Кіріспе

1985 жылы Италияның Тесеро маңындағы бөгет құрылымының зақымдануы

19 шілдеде 1985 жылы Италияның Тесеро маңындағы Става ауылының үстіндегі екі шлам жинағыш бөгеті құлап, Валь-ди-Става бөгетінің апаты орын алды. Бұл Италиядағы ең ірі апаттардың біріне айналып, 268 адамның қаза болуына, 63 ғимараттың қирауына және сегіз көпірдің бұзылуына себеп болды. Алдымен жоғарғы бөгет бұзылып, одан кейін төменгі бөгет құлады. Шамамен 180 000 текше метр саз, құм және су 90 км/сағ жылдамдықпен Рио-ди-Става аңғарына және Става ауылына қарай ағылды. Ауылды қиратып өткен бұл ағын, тағы 4,2 км қашықтықтағы Авизио өзеніне жеткенше барлық нәрсені жойды.

Себеп

Апатты тергеу барысында бөгеттердің нашар күтілгені және қауіпсіз пайдалану мүмкіндігінің өте шектеулі екені анықталды. Жоғарғы бөгетте суды төгіп тастауға арналған құбыр шөгіндінің салмағынан иіліп, бөгеттің су төгу қабілетін азайтты. Сонымен қатар, бөгеттің артындағы су қоймасына су соғылуы жалғасты, бұл тиімсіз су төгумен бірге жоғарғы бөгеттің жағалауына түсетін қысымның күшеюіне алып келді. Су кедергісіз жолмен жағаға сіңіп, ішіндегі топырақ сұйықталып, жағаның әлсіреуіне себеп болды, нәтижесінде жаға құлады. Жоғарғы бөгеттен ағып келген су мен қалдықтар төменгі бөгетке құйылды, ол да зор қысымға көнбеп, 30 секундтен кейін құлады. 1992 жылдың маусым айында 10 адам кінәлі апат пен бірнеше адамның өліміне қатысқандары үшін сотталды және барлығы түрмеге жіберілді.