Кіріспе

Роджер Артур Грэф OBE (18 сәуір 1936 - 2 наурыз 2022) – Америкада туған британдық деректі фильмдер режиссері және театр режиссері. Нью-Йорк қаласында туған ол 1962 жылы Ұлыбританияға көшіп, бұрын жабық болған, оның ішінде үкіметтік министрліктер мен сот ғимараттары сияқты мекемелерді зерттейтін деректі фильмдер түсірумен айналысты.

Ерте өмір

Грэф Нью-Йорк қаласында дүниеге келді және Гарвард университетінде пьесалар қоюмен айналысып, 1956 жылы Виржил Томсон мен Гертруда Стайнның "Біздің барлығының анасы" операсының Жаңа Англиядағы тұңғыш көрсетілімін, ал 1957 жылы Роберт Пенн Уорреннің "Дракондарға бауыр" пьесасының тұңғыш қойылымын сахнаға қойды. Ол Шығыс жағалауындағы театрларда 24 пьесаны режиссерлік етті және CBS телеарнасы оны жаңа теледрама режиссерлерінің бағдарламасына іріктеді. Ол CBS телеарнасы үшін екі желілік драманы режиссерлік етті, оның ішінде Леонид Андреевтің сол аттас романы негізінде Роберт Херридж бейімдеген және өндірген "Аталған жеті адам" атты бір сағаттық арнайы телефильмін қосты.

