Кіріспе

Британдық Үндістанның феминисті (1850–1910)

Тарабай Шинде (1850–1910) – 19 ғасырдағы Үндістанда патриархат пен касталық жүйеге қарсы күрескен феминист белсенді. Ол 1882 жылы маратхи тілінде жарық көрген «Стри Пуруш Тулана» («Әйелдер мен еркектердің салыстырылуы») атты жарияланған еңбегімен белгілі. Бұл кітапша касталық және патриархаттық жүйелерді сынап, көбінесе алғашқы үнді феминистік мәтін деп есептеледі. Ол «Сатьяшодак Самадж» қоғамының мүшесі болған.

Жас шағы мен отбасы

1850 жылы Маратха отбасында дүниеге келген, қазіргі Махараштра штатының Берар провинциясындағы Булдана қаласында Бапуджи Хари Шиндеден туған Тарабай, Пунадағы Сатьяшодхак Самадж қоғамының негіс қалаушыларының бірі болды. Оның әкесі радикалді көзқарастағы адам және Кіріс комиссарының орынбасары кеңсесінің бас хатшысы болды, сонымен қатар 1871 жылы "Білімді жергілікті тұрғындарға кеңес" атты кітап жариялады. Аймақта қыздарға арналған мектеп болған жоқ. Тарабай – әкесінен маратхи, санскрит және ағылшын тілдерін үйренген жалғыз қызы еді. Оның тағы төрт інісі болды. Тарабай өте жас кезінде тұрмысқа шықты, бірақ күйеуі ата-анасының үйіне көшіп келгендіктен, сол кездегі көптеген маратхи әйелдеріне қарағанда үйде көбірек еркіндікке ие болды. Қайтадан үйленуіне тыйым салынған жоғарғы кастадағы жесірлермен жұмыс істеген Шинде жесірлердің туыстарынан жүкті болу жағдайларын жақсы білді. Кітапта әйелдердің "игі әйел" мен "сатушы әйел" арасындағы тар шеңберде қалай жүру керектігі талданды. Кітап 1882 жылы Пунадағы Шри Шиважи баспасында 500 данаға, бір данасы тоғыз аннадан басылды, бірақ сол кездегі қоғам мен баспасөздің жағымсыз қабылдауы салдарынан ол қайтадан жарияламады. Алайда, бұл еңбекті көрнекті маратхи әлеуметтік реформаторы Жйотирао Фуле жоғары бағалады, Тарабайды "чиранживини" (асыл қыз) деп атады және әріптестеріне оның кітапшасын ұсынды. Бұл жұмыс 1885 жылы Жйотиба Фуле құрған Сатьяшодхак Самадж қоғамының "Сатсар" журналының екінші санында айтылды, бірақ 1975 жылға дейін бұл еңбек көпшілікке белгісіз болып қалды, содан кейін ол қайта жарияланды.