Бартоломео Манфреди: Караваджо ізбасарының өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Бартоломео Манфреди (25 тамыз 1582 – 12 желтоқсан 1622) – итальян суретшісі, 17 ғасырдың басындағы Караваджистер (Микеланджело Меризи да Караваджоның ізбасарлары) тобының басшы мүшесі.

Өмір

Манфреди Кремона маңындағы Остиано қаласында дүниеге келген. Ол Римде Караваджоның шәкірті болған болуы мүмкін: 1603 жылғы әйгілі жалақорлық ісінде Караваджо Бартоломео Кристофоридің өзінің қызметшісі болғанын айтқан. Шын мәнінде, өнер тарихында белгілі Бартоломео Манфреди Караваджоның жаңашыл стилінің жақын ізбасары болды, оның күшейтілген кьяроскуросы (жарық-көлеңке) және натурализмге ұмтылысы, сондай-ақ мінез-құлқы мен дене тілі арқылы оқиғаны баяндау таланты болды. Караваджо өзінің шағын ғұмырында – 1600 жылы даңққа ие болды, 1606 жылы Римнен қуылды және 1610 жылға дейін қайтыс болды – жас суретшілер буынына, әсіресе Рим мен Неапольде зор әсер етті. Осы караваджистердің (Караваджоның ізбасарлары) арасында Манфреди, өз кезегінде, шебердің мұрасын келесі буынға жеткізуде, әсіресе Италияға келген Франция және Нидерланды суретшілерімен ең ықпалды болды. Манфредидің құжатталған, қол қойылған еңбектері сақталмаған, ал қазір оған жатқызылатын қырыққа жуық туындылардың бірнешеуі бұрын Караваджоның туындылары деп есептелген. Караваджо мен Манфредині ажырату жұмысы Манфредидің, емес шеберінің, қарабағыстылардың екінші буыны арасында қарапайым өмір салтын бейнелейтін жанрлық суретті танымал етуге жауапты екенін анық көрсетті. Манфреди табысқа жеткен суретші болды, отыз жасқа толғанға дейін өзінің қызметшісін ұстай алды, биограф Джулио Манчинидің айтуынша, ол "сырт келбеті ерекше және мінез-құлқы жақсы адам" болған, бірақ көбінесе қоғамдық өмірге қатыспаған. Ол жеке тапсырыстар бойынша мольбертте салынған суреттермен мансабын құрды және кең танылуға әкелетін қоғамдық тапсырыстарды ешқашан іздемеді, бірақ оның туындылары 17 ғасырда кеңінен жиналды және ол Караваджомен тең немесе тіпті одан жоғары саналды. Оның "Марс Купидонды жазалайды" картинасы жоғалған Караваджоның туындысына қызықты сілтеме жасайды: шебер Манчиниге осы тақырыпта сурет салуға уәде берген, бірақ оны Караваджоның басқа меценаты кардинал Франческо Мария Дель Монте алып қойған, сондықтан Манчини Манфредиге осы суретті салуды тапсырды, ол Манчинидің ең жақсы туындысы деп есептелді. Манфреди 1622 жылы Римде қайтыс болды. Герард Сегерс (немесе Сегерс; 1589–1651) оның шәкірттерінің бірі болды.

Manfredi was born in Ostiano, near Cremona. He may have been a pupil of Caravaggio in Rome: at his famous libel trial in 1603 Caravaggio mentioned that a certain Bartolomeo Cristofori, accused of distributing scurrilous poems attacking Caravaggio's detested rival Baglione, had been a servant of his. Certainly the Bartolomeo Manfredi known to art history was a close follower of Caravaggio's innovatory style, with its enhanced chiaroscuro and insistence on naturalism, with a gift for story telling through expression and body language. Caravaggio in his brief career — gaining fame in 1600, exiled from Rome in 1606, and dead by 1610 — had a profound effect on the younger generation of artists, particularly in Rome and Naples. And of these Caravaggisti (followers of Caravaggio), Manfredi seems in turn to have been the most influential in transmitting the master's legacy to the next generation, particularly with painters from France and the Netherlands who came to Italy. No documented, signed works by Manfredi survive, and several of the forty or so works now attributed to him were formerly believed to be by Caravaggio. The steady disentangling of Caravaggio from Manfredi has made clear that it was Manfredi, rather than his master, who was primarily responsible for popularising low life genre painting among the second generation of Caravaggisti. Manfredi was a successful artist, able to keep his own servant before he was thirty years old, "a man of distinguished appearance and fine behaviour" according to the biographer Giulio Mancini, although seldom sociable. He built his career around easel paintings for private clients, and never pursued the public commissions upon which wider reputations were built, but his works were widely collected in the 17th century and he was considered Caravaggio's equal or even superior. His Mars Chastising Cupid offers a tantalising hint at a lost Caravaggio: the master promised a painting on this theme to Mancini, but another of Caravaggio's patrons, Cardinal Francesco Maria Del Monte, had taken it, and Mancini therefore commissioned Manfredi to paint another for him, which Mancini considered Manfredi's best work. Manfredi died in Rome in 1622. Gerard Seghers (or Segers; 1589–1651) was one of his pupils.