Кіріспе
Америкалық тарихшы және ғалым (1931 жылы туған) капитан Ричард Уоррен Бушман (1950–1999)
captain Richard Warren Buschmann (1950–1999)
Ричард Лайман Бушман (20 маусым 1931 жылы туған) – американдық тарихшы және Колумбия университетінің зейнеткер тарих профессоры, бұрын Бригам Янг университетінде, Гарвард университетінде, Бостон университетінде және Делавэр университетінде оқытумен айналысқан. Бушман – Жозеф Смит: Rough Stone Rolling атты Жозеф Смит туралы өмірбаянның авторы, соңғы күнгі қасиеттілер қозғалысының негізін қалаушысы. Бушман сондай-ақ Жозеф Смит қағаздары жобасының редакторы болды және қазір ұлттық кеңесші кеңесінде қызмет етеді. Бушман 20 ғасырдың соңында «американ діни тарихын зерттеудегі ең маңызды ғалымдардың бірі» деп танылды. 2012 жылы Вирджиния университетіне 3 миллион доллар көлеміндегі қайырымдылық сыйлықпен оның құрметіне Мормондық зерттеулер орталығы құрылды.
Өмірбаян
Ричард Л. Бушман 1931 жылы Юта штатының Солт-Лейк-Сити қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Тед Бушман (1902–1980) – сән суретшісі, жарнамашы және универмаг директоры, ал анасы Дороти Лайман (1908–1995) – хатшы және үй шаруасымен айналысушы әйел болған. Бушман Соңғы күнгі қасиеттілер Иса Мәсіх шіркеуінің мүшесі ретінде өсті. 1955 жылдың тамыз айында Бушман тарихшы Клаудия Лаупер Бушманға үйленді, олардың алты баласы болды. Бушман Гарвард университетінде білімін жалғастырып, Америка цивилизациясы тарихы бойынша магистр және философия докторы дәрежелерін алды. Ол ерте Америка тарихының маманы Бернард Бейлинмен бірге оқыды. Бушман Лондон қаласында диссертациясын жазу үшін Шелдон стипендиясын жеңіп алды. 1960 жылдан 1968 жылға дейін Бушман Бригам Янг университетінде сабақ берді, бірақ осы жылдардың екеуінде Браун университетінде докторлық стипендия бойынша тарих және психологияны оқыды. 1968 жылы ол "Пуританнан янкиге дейін: Коннектикут штатындағы мінез және әлеуметтік тәртіп, 1690–1765" атты диссертациясы үшін Банкрофт сыйлығын жеңіп алды. 1969 жылы Бушман Гарвардтың Чарльз Уоррен орталығында бір жылдық стипендиямен марапатталды, содан кейін Бостон университетінде оқытушы болып жұмыс істеді. 1977 жылы Бушман Делавэр университетіне, Винтертур мұражайындағы материалдық мәдениет ресурстарын зерттеу үшін көшті. Оның "икемділік және әдептілік туралы маңызды еңбектері сол жылдары жасалды, оның ішінде Смитсон институтында бір жылдық стипендиясы болды". 1989 жылы Бушман Колумбия университетінде Америка отарлық тарихынан сабақ беруге шақырылды. 1992 жылы Бушман тарих ғылымының алғашқы Гувернер Моррис профессоры болып тағайындалды. Колумбияда жұмыс істеген кезінде ол Принстон университетінің Дэвис орталығында, Ұлттық гуманитарлық орталықта және Хантингтон кітапханасында бір жылдық стипендияларды аяқтады. 1997 жылы Бушман Джозеф Смит туралы "Rough Stone Rolling" атты өмірбаяндық еңбекті жаза бастады және оны аяқтау үшін 2001 жылы Колумбия университетінен зейнеткерлікке шықты. 2008 жылдан 2011 жылға дейін Бушман Клермонт университетінің Мормондық зерттеулер кафедрасының алғашқы Говард У. Хантер профессоры болып қызмет етті және Хантингтон кітапханасының стипендиясын алды. 2012 жылы Вирджиния университеті діни зерттеулер факультетінде Ричард Лайман Бушман атындағы Мормондық зерттеулер кафедрасын құрды, ол анонимді демеушілерден түскен 3 миллион долларлық қаржымен қамтамасыз етілді. 2018 жылы Йель университетінің баспасынан оның "Он сегізінші ғасырдағы американдық фермер: әлеуметтік және мәдени тарих" атты еңбегі жарық көрді. 2020 жылға қарай Бушман Джозеф Смит Мормон кітабының көзі ретінде сипаттаған алтын тақташалардың мәдени тарихын жазуға шамамен он жыл уақыт жұмсады.
