Кіріспе
Индонезия регентшілігі
Бондовосо регентшілігі – Индонезияның Шығыс Явадағы теңізге шығу мүмкіншілігі жоқ регентшілігі. Оның ауданы 1,560,10 км² құрайды, 2010 жылғы халық санауы бойынша 736 772 адам, ал 2020 жылғы халық санауы бойынша 776 151 адам тұрды; 2023 жылдың ортасы бойынша ресми бағалау 796 911 адамды (оның ішінде 390 308 ер адам және 406 603 әйел) құрады. Ең көп таралған тілдер – мадура және ява тілдері, бірақ мадура тілі басым. Ең жақын ірі қала – Сурабая, шамамен бес сағаттық сапарда орналасқан. Регентшіліктің әкімшілік орталығы – Бондовосо провинциялық қаласы, оның атымен регентшілік аталған. Көптеген провинциялық қалаларда қала орталығында «Алун Алун» деп аталатын саябақ бар; Бондовосо да осыдан ерекше емес. Саябақтың фонында таудың («gunung») көрінісі ашылады. Туристік орындардың бірі – Кава Иджен, кратерлік көл. Кава Идженді Бондовосо және Банюванги жергілікті үкіметтері бірлесіп басқарады. Кратерден басқа, Бондовосодағы тағы бір туристік орын – Пакемдегі Танчак Кембар және Белаван Семпол сарқырамасы. Кратерге жаяу немесе көтеріліп баруға шамамен 1,5-3 сағат уақыт кетеді. Басқа да орындар – Гунунг Мерапи және сарқырамалар. Бондовосо қаласы өзінің «тапе» (жазылуы «тапе») десертімен танымал, сондықтан оны «Тапе қаласы» деп атайды. Тапе – бұл тапиокаға консервант ретінде қолданылатын ұн қосылған өнім. Тапенің орташа мөлшердегі кесектерін банан жапырақтарына орап, ашыту үшін жеңіл ыдыста бес күн сақтайды. Голландтар басып алғанға дейін бұл аймақта араб қауымы біраз уақыттан бері тұрып келеді. Олар Имам Бонжол көшесіндегі «Кампунг Араб» (Арабтар ауылы) деп аталатын жерде қоныстанған.
Әкімшілік округтер
Регенттік жиырма үш ауданға (кекаматан) бөлінген, олардың аумағы және халық саны 2010 жылғы және 2020 жылғы санақтар бойынша келтірілген, сондай-ақ 2023 жылдың ортасы бойынша ресми бағалаулар көрсетілген. Регенттіктің оңтүстік-шығысында орналасқан, ішінде Кава Ижен кратерлік көлі бар бұрынғы Семпол ауданы, Ижен ауданы деп аталды; регенттіктің қалған бөлігі Ижен тау жотасының екінші жағында жатқаннан өзгеше, ол Бали бұғазына қарай су жинайды. Кестеге сонымен қатар аудандық бас кеңселердің орналасқан жерлері, әр аудандағы әкімшілік ауылдардың саны (барлығы 209 ауылдық desa және 10 қалалық kelurahan) және олардың пошталық кодтары да кіреді. Код Wilayah Аудан атауы (kecamatan) Ауданы (км²) 2010 жылғы санақ бойынша халық саны 2020 жылғы санақ бойынша халық саны 2023 жылдың ортасы бойынша халық санын бағалау Әкімшілік орталық Ауылдар саны Пошта кодтары 35.11.01 Маесан 56.08 45,824 48,076 49,312 Маесан 12 68262 35.11.06 Гружуган 74.45 34,381 37,114 38,271 Таман 11 68261 35.11.02 Таманан 28.15 35,621 38,414 39,411 Таманан 9 68263 35.11.23 Джамбесари Дарус Шолах 30.11 33,723 36,848 36,439 Джамбесари 9 68261 & 68263 (a) 35.11.05 Пужер 39.89 37,600 40,226 41,268 Кежаяан 11 68271 35.11.03 Тлогосари 110.92 44,033 45,704 47,459 Пакисан 10 68272 35.11.04 Сукосари 23.17 14,987 15,527 15,668 Сукосари Лор 4 68287 35.11.18 Сумбер Врингин 137.95 32,945 34,231 35,622 Сумбер Врингин 6 68289 35.11.10 Тапен 57.04 33,072 34,040 34,459 Тапен 9 68283 35.11.09 Воносари 42.28 38,498 39,762 41,293 Воносари 12 68282 35.11.08 Тенггаранг 25.80 39,874 42,639 44,310 Тенггаранг 12 (b) 68281 35.11.11 Бондовосо (қала) 23.16 70,963 76,422 77,755 Дабасах 11 (c) 68211 68219 35.11.07 Курахдами 50.29 31,376 33,140 35,146 Курахдами 12 (b) 68250 35.11.20 Бинакал 39.04 15,173 17,030 17,436 Бинакал 8 68251 35.11.17 Пакем 62.08 21,352 23,108 23,886 Патемон 8 68253 35.11.12 Врингин 58.01 39,423 40,076 41,183 Врингин 13 68252 35.11.13 Тегалампел 37.03 24,483 26,161 26,789 Секарпутих 8 (b) 68292 35.11.21 Таман Крокок 53.00 16,237 16,711 16,854 Таман Крокок 7 68291 35.11.14 Клабанг 91.20 18,413 18,378 18,926 Клабанг 11 68284 35.11.19 Ижен 207.20 11,252 11,896 12,277 Ижен 6 68288 35.11.22 Ботолинго 127.41 28,801 29,937 29,763 Лумутан 8 68284 68285 35.11.16 Праджекан 56.65 25,116 25,581 25,921 Праджекан Лор 7 68285 35.11.15 Цермее 129.20 43,625 45,892 47,052 Цернее 15 68286 (d) Барлығы 1,560.10 736,772 776,151 796,911 Бондовосо 219
Ескермелер: (a) Пенгаранг ауылынан басқа, оның пошталық коды 68271. (b) бір келураханды (аудандық әкімшілік орталығы) қамтиды. (c) 7 кенттен (Бадеан, Блиндунан, Дабасах, Кадеманган, Кота Кулон, Нанкаан және Тамансари) және 4 десадан тұрады. (d) Груджуган ауылынан басқа, оның пошталық коды 68261.
Мегалитикалық жәдігерлер
Бондовосоның төңірегіндегі ауылдарда менгирлер (тұрған тастар), саркофагтар, мүсіндер, дольмендер (жатып жатқан тастар немесе қабір үстелдері) және үңгірлер сияқты 1000-нан астам мегалиттік ескерткіштер табылған. Индонезияда жиі кездесетін мегалит түрі – жергілікті музыкалық аспапқа ұқсайтын пішіні бар бату кенонг. Бондовосо ауданында 400 бату кенонг бар, бұл Индонезиядағы ең көп шоғырланған орын. Мегалиттердің алуан түрлілігін көруге болатын, қолжетімді жер – Жембер-Бондовосо тас жолының 8-ші шақырымындағы Пэкауман орны.
Климат
Бондовосода тропикалық муссондық климат (Am) басым, мамырдан қазанға дейін жауын-шашын аз немесе орташа мөлшерде, ал қарашадан сәуірге дейін ауыр немесе өте ауыр жаңбыр жауады.