Кіріспе

Экстремалды пого – пого таяғын пайдаланып, жүру және трюктар орындауды қамтитын әрекет спорты. Бұл спорт скейтборд, BMX және паркур сияқты басқа әрекет спорты түрлерінен шабыт алады. Спортшылар түрлі трюктарға немесе қалалық ортаны кедергі ретінде пайдалана отырып, көше стилінде секіруге баса назар аударуы мүмкін. Экстремалды погоны спортшылардың көрмелік командаларында, YouTube сияқты сайттардағы контентте, сондай-ақ жыл сайынғы Pogopalooza: Погодан әлем чемпионатында көруге болады, ол әлемнің әртүрлі жерлерінде өткізілген, бірақ қазіргі уақытта Вилкинсбург, Пенсильванияда, Xpogo компаниясының орналасқан жерінде – бұл жарысты ұйымдастырып, экстремалды пого әлеміндегі көптеген активтерді басқаратын компания.

Басталуы

Экстремалды погоның бастауы даулы, бірақ пого қауымдастығы арасында Дэйв Армстронгтың, Юта штатының Прово қаласынан, 20 ғасырда дәстүрлі болат серіппелі пого таяғымен трюктерді орындауға саналы және тұрақты күш жұмсаған алғашқы адам болғаны мойндалады, бұл 1999 жылдан бастау алды. Дэйв сол кезде Xpogo.com атты веб-сайт құрды, онда өзінің секірулерінің суреттері мен бейнелерін бөлісті. Армстронгтан кейін көп ұзамай, бірнеше адам погодан экстремалды спорт жасау идеясын тәуелсіз түрде қалыптастыра бастады. Олардың арасында Ник МакКлинток, Ник Райан, Фред Грзибовски, Дэн Браун, Рик Гордж және Мэтт Малколм болды. Әрқайсысы осы спортты тек өзі ғана құрды деп сенген экстремалды погоның ұйымдастырушылары ақырында Xpogo.com арқылы байланыс орнатты. Олар бірге өздерінің трюктерімен және оларға қатысты материалдармен бөлісіп, спорттың негізін қалады. 2004 жылы ересек адамның салмағын көтере алатын және шамамен 6 футқа дейін биіктікке жететін алғашқы экстремалды пого таяғы пайда болды.

Классикалық таяқшалар

2000 жылдан 2004 жылға дейін АҚШ-та және Нидерланды сияқты басқа елдерде Xpogo.com-нан шабыдаланған экстремалды пого спортшыларының топтары пайда бола бастады. Осы кезеңде «экстремалды» таяқтар болған жоқ, тек белгіленген сауда орындарында сатып алуға болатын дәстүрлі болат серіппелі таяқтар ғана болды. Әр топ өз атауын таңдап, үлкен қауымдастықтан өзін ерекшелеу үшін веб-сайттар жасады. Бұл топтардың ішінде Team Xpogo, Team Hyper Pogo, Pogo Cult, Rittman Pogo, Grand Theft Pogo, Say No To Park және Йорк, Пенсильваниядан (PA) The Pogo Squad болды.

Осы топтардың әрқайсысы дамып, елдің басқа да адамдарын секіруге ынталандырғанда, болашақтағы барлық трюктардың негізі болған трюктардың негізгі жиынтығы қалыптасты. Екі аяқ тірегі, екі руль және пого таяғының өзі пайдаланылатын ұстау, тоқтату, айналу және орау сияқты трюктар кең таралды. Кейбір трюктарды сипаттау үшін «Бір аяқ тірегінен ұстау» немесе «Аяқ астынан рульді айналдыру» сияқты қарапайым атаулар қолданылды, ал кейбіреулері «Малькольм Х» (180 градус аяқ тірегінсіз ұстау) және «Кәмпибар» (секіргенде рульдің арасына бір аяқты қою) сияқты арнайы атаулар алды. Басқа трюктар BMX және скейтборд трюктарымен байланысты, мысалы «Can Can» және «Heel Clicker». Онлайн қауымдастық пен спорттың жалпы өсуіне байланысты, мүше Дэн Браун Pogopalooza деп аталатын іс-шара ұйымдастыруға шешім қабылдады, онда спорттың ең үздік өкілдері жеке кездесіп, шағын жарыс және көрсету өткізе алатын болды. 2004 жылдың жазында Дэн Браун Небраскадағы шіркеутің тұрақ орнында Pogopalooza 1 өткізді, онда Xpogo қауымдастығының шамамен жеті мүшесі қатысты. Іс-шара шағын болғанымен, тек достары мен туыстары ғана қатысты, бірақ ол АҚШ-тың (кейіннен басқа елдерден) экстремалды пого спортшыларын біріктіретін жыл сайынғы іс-шара өткізуге үлгі болды.