Марапаттар мен құрметтер
Бушманның ғылыми еңбектеріне ерте американдық әлеуметтік, мәдени және саяси тарихты, американдық діни тарихты және ертедегі «Соңғы күнгі қасиеттілер» тарихын зерттеу кіреді. 1968 жылы Бушманның «Пуританнан янкиге дейін: Коннектикуттағы мінез-құлық және әлеуметтік тәртіп, 1690–1765» еңбегі Америка тарихы бойынша жылдың үздік кітабы үшін Колумбия университетінің қамқоршылары табыстаған Банкрофт сыйлығына ие болды. Бушман 2011 жылғы қаңтарда өткен Америка тарихшылар қауымдастығының жылдық мәжілісінде «Ричард Бушманның ғылыми еңбектеріне шолу» тақырыбындағы сессияда құрметпен еске алынды, бұл сессияға көптеген адам қатысты.
Қатты тас
Бушманның «Джозеф Смит: Дөңгелек тас құлауы», соңғы күнгі қасиеттілер қозғалысының негізін қалаушы Джозеф Смит туралы өмірбаяны, «жаңа мормон тарихының ең үлкен жетістігі» деп аталды. «Джозеф Смит: Дөңгелек тас құлауы» 100 мыңнан астам дана сатылып, Эванс өмірбаяны сыйлығы және Мормон тарихы қауымдастығының 2006 жылғы үздік кітап сыйлығы сияқты көптеген марапаттарға ие болды. «Лос-Анджелес Таймс» газетінің жазушысы Ларри Гордонның мәлімдемесіне сәйкес, өмірбаянына алғашқы реакция «көптеген жағымды пікірлерге ие болды, бірақ кейбір сыншылар оны құрмет пен логика арасында қиын жағдайда қалдырды» деді. Гарвардта тарих және ғылым салаларын оқыған Бушманның тәлімгері И. Бернард Коэн, Гарвардтағы көптеген адамдардың «мормондық дінді әбес нәрсе деп есептейтінін» айтты. Ол өзі байланысты дінді зерттеу туралы шешіміне былай деп жауап берді: «Қара зерттеулерін жүргізе алатындардың тек қара емес адамдар болуы керек пе, немесе әйелдер зерттеулерін жасау үшін әйел болмауы керек пе? Сабақтарына терең берілген адамдардың алуан түрлі тобын кездестіресіз, және мұның өз артықшылықтары бар».
Жарияланымдар
Пуританнан янкиге дейін: Коннектикуттағы мінез және әлеуметтік тәртіп, 1690–1765. Гарвард университетінің баспасы, 1967 жыл. Джозеф Смит және мормонизмнің басталуы. Иллинойс университетінің баспасы, 1984 жыл. Массачусетс провинциясындағы король мен халық. Солтүстік Каролина университетінің баспасы, 1985 жыл. Ұлы ояну: Діннің қайта жандануы туралы құжаттар, 1740–1745 жылдар. Ерте Америка тарихы институты, Солтүстік Каролина университетінің баспасы, оқулықтың қайта басылымы, 1989 жыл. Американың жетілуі: Адамдар, үйлер, қалалар. Random House, Incorporated, 1993 жыл. Патшалықты құру: Америкадағы мормондар тарихы, Клаудия Лаупер Бушманмен бірлесе жазылған. Оксфорд университетінің баспасы, 2001 жыл. "Дұрыс тарих: Соңғы күндердің қасиеттілері" мақалалары, Джед Вудворт редакциясымен. Колумбия университетінің баспасы, 2004 жыл. Джозеф Смит: Беткей тас домалап барады. Альфред Кнопф, 2005 жыл. Мормон тарихы қауымдастығының Таннер лекциялары, Дин Л. Мей, Рид Л. Нилсон, Томас Г. Александр (редактор), Ян Шиппс (редактор). Иллинойс университетінің баспасы, 2006 жыл. Джозеф Смитпен бірге жол: Автордың күнделігі. Greg Kofford Books, 2007 жыл. Мормонизм: Ұзақ емес кіріспе. Оксфорд университетінің баспасы, 2008 жыл. Он сегізінші ғасырдағы американдық фермер: Әлеуметтік және мәдени тарих. Йель университетінің баспасы, 2018 жыл. ISBN 9780300235203.