Hunter-Боуэн орогенезі: Австралия континентінің геологиялық тарихы
Hunter-Bowen orogeny
Хантер-Боуэн орогенезі: Пермь және Триас кезеңдерінде Австралия континентінің геологиялық құрылымы, жанартаулық белдемдер мен метаморфтық процестер. Жаңа Англия бүктелу белдемі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хантер Боуэн оргенезі – перм және триас кезеңдерінде Австралия континенттік шетінің шамамен 2500 км-іне әсер еткен маңызды доғалық аккреция оқиғасы. Хантер Боуэн оргенезі екі негізгі кезеңде жүрді: біріншісі – Хантер аймағында, сондай-ақ қазіргі Жаңа Оңтүстік Уэльстің батыс бөлігінде пайда болған пассивті шеткі девон және карбон дәуірінің шөгінділерінің перм кезеңінде жинақталуы, одан кейін рифтілік және кері доғалық вулканизм. Кейінгі пермнен триасқа дейінгі оқиғалар доғалық аккрециядан және жалғасып жатқан субдукциямен байланысты метаморфизмнен тұрды. Хантер Боуэн оргенезі бүгінде Нью-Англияның бүгілген белдеуі деп аталатын геологиялық құрылыммен бейнеленеді. Бұл метаморфты террандар мен орта қабықтың гранитоидты интрузияларының тектоникалық жинақталуы, ал оны перм-триас шөгінді алаптары қоршап тұрады, олар қазір эрозияланған оргендік тау белдеуінен қашықтауда қалыптасқан. Сиднейдің солтүстігіндегі Ұлы Бөлу жотасы көзге көрінетін жер бедері болғанымен, ол көбінесе юра кезеңінен бастап кенозой вулканизмі мен жер қыртысының көтерілуінің нәтижесі болып табылады, бұл Хантер Боуэн оргенезіне әсер еткен аймаққа кеңінен таралады. Гравиметриялық, магниттік және батиметриялық мәліметтерге сәйкес, бұрын Хантер Боуэн оргенезінен бөлінген қабықтың бірнеше бөліктері қазір Австралия континенттік құрлығының шығысында Индо-Австралиялық плитасы бойынша таралып, Лорд Хоу көтерілісі сияқты оқшауланған су астындағы мұхит жазықтары мен аралдарды құрайды.
The Hunter Bowen Orogeny was a significant arc accretion event in the Permian and Triassic periods affecting approximately 2,500 km of the Australian continental margin. The Hunter Bowen Orogeny occurred in two main phases: The first being Permian accretion of passive marginal Devonian and Carboniferous age sediments, occurring in the Hunter region, as well as the mid west region of what is now New South Wales, followed by rifting, back arc volcanism. The later Permian to Triassic event consisted of arc accretion and metamorphism related to ongoing subduction. The Hunter Bowen Orogeny is today represented by a geological structure known as the New England Fold Belt, a tectonic accretion of metamorphic terranes and mid crustal granitoid intrusions, flanked by Permian to Triassic sedimentary basins which were formed distally to the now eroded orogenic mountain belt. While the Great Dividing Range north of Sydney is a prominent landform, it is more the result of Cenozoic volcanism and crustal uplift since the Jurassic, which broadly affects the same area as the Hunter Bowen Orogeny did. Gravity, magnetics and bathymetry indicate that several slivers of crust formerly from the Hunter Bowen orogen are now spread out across the Indo Australian Plate east of the Australian continental landmass, forming some isolated submerged ocean plateaux and islands, notably Lord Howe Rise which includes Lord Howe Island.
Алдыңғы тектоника
Хантер Боуэн орогенезі ~3,000 км-ге созылған карбон және палеозой шетінің үстінде, сол кезде Гондвананың бөлігі болған, нашар біріккен Австралия континенттік қабығына іргелес пайда болды. Ороген палеозойлық Лахлан орогенезінің шығысында және Маунт Иса ішкі аймағының протерозойлық территорияларынан қалыптасты. Орогенез алдында жағалау аймағының тау жыныстары түзілді. Карбонның соңғы кезеңінде, жағалаудан тысқары субдукция аймағымен шектелген континенттік шет болды. Субдукцияланатын океандық плитада магмалық доғалар тізбегі орналасқан; қазір Коннорс аркасы, Оберн аркасы, Комбарраго вулкандары және Батурст батолиті түрінде көрінеді. Тамуорт белдемі мен Яррол белдемінде алдыңғы аркалық бассейн сақталған. Субдукция нәтижесінде субдукцияланған плитаның көксланец метаморфизмі пайда болды. 309 млн жыл бұрын мұхиттық қырқа екі нүктеде субдукция шекарасына соқтығысты, қазіргі Тин Кан шығанағы мен Коффс-Харбор маңында. Бұл соқтығысулар сол жерлерде субдукцияны тоқтатып, үштік түйісулердің пайда болуына әкелді, олар траншея бойымен солтүстік және оңтүстікке қарай жылжып, ақырында оң жақты қатемен алмастырылды. Ең солтүстік үштік түйісу, қырқа-траншеялық қате түйісуі, Квинсленд жағалауында жылдамдығы секундына 28 мм жылдамдықпен жылжып, шамамен 290 млн жыл бұрын Таунсвиллге жетті. Жылжу кезінде, субдукцияның тоқтатылуына байланысты, ішкі магматизм күрт азайды. Екінші үштік түйісу, қате-траншеялық қате түйісуі, Брисбеннен оңтүстікке қарай шамамен секундына 12 мм жылдамдықпен жылжыды. Жаңа Англия аймағындағы үштік түйісулер мұхиттың орталық қырқасы траншеяға дерлік параллель болғандықтан субдукцияны өте тез тоқтатты. Субдукция аймағы мен қырқаның бірігуі траншеяны трансформациялық қатеге айналдырып, субдукциямен байланысты вулканизмді тоқтатты. Бұл екі қырқа-траншея соқтығысу нүктесі арасында Брисбен мен Коффс-Харбор арасындағы кішкентай үшбұрышты пластина субдукциялануын жалғастырды. Осылайша, қалың субдукциялық клин құруға уақыт болды.