Британиядағы мансабы

1962 жылы Грэф Ұлыбританияға көшіп келіп, Теннеси Уильямстың «Өзгерістер кезеңі» пьесасын Корольдік театр мен Лондонның Вест-Эндіндегі «Уиндхэм» театрында қойды. Оның алғашқы фильмі – «Біреуі Брет» («One of Them is Brett»), Талидомид зардап шеккен балалар қоғамы үшін бастауыш мектеп директорларына балалардың физикалық кемшіліктері олардың зиякерлік белсенділігіне кедерес келтірмейтінін көрсету мақсатында түсірілді. Бұл фильм Польшаның Краков қаласында «Күміс Айдаһар» жүлдесін жеңіп алды және АҚШ-та BBC, CBC және ABC Scope арналарында көрсетілді, сондай-ақ медициналық оқу орындарының бағдарламасына енгізілді. Грэф 2014 жылы BBC берген сұхбатында: «Ешкім оларды адамдар ретінде қараған емес, оларды тек жағдай ретінде қарады. Сондықтан бұл дереу медициналық оқу орындарының бағдарламасына енгізілді, себебі дәрігерлер оларды үйлерінде ешқашан көрмеген», – деді. Грэфтің BBC, CBC және АҚШ-тағы NET арналары үшін түсірген «Жохан Хьюстонның өмірі мен заманы» фильмі – теледидар үшін түсірілген алғашқы деректі фильмдердің бірі болды. Одан кейін ол BBC, CBC, NET және Bayerischer Rundfunk арналары үшін суретшілер, сәулетшілер, жазушылар және композиторлар туралы «Кім?» атты 13 бөлімдік цикл түсірді, сонымен қатар Жак Липшиц, Пьер Булез, Вальтер Гропиус және Морис Бежар туралы бөлімдерге режиссерлік жасады. 1968 жылы «Флоренцияны неге сақтау керек?» (BBC/BR/NET) атты фильм түсірді, ол қаланың су тасқынына қарсы қорғанысының нашарлығы туралы айтады. Оның 1970 жылы түсірген «Алланың атымен: мұсылман қауымының өмірлік циклі» (Марокконың Фес қаласында түсірілген) BBC/BR/NET арналарында Батыс елдерінде көрсетілген ислам туралы алғашқы толық метражды деректі фильм болды. Оператор Чарльз Стюартпен бірлесіп жұмыс істеген Грэф 1972 жылы BBC және PBS арналары үшін «Сөздер арасындағы кеңістік» атты алғашқы «құбыласыз» байқаулық цикл түсірді, оның ішінде АҚШ Сенатында түсірілген алғашқы деректі фильм – «Саясат» және Біріккен Ұлттар Ұйымында түсірілмеген алғашқы фильм – «Дипломатия» кірді. Содан кейін Грэф Гранада теледидары үшін фильмдер сериясын түсірді. Норма Перси мен Брайан Лаппингпен бірлесіп жұмыс істеп, ол Ұлыбритания үкіметі ішіндегі алғашқы фильмді түсірді: «Ел жағдайы: Заң қабылдануда», ал 1976 жылы Еуропалық Одақ ішіндегі алғашқы фильмді түсірді: «Брюссель штабының ішінде». Оның үш бөлімді «Шешім» сериясы Occidental Petroleum, Hammersmith Council және British Steel компанияларының жоғары деңгейдегі шешім қабылдау процесіне негізделген. Болат туралы фильм Гарвард пен Лондон бизнес мектептерінің қысқа курсы ретінде бейімделді. 1978 жылы шыққан «Шешім; Британ коммунизмі» сериясы бірнеше жыл бойы манифесттің эволюциясын бақылады. Ол Корольдік теледидар қоғамының үздік ағымдағы істер деректі фильмі сыйлығын жеңіп алды. 1973 жылы Грэф Лондондағы Қазіргі заманғы өнер институтының (ICA) басқарма мүшесі болды және оның Архитектуралық форумын құрып, оған төрағалық етті. Сонымен қатар, ол Сәулетшілер қауымдастығында жартылай штатты оқытушы болды. 1975 жылы Джордж Добри төрағалық еткен Жоспарлау заңын дамытуды бақылау комиссиясына тағайындалды және ол Жоспарлауға қоғамдық қатысу жөніндегі кіші топтың төрағасы болды. Ол жоспарлаушылардың өтінімдерді мақұлдау немесе қабылдамау туралы ұсыныстарын кездесуден бұрын жариялауды ұсынды, бұл қазір стандартты практика. Ол сонымен қатар бұзғышты бақылау жөніндегі үш адамнан тұратын тергеуге де қатысты. 1976 жылы Лондон көліктерінің басқарма мүшесі болды. Кейін ол Эндрю Холмспен бірге Лондон автобус картасын жасады. Оның BBC-ге түсірген «Қаланы құтқарудың жолы осы ма?» фильмі, Майк Диббпен бірге «Омнибус» арнасы үшін түсірілді, Кардиффтің қайта жаңғыруын кейінге қалдырды. Саймон Дженкинспен бірге ол «Арена» арнасы үшін фильм түсірді, онда Британияны құтқару жылында ІІ дәрежелі санаттағы ғимараттың күн сайын қиратылғаны туралы мәлімделді. 2015 жылы ол Джон Банхам төрағалық еткен Британдық сәулетшілер институтының (RIBA) тұрғын үйдің болашағы жөніндегі комиссиясының мүшесі болды. Кейінгі RIBA баяндамасында «Британияға қажетті үйлер мен қауымдарды құру» деп аталатын жобалау туралы тарау жазды. 2016 жылы RIBA-ның құрметті мүшесі атанды. 1982 жылы Грэф Темза аңғары полициясы туралы «Полиция» атты байқаулық деректі фильмін түсірді. Бағдарламаның зорлау құрбанына полиция қызметкерлерінің бейжай қарауы туралы бейнелеуіне реакция Ұлыбритания полициясының зорлау жағдайларын қарау әдісін өзгертті. 2014 жылы BBC берген сұхбатында Грейф: «Біз [фильмді] [полицияға] көрсеттік, бірақ олар өздерін оған мейірімді деп санайды. Біріншіден, Тэтчер бұл туралы парламентте сөйледі, ол Америкада CBS жаңалықтарында, сондай-ақ Швецияда және басқа да елдерде көрсетілді. Біздің фильміміз алдыңғы аптада үш өте даулы зорлау ісінен кейін шықты және полиция зорлауға қатысты өз әрекеттерін тым жасырын түрде өзгертті», – деді. Қылмыстық құқық саласындағы маманы ретінде ол полиция және қылмыстық әділеттілік мәселелері бойынша 30-дан астам фильм түсірді, оның ішінде «Полиция», «Операция Картер», «Ұлыбританиядағы құқық пен тәртіпті іздеу» (Channel 4) және «АҚШ-тағы құқық пен тәртіпті іздеу» (PBS және Channel 4) жастардың қылмыстық әрекеттерін болдырмаудың оңтайлы жолдары туралы фильмдерді түсірді, бұл Ұлттық жастар әділеті кеңесіне әсер етті. «Полиция 2001» (BBC) 1982 жылғы сериясынан бері полиция қызметінің қалай өзгергенін көрсетті, ал «Panorama: Зорлау сотта» 1982 жылғы фильмінен бері зорлауға қатысты жағдайды қарау қалай өзгергенін көрсетті. Оның 1987 жылы түсірген «Жабылып бара жатқан қатарлар» (ITV/Zenith) атты ойындық фильмі полициядағы отбасылық зорлық-зомбылық туралы болды және көп жылдар бойы оқыту құралы ретінде пайдаланылды. 1995 жылдан бері ол Лондон экономика мектебінің Мангейм криминология орталығында қонақ оқытушы, содан кейін профессор болып жұмыс істейді. 2001 жылдан бері ол Метрополитен полициясының нәсілдік мәселелер жөніндегі тәуелсіз кеңесшілер тобының мүшесі. Ол нәсіл және полиция тақырыбында көптеген фильмдер түсірді, оның ішінде үш фильмнен тұратын «Көкжар қырғыны» (BBC) қара нәсілділерге қарсы қылмыс туралы, сондай-ақ Channel Four арнасы үшін «Қылмысқа қарсы жарыс» және Стивен Лоуренстің өліміне қатысты Макферсон есебі жарияланғанға дейін түсірілген «Скотланд-Ярдты қоршау» фильмдері бар. Channel Four Dispatches арнасы үшін ол «Қара және ақ емес» (қара және азиялықтар арасындағы қақтығыстар туралы) және «Риотқа дайын» (Лондондағы G20 саммитіне байланысты тәртіпсіздіктерге полицияның дайындығы туралы) фильмдерін түсірді. Ол сондай-ақ 2007 жылы Мадлен Макканның жоғалуына қатысты алғашқы тергеудің қателіктері туралы «Мадленді іздеу» фильмін түсірді. Ол «Көгілдір әңгімелер: Полиция өз сөздерімен» (Harper Collins), «Қауіпті өмір: жас қылмыскерлер өз сөздерімен» (Harvill) және «Қайта құру әділеттілігі не үшін?» (Gulbenkian) кітаптарын жазды. Ол Radio 4 және 5 арналарында үнемі эфирде болды және The Sunday Times, Daily Telegraph, Sunday Telegraph, Daily Mail, Mail on Sunday, The Observer және The Guardian газеттеріне жазды. 2017 жылы ол Джон Ллойдтың радио комедиялық шоуы «Қызығушылық мұражайында» Филл Джупитус және Пру Лейтпен бірге қонақ болды. Грэф Channel Four арнасының негізін қалаушылардың бірі, Оксфорд университетінің Медиа және коммуникация саласындағы News International қонақ профессоры және Медиа стандарттары қорының қамқорлар кеңесінің мүшесі болды. Ол шетелде түрмеге қамалған британдықтар мен олардың отбасыларын қолдаумен айналысатын Prisoners Abroad қайырымдылық ұйымының, сондай-ақ түрмедегі музыканы қолдайтын Ирен Тейлор қорының қамқорлары болды. 1997 жылы ол Complicité театр компаниясының қайырымдылық кеңесіне қосылды. Ол кеңестің төрағасы болды және 2022 жылы қайтыс болғанға дейін ұйымның сенімдісі болып қалды.

