Кіріспе
"Адам лей йбунден" (Adam lay ybounden) – 15 ғасырдағы ағылшын христиандық мәтін, бастапқыда "Адам лей и боундин" деп аталған. Ол Адамның күнәға іркілуі туралы Жаратылыс кітабының 3-тарауындағы оқиғаны баяндайды. Бұл бастапқыда ән мәтіні болған, бірақ оның замандас музыкалық үлгілері сақталған жоқ. Дегенмен, Борис Ордтың шығармасы сияқты, мәтінге көптеген танымал қазіргі заманғы хорлық үлгілері жасалған.
"Adam lay ybounden", originally titled Adam lay i bowndyn, is a 15th century English Christian text of unknown authorship. It relates the Biblical events of Genesis, Chapter 3 on the Fall of Man. Originally a song text, no contemporary musical settings survive, although there are many notable modern choral settings of the text, such as that by Boris Ord.
Шығу тегі
Өлең жазылған қолжазба (Sloane MS 2593, ff. 10v 11) Ұлыбритания кітапханасында сақталады, олар осы туынды шамамен 1400 жылға жатқызып, өлеңдердің көшпенді әншіге тиесілі болуы мүмкін деген болжам айтады; қолжазбаның сол бетіне енгізілген басқа өлеңдердің ішінде "Менің жомарт көкім бар", танымал лирикалық өлең "Мен mayden syng" және екі жұмбақ ән – "Әншінің тілеу әні" және "Менің жас қарындасым бар" бар. К. Р. Палтидің (2008) олардың диалектісін талдауы оларды Шығыс Англияның ән дәстүріне, нақтырақ айтқанда Норфолкке жатқызады; графтықтан тағы екі кароль қолжазбасында Слоан MS 2593 әндері кездеседі. Әндердің мәтіндерін алғаш рет 1836 жылы Виктория дәуірінің антиквары Томас Райт жариялаған, ол әндердің бір бөлігі мистириялық пьесаларда қолдану үшін жазылған болуы мүмкін деп болжады.
Баптаулары
Бастапқыда бұл мәтін ән сөзі ретінде жазылуы тиіс еді, бірақ оның музыкасы сақталмаған. Дегенмен, мәтінге қазіргі заманғы көптеген көрнекті хорлық үлгілер жасалған, оларды Питер Уорлок, Джон Ирландия, Борис Орд, Говард Скемптон және Бенджамин Бриттен (оның "Кэролдар салтанатында" Deo Gracias деп аталады) сияқты композиторлар әртүрлі интерпретациялады. 2009 жылы Джайлс Суэйннің жаңа үлгісі Кембридж қаласындағы Сент-Джон колледжінің хоры үшін жазылып, алғаш рет орындалды, сондай-ақ BBC Radio 3 арнасындағы жыл сайынғы Рождество ән-күй қызметінде таныстырылды. Коннектикут композиторы Роберт Эдвард Смит мәтінге хорлық үлгі жасады, ол 2018 жылдың желтоқсан айында Хартфордтағы Тринити колледжінің жыл сайынғы сабақтары мен Рождество әндері кешінде тұңғыш рет орындалды. Бұл шығармада колледждің шіркеу хоры Кристофер Холихан жетекшілігімен өнер көрсетті.
Борис Орд
Борис Ордтың 1957 жылғы әуені, Кембридж Корольдік колледжінің шіркеуіндегі Тоғыз сабақ және қарольдер фестиваліндегі бірінші сабақтан кейін дәстүрлі түрде орындалғандықтан, ең көп танылған нұсқасы болып саналады. Орд 1929 жылдан 1957 жылға дейін осы колледждің органисі болған.