Кіріспе

Қызыл теңіздегі ежелгі порт, Мыс Хормос (Μυὸς Ὅρμος) – б.з.д. III ғасырында Птолемей II Филадельф құндырған, сол атпен аталатын шығанақтағы Қызыл теңіз порты. Кейіннен Афродита Хормос (Ἀφροδίτης ὅρμος) деп аталды, бірақ көне атауы көбінесе қолданылады.

Этимология

Миос-Хормос "Егеуқұйрықтың порты" дегенді білдіруі мүмкін, бірақ көбінесе "Мүсірдің порты" (μύειν, жабу, мысалы, қабықшасы) дегенді білдірген, себебі көрші жағалауда көп мөлшерде інжу мүсір жиналған. Сондай-ақ, ол өз шығанағындағы теңіз швабрасының көптігінен Афродитаның (техникалық мағынасы – теңіз көбігі) атын алған сияқты. Птолемейлерден кейін, Береникамен (Қызыл теңіз жағалауында оңтүстікке қарай) бірге, Миос-Хормос Римдік Мысырдың Үндістан, Африка және, мүмкін, Қытаймен сауда жасаған екі маңызды портының бірі болды. Оның негізгі бағыттары – Үндістанның Инд дельтасы, Музирис және Катхиавар түбегі. Миос-Хормостан және Береникадан Үнді мұхитының жағалауымен жүргізілген жағалау саудасы туралы біздің заманымыздың I ғасырында жазылған анонимді «Эритрея теңізінің айналысы» атты кітапта сипатталған. Бірінші – Мысырдың Миос-Хормос порты, ал одан кейін, 1800 стадиялық қашықтықта оңға бұрылып, Береника порты. Екі порттың да орналасқан жері – Қызыл теңіздің Мысыр шебіндегі шығанақтар. Бұл – Қызыл теңіздегі маңызды сауда орталықтарының бірі болды. Страбонның (II.5.12) айтуынша, Август тұсында Миос-Хормостан әр жылы 120-ға дейін кеме Үндістанға жол тартқан: Миос-Хормос порты I ғасырда салынған римдік жол арқылы Нил аңғары мен Мемфиске байланысты болған. IV ғасырдан кейін, Рим империясының дағдарысы мен Рим мен Үндістан арасындағы сауданың тоқтауы салдарынан порт тасталып қалды. Тек XVII ғасырда ғана порт қайтадан маңызға ие бола бастады, негізінен Қайырдan Меккеге жасалған қасиетті сапарлардың арқасында. Миос-Хормос қазіргі уақытта Ескі Кусаир қаласы.