Фильмдер жазбалары

1979 жылы Роджер Грэф Films of Record компаниясын құрды, ол қиын мәселелерді қарастыратын және бұрын жабық болған мекемелерге қол жеткізуді қамтамасыз ететін деректі фильмдерді өндірумен айналысады. Films of Record компаниясы Hatchling Productions компаниясымен бірлесіп Кэти Хенкельдің "The Burning Season" (2008) толық метражды деректі фильмінде жұмыс істеді, онда жас австралиялық кәсіпкер Индонезияға орманды жоюды тоқтату және осы процесте табыс табу мақсатымен сапар шегеді. 2010 жылдың басында Films of Record Джулиен Темплдің "Детройт үшін реквием?" (BBC), Рикардо Поллактың медициналық этикаға арналған үш бөлімдік "Грейт-Ормонд-стрит" (Телесериал) (BBC) және отбасылық жанжал туралы "Әкелердің қажеті бар ма?" (BBC) фильмдерін өндірді. Басқа өндірістердің ішінде қара нәсілділер арасындағы қару қолдану қылмысын қамтыған Operation Trident туралы "Murder Blues", BAFTA номинациясын алған "Kids in Care" (Panorama Special), сомалилік пираттардың салдарына арналған "The Trouble with Pirates" және "Amnesty! Олардың бәрі бос болғанда" фильмдері бар. Грэф осы фильмдердің барлығының атқарушы продюсері болды. Компанияның кейінгі жұмыстарына 2012 жылы BAFTA және BAFTA Craft номинацияларына ие болған "The Truth About Adoption" және "Грейт-Ормонд-стрит" телесериалының екінші маусымы кіреді. Сондай-ақ, жүлделі фильмдер де бар. Films of Record қазіргі таңда фактілік медиа тобы Zinc Media құрамына кіреді. Грэф 2016 жылдың ақпанында компанияны тастап, Roger Graef Productions құрды. Ол Rogan Productions және 72films компанияларымен бірге бірнеше жобаларды дамыту және өндіру жөнінде атқарушы продюсер ретінде жұмыс істеді.

Жеке өмір

Грэф 2022 жылдың 2 наурызында 85 жасында рактан қайтыс болды.