Nations World Food program began distributing food set aside for victims of the El Salvador Civil War. The U. S. Embassy in Guatemala provided $25,000 in aid for the country. Mexican authorities rushed to supply food and water to the homeless.