The Hunter Bowen Orogeny produced a ~3,000 km long structural foredeep above a Late Carboniferous and Palaeozoic margin, adjacent to the weakly consolidated Australian continental crust which at this time was part of Gondwana. The orogen developed to the east of the Palaeozoic Lachlan Orogen and the Proterozoic terranes of the Mount Isa Inlier. Before the orogeny the rocks of the coastal area were formed. During the Late Carboniferous there was a continental margin defined by a subduction zone off the coast. The oceanic plate that was being subducted hosted a series of magmatic arcs; now represented by the Connors Arch, Auburn Arch, Combarrago Volcanics and the Bathurst Batholith. A forearc basin is preserved in the Tamworth Belt and Yarrol Belt. Subduction resulted in blueschist metamorphism of the subducted slab. At 309 Ma an oceanic ridge encountered the subduction boundary at two points, near what is now Tin Can Bay and Coffs Harbour. These encounters interrupted subduction at those locations and resulted in the formation of triple junctions, which began moving apart north and south along the trench, eventually being replaced by a dextral transform fault. The northernmost triple junction, a ridge trench fault junction, moved up the Queensland coast at 28 mm per year, reaching Townsville about 290 Ma. As it moved, the magmatism inland reduced drastically due to interruption of subduction. The other triple junction, a fault trench fault junction, moved south from Brisbane at about 12 mm per year. The triple junctions in the New England region stopped subduction very quickly because the mid ocean ridge was almost parallel to the trench. The merging of the subduction zone and the ridge converted the trench to a transform fault, ceasing subduction related volcanism. Between these two ridge trench encounter points, a small triangular shaped plate continued to subduct between Brisbane and Coffs Harbour. Thus time was available to build up a thick subduction wedge.
Мегафолд
Техас Коффс Харбор мегақатпарлары Квинслендтің шығысындағы ірі жарық бойында оң жақты (сағат тілімен) қозғалыс нәтижесінде пайда болды. Жер бетінде көрінбейтін болжамдық жарық Гоганго Бариулгиль жарық аймағы деп аталады. Оңтүстіктегі Коффс Харбордан солтүстіктегі Квинсленд штатының Сент-Лоуренс жанындағы Брод-Саундқа дейінгі жағалау аймағы 500 км оңтүстікке ығысты. Бұл оны Австралияның қалған бөлігіне қатысты қазіргі орнына жеткізді және Коффс Харбордың ішкі жағындағы маңызды құрылымдық қатпарды қалыптастырды. Бұл қозғалыс солтүстік үштік тоғысқан жерлер арасындағы бүйірлік қозғалысты сіңіруден туындаған болуы мүмкін. Мегақатпар шамамен 290 млн жыл бұрын (ерте перм) пайда болды және оның қалыптасуына 10-20 млн жыл уақыт кетті. Осы аймақ төңірегінде негізгі кратонның кейбір кеңейген аймақтары пайда болды, нәтижесінде 2 км тереңдікке дейін жететін бірнеше алаптар құрылды. Техас аймағы осындай шөгінді алаптардың бірі болып табылады. Перм кезеңінің басында, шамамен 280 млн жыл бұрын, теңіз тақталарының салыстырмалы қозғалысы бағытын өзгертті және континенттік шет қайтадан жинақталушы болды. Бұл Пангеяның құрылуы кезіндегі алыс континенттердің соқтығысуына байланысты болуы мүмкін. Квинслендтің орталық бөлігінде доғалық вулканизм пайда болды, нәтижесінде Лиззи Крик және Камбун вулкандары қалыптасты. Бұл құрылымдардағы шағын кеңею Грантлей ойысын, доға ішіндегі жарықты құрады. Субдукция аймағы Квинслендтің солтүстік-шығыс жағалауымен сәйкес келді, ал Хантер аймағының шығысында Барнард алабы деп аталатын артқы доға алабы пайда болды. Шөгінділер шамамен 270 млн жыл бұрын перм кезеңіне дейін жалғасты, бірақ жанартаулық белсенділік азайды.
The Texas Coffs Harbour megafold resulted from dextral motion (clockwise) along a major fault in eastern Queensland. The hypothetical fault, which is not exposed at the surface, is called the Gogango Baryulgil fault zone. The coastal terrane which stretches from Coffs Harbour in the south to Broad Sound near St Lawrence, Queensland in the north, underwent 500 km of southerly displacement. This brought it into its current position relative to the rest of Australia, and formed a major structural fold inland from Coffs Harbour. The movement may have been caused by absorption of lateral motion between the northern pair of triple junctions. The megafold formed around 290 Ma (early Permian) and took from 10 to 20 million years. Around this terrane some areas of extension happened on the main craton, creating several basins up to 2 km deep. The Texas region is one such sedimentary basin. Around 280 Ma in the early Permian, the relative oceanic plate movement changed direction and the continental margin again became convergent. This may have been due to distant continental collisions in the buildup of Pangea. Arc volcanism occurred in central Queensland, forming the Lizzie Creek Volcanics and the Camboon Volcanics. Minor extension in these units formed the Grantleigh Trough, an intra arc rift. The subduction zone was aligned with the north east coast of Queensland, with a back arc basin formed to the east of the Hunter region, called the Barnard Basin. Deposition continued in basins around 270 Ma into the Permian, but volcanic activity was reduced.