Жінь әулетінің регенті Сіма Лян

Кіріспе

Цзинь әулеті императоры Хуэйдің регенті (291 жылы қайтыс болды) Сима Лян (司馬亮) (227 жылдан бұрын – 25 шілде 291 жыл), әдеби есімі Зий (子翼), ресми түрде Рунаньның Венчэн ханзадасы (汝南文成王) – Цзинь әулеті (266–420 жылдар) тұсында император Хуэйдің билігі кезінде қысқа мерзімге регент болған. Ол Сегіз ханзада соғысымен байланысты сегіз ханзаданың біріншісі болды.

Өмір

Сима Лян – Сима Идің Фу ханымнан туған төртінші ұлы, Фу ханымның төрт ұлының ең үлкені. Сао Вэйдегі аға бауырлары Сима Ши мен Сима Чжао регенттік кезінде орта деңгейдегі лауазымда қызмет етті. Немересі Сима Ян Цзинь императоры Ву болып таққа отырып, Сао Вэйді жойып, Цзинь империясын орнатқаннан кейін, Сима Лян 266 жылдың 9 ақпанында Фуфэн князі болып тағайындалды және Цин (秦州, қазіргі Шығыс Ганьсу) және Юн (雍州, қазіргі Орталық және Солтүстік Шэньси) провинцияларының әскери басқаруын жүзеге асырды. 270 жылы бағыныштысы, генерал Лю Цы (劉旂) Сяньбэй бүлікшісі Туфа Шуцзиньенгтен жеңілгеннен кейін, Сима Лян Людың өмірін сақтап қалуға тырысты, кінәні мойындады; Людың өмірі сақталды, бірақ Сима Лян осыдан кейін лауазымын жоғалтты. Осыған қарамастан, Сима Лян Цзинь императорлық әулетінде ізгіліктерімен, соның ішінде Фу ханшайымына адалдығымен құрметке ие болды. Осы себепті император Ву оны императорлық княздардың мінез-құлқына қадағалауға, қажет болған жағдайда түзетуге және сөгіске тағайындады. 277 жылдың 5 қазанында император Ву Сима Лянның княздығын Рунаньға көшіріп, Ю провинциясының (豫州, қазіргі Шығыс Хэнань) әскери басқаруын тапсырды. Бірақ көп ұзамай оны елордаға қайта шақырып, жоғары деңгейдегі кеңесші қызметіне тағайындады. 289 жылы император Ву ауырып қалғанда, кімді регент етіп тағайындау керектігін ойлады. Ол императрица Ян Чжидің әкесі Ян Чжунды да, Сима Лянды да қарастырды. Осының салдарынан Ян Чжун Сима Ляннан қорқып, оны маңызды қала Сючанға жіберді. Империядағы басқа да бірнеше императорлық княздар да маңызды қалаларға жіберілді. 290 жылы император Ву Ян мен Сима Лянға регент болуға рұқсат берді, бірақ ол өсиетін жазғаннан кейін, оны Ян Чжун басып алып, Ян жалғыз регент болып тағайындалған басқа өсиетті жариялады. Император Ву көп ұзамай қайтыс болып, оның орнына Хуэй императоры отырды. Осы кезде Сима Лян әлі Сючанға бармаған, бірақ Ян Чжуннан қорқып, император Вудың жаназасына баруға батылы бармады. Ян Сима Лянның төңкеріс жасауы мүмкін деген күдікпен, оған қарсы әскерін дайындады. (Шындығында, әділет министрі Хэ Сюй Сима Лянға Янды құлатуды ұсынды, бірақ Сима Лян бас тартты.) Янмен әскери қақтығыстан аулақ болу үшін Сима Лян дереу Сючанға кетті. 291 жылдың көктемінде император Хуэйдің әйелі, императрица Цзя Наньфэн, император Хуэйдің бауыры Чу князі Сима Вэймен бірлесіп, Янды төңкеріп өлтіргеннен кейін, императорлық княздардың ең құрметтісі болған Сима Лянды елорда Луоянға қайта шақырып, Вэй Гуанмен бірге регенттікке тағайындады. Ян Чжунды құлатып, ашуланғандарды тыныштандыру үшін Сима Лян заговорға қатысқандарды кеңінен көтеріп, мыңнан астам адамды маркиздер етіп тағайындады. Бірақ ол мен Вэй үкіметті дұрыс жолға қоюға тырысты, бірақ императрица Цзя үкіметтік істерге араласуын тоқтатпады. Олар Сима Вэйдің қатыгез мінезінен алаңдап, оны әскери басқарудан айыруға тырысты, бірақ Сима Вэй императрица Цзяны әскери басқаруын сақтауға көндірді. Сима Вэйдің көмекшілері Цы Шен (岐盛) және Гунсунь Хун (公孫宏) кейін императрица Цзяға Сима Лян мен Вэй императорды құлатуды жоспарлап отырғанын жалған айтты. Императрица Цзя, Ву императорының билігі кезінде Вэйге мұрагерді өзгертуді ұсынғаны үшін ренжіген болатын, сонымен қатар үкіметке тікелей бақылау жасауды қалады, сондықтан екінші төңкеріс жасауды шешті. 291 жылдың жазында императрица Цзя император Хуэйге Сима Вэйге жеке жарлық жазып, Сима Лян мен Вэй Гуанды қызметтерінен босатуды бұйырды. Осылайша оның әскерлері Сима Лян мен Вэй Гуанның сарайларын қоршап алды, ал екеуінің де қол астындағылары қарсылық көрсетуді ұсынды, бірақ екеуі де бас тартты және тұтқынға алынды. Жарлықтың бұзылуына қарамастан, екеуі де өлтірілді – Сима Лян мұрагері Сима Джумен (司馬矩) бірге, ал Вэй Гуан тоғыз ұлы мен немересімен бірге. (Бастапқыда сарбаздар Сима Лянға құрметпен қарап, оны өлтіруге батылы бармады, және ол тұтқын вагонында отырғанда, ыстықтан зардап шегетіні анық көрінді, ал өтіп бара жатқандарға оның зардабын жеңілдету үшін желдеткіштерді пайдалануға рұқсат етілді. Тек Сима Вэй Сима Лянның басын кесіп тастауға батылы жеткен әркімге үлкен күміс сыйлық беретін бұйрық бергеннен кейін ғана біреу оны өлтірді.) Императрица Цзя Сима Вэйдің билігінен алаңдап, жарлықты Сима Вэй жасады деп жалған мәлімдеме жасап, оны өлімге кесті, содан кейін Сима Лянға өлімнен кейін құрмет көрсетілді.