Экстремалды таяқшалар

2004 жылы «экстремалды» пого таяқтары алғаш рет қолжетімді болды. Ересектердің салмағын көтере алатын және 6 футтан (1.8 метрден) жоғары биіктікке секіруге мүмкіндік беретін алғашқы экстремалды пого таяғы – S. B. I. Enterprises компаниясының Flybar 1200 таяғы болды. Flybar шығарылғаннан кейін көп ұзамай Оңтүстік Калифорнияда «MotoStik» пого таяғын шығарған компания пайда болды. Бұл таяқ кросс-тренингке арналған Moto X стильіндегі рульдері бар екі серіппелі технологияны қолданды. Келесі экстремалды пого таяғы – Vurtego 2006 жылы ұсынылды. Ол осы күнге дейін кез келген таяқтан жоғары биіктікке секіруге және ең жоғары беріктікке ие болды. Vurtego таяқтары пневматикалық технологияны қолданады, яғни қысылған ауамен толтырылады және ауа поршенін пайдаланады, бұл спортшыларға секірістің қарсылығын реттеуге мүмкіндік береді. 2008 жылы Карнеги-Меллон университетінде 2001 жылдан бері әзірленген BowGo таяғы қолжетімді болды. Пого таяғының алдыңғы бөлігінде орналасқан үлкен шыны талшық доғасы төмен басыммен иіліп, серпіліс күшін тудырып, жоғары қарай жылдамдатады. BowGo бұрынғы кез келген таяқтан жоғары және тұрақты секіруді қамтамасыз етті. АҚШ-тың үздік экстремалды пого спортшылары экстремалды пого компанияларымен бірлесіп, таяқтарды одан әрі жетілдіруге көмектесті. Қазіргі уақытта көптеген кәсіби экстремалды пого спортшылары Vurtego V5 таяқтарын пайдаланады. Бұл таяқтар ауа шахтасы технологиясын қолданады, бұл пого таяқтарында ең жоғары биіктікке жете алуға мүмкіндік береді. Гиннес рекордтары әртүрлі биіктікке секіру техникаларын мойындайды, нәтижесінде бірнеше рекорд тіркелді. Дальтон Смит таяқты айналдыру техникасын қолданып, 12 фут (4 метр) биіктікке секірді, бұл пого таяғындағы ең жоғары көрсеткіш. Генри Кабелюс тік секіруде 11 фут (3 метр) биіктікке жетті, ал Тайлер Филлипс алдыңғы флипте 10 фут (3 метр) биіктікке жетті.

Pogopalooza 6 және одан да көп

2009 жылға қарай, экстремалды пого қауымдастығы жүздеген адамға дейін өсті, ал әлем бойынша жүздеген, тіпті мыңдаған жанкүйерлері мен ізбасарлары болды. Погопалуза 2005, 2006, 2007 және 2008 жылдары тағы 4 рет өтті, әр жыл сайын ауқымы мен қатысушылар саны арта түсті. Питтсбург, Пенсильванияда өткен Погопалуза 6 фестивалінде бұрынғыдан да көп, 50-ден астам спортшы АҚШ, Канада және Англиядан қатысты, бұл іс-шара төрт күнге созылып, қаланың барлық бөлігін қамтыды. Погопалуза 6 фестивалінен кейін ұлттық БАҚ экстремалды погоға ең көп назар аудара бастады. The Wall Street Journal газеті спорт туралы мақаласын бас бетке шығарды, сондай-ақ көптеген басқа да ұлттық және халықаралық басылымдар спортшылар, жарыстар және экстремалды погоның жалпы өсуі туралы жариялай бастады.

Xpogo ЖШС

2010 жылдың маусым айында спорттың бастапқы негізін қалаушылардың үшеуі – Ник Райан, Ник Макклинток және Фред Грзибовски – экстремалды пого спортының жаһандық операцияларын басқаруға бағытталған Xpogo LLC компаниясын құрды. Xpogo LLC миссиялық мәлімдемесіне сәйкес, компания «жарыстарды ұйымдастыру, стратегиялық серіктестіктерді дамыту, тауарлар мен бөлшек сауданы жүзеге асыру, таланттарды іздеу, платформалар құру және контент жасау арқылы Xpogo спортын дамытуға ұмтылады. Компанияның басты мақсаты – Xpogo-ны мәдени құндылыққа айналдыру». Бұрынғы жарыстар ондаған мың көрерменді қамтып, жүздеген миллион медиалық әсер тудырды. Бүгінде Xpogo LLC спорттың басқару органы ретінде жұмыс істейді, әлемдегі үздік экстремалды пого спортшыларын өкілдік етеді, кәсіби контентті жасайды және таратады, сондай-ақ жарыстар мен оқу семинарларын өткізеді.

Pogopalooza 2014 және одан кейінгі

2013 жылы Нью-Йорк қаласында көптеген адам қатысқан және кеңінен жарияланған Pogopalooza 10 жарысынан кейін, Pogopalooza жарысы 2014-2016 жылдары бірнеше қалаларды қамтитын халықаралық тур форматқа өсті. 2017 жылы Pogopalooza іс-шарасы өткізілмеді. Кейін ол қайта жанданып, Питтсбургтен сырт, Вилкинсбург, ПА қаласында, Xpogo LLC компаниясының штаб-пәтерінде өтті.

Қазіргі пого

Жарыстардың кеңеюі, кәсіби және жартылай кәсіби спортшылардың мойындалуы, көптеген танымал жарнамалар, музыкалық бейнероликтер және экстремалды пого спортшыларын көрсететін БАҚ, 2018 жылы пого қауымдастығын сақтауға бағытталған AllPogo атты жаңа ұйым құрылды. Олардың сайтында пого трюктерінің толық кітапханасы бар "трюктер тізімі" жарияланды, сондай-ақ түрлі қоғамдық шаралар ұйымдастырылады. Бұл спорт кең таралмағанмен, Американың дарыны, ESPN сияқты платформаларда көрсетілді, сонымен қатар Дуд Перфект, Braille Skateboarding және Далтон Смит, Xpogo сияқты спортшылармен ынтымақтастықтар жасалды, олар Instagram-да көптеген жанкүйерлерге ие болды.