Sima Liang was the fourth son of Sima Yi, by his concubine, Lady Fu; he was the eldest among Lady Fu's four sons. During the regencies within Cao Wei by his older half brothers Sima Shi and Sima Zhao, he served as a mid level official. After his nephew Sima Yan took the throne as Emperor Wu of Jin, ending Cao Wei and establishing Jin, Sima Liang was created the Prince of Fufeng on 9 February 266 and put in charge of the military commands of Qin (秦州, modern eastern Gansu) and Yong (雍州, modern central and northern Shaanxi) provinces. In 270, after his subordinate, the general Liu Qi (劉旂) was defeated by the Xianbei rebel Tufa Shujineng, Sima Liang tried to have Liu's life spared by claiming fault; Liu's life was spared, but Sima Liang lost his post as a result. Despite this, Sima Liang was well respected among the Jin imperial clan for his virtues, including his filial devotion to Princess Dowager Fu. Because of this, Emperor Wu put him in charge of monitoring the imperial princes' behavior, to correct and rebuke them when necessary. On 5 October 277, Emperor Wu moved Sima Liang's principality to Ru'nan and put him in charge of the military commands of Yu Province (豫州, modern eastern Henan). However, soon he recalled Sima Liang back to the capital to serve as a high level advisor. As Emperor Wu grew ill in 289, he considered whom to make regent. He considered both Empress Yang Zhi's father Yang Jun and Sima Liang. As a result, Yang Jun became fearful of Sima Liang and had him posted to the key city of Xuchang. Several other imperial princes were also posted to other key cities in the empire. By 290, Emperor Wu resolved to let Yang and Sima Liang both be regents, but after he wrote his will, the will was seized by Yang Jun, who instead had another will promulgated in which Yang alone was named regent. Emperor Wu died soon thereafter and was succeeded by Emperor Hui. By this point, Sima Liang had not yet gone to Xuchang, but was fearful of Yang Jun, and so did not dare to attend Emperor Wu's wake. Yang was still suspicious that Sima Liang might have a coup in mind, and so prepared for his troops to attack Sima Liang. (Indeed, the justice minister He Xu (何勗) suggested to Sima Liang that he overthrow Yang, but Sima Liang refused.) In order to avoid a military confrontation with Yang, Sima Liang immediately left for Xuchang. After Empress Jia Nanfeng, Emperor Hui's wife, in conjunction with Emperor Hui's brother Sima Wei the Prince of Chu, overthrew and killed Yang in a coup in spring 291, Sima Liang, as the most respected of the imperial princes, was summoned back to the capital Luoyang to serve as regent, along with Wei Guan. To appease those who might have been angry and had overthrown Yang Jun, Sima Liang widely promoted those who participated in the plot, and more than a thousand men were created marquesses. He and Wei, however, did try to get the government on track, but Empress Jia continued to interfere with governmental matters. They also became concerned about the violent temper of Sima Wei and therefore tried to strip him of his military command, but Sima Wei persuaded Empress Jia to let him keep his military command. Sima Wei's assistants Qi Sheng (岐盛) and Gongsun Hong (公孫宏) thereafter falsely told Empress Jia that Sima Liang and Wei planned to depose the emperor. Empress Jia, who had already resented Wei for having, during Emperor Wu's reign, suggested that he change his heir selection, also wanted more direct control over the government, and therefore resolved to plot a second coup. In summer 291, Empress Jia had Emperor Hui personally write an edict to Sima Wei, ordering him to have Sima Liang and Wei Guan removed from their offices. His forces thereby surrounded Sima Liang and Wei Guan's mansions, and while both men's subordinates recommended resistance, each declined and was captured. Against what the edict said, both were killed—Sima Liang with his heir Sima Ju (司馬矩) and Wei Guan with nine of his sons and grandsons. (Initially, the soldiers respected Sima Liang and did not dare to kill him, and indeed, as he sat in the prisoner's wagon, it appeared clear that he was suffering from the heat, and passersby were allowed to use fans to try to alleviate his suffering. Only after Sima Wei issued an order that whoever dared to cut off Sima Liang's head would receive a large sum of silk as reward did someone carry out the execution.) After Empress Jia, concerned about Sima Wei's power, then falsely declared that the edict was forged by Sima Wei and had him executed, Sima Liang was posthumously honored.