Тапануи тармағы – Жаңа Зеландияның Отаго және Саутленд аймақтарындағы бұрынғы теміржол. 1878-1978 ж.ж. аралығында жұмыс істеді, Помахака өзенінің су тасқынынан қирады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тапануи тармағы – Жаңа Зеландияның Саутленд және Отаго облыстарының шекарасына жақын орналасқан теміржол желісі. Атауы Тапануиде аяқталатындай болғанымен, шын мәніндегі соңғы стансасы Эдиевальде орналасқан. Желінің құрылысы 1878 жылы басталып, алғашқы бөлігі 1880 жылы ашылды. 1978 жылға дейін жұмыс істеді, содан кейін Помахака өзенінің тасқынынан қирады.
The Tapanui Branch was a railway line located near the border of the regions of Southland and Otago, New Zealand. Although the name suggests that it terminated in Tapanui, its furthest terminus was actually in Edievale. Construction of the line began in 1878 with the first section opened in 1880, and it operated until 1978, when it was destroyed by flooding from the Pomahaka River.
Құрылыс
XIX ғасырдың екінші жартысында аймақтағы шаруалар жерлерінің құнын арттыру және нарықтарға оңай қол жеткізу үшін теміржол қатынасын қалап, 1876 жылы провинциялар таратылуынан бұрын Инверкаргиллге сауданың кетіп қалуынан қорқыған Дунединдегі мүдделі тараптардан қолдау алды. 1877 жылы аудандық инженер У.Н. Блэр Тапануи арқылы Орталық Отагоға бағыт ұсынды, бірақ бұл Тапануиден тыс жерлерде қолдау таппады. Дегенмен, аймақта тармақ желісін салуға рұқсат берілді және құрылыс 1878 жылы басталды, Бальклутадан батысқа қарай 50 шақырым жерде орналасқан Уайпахидегі Басты Оңтүстік Желісінен бөлінді. Желіге арналған алғашқы локомотив 1880 жылдың 8 шілдесінде жеткізілді, ал Қоғамдық жұмыстар департаменті үш күннен кейін Тапануиге пойыздарды іске қосты. Тапануидегі ресми ашылу салтанаты 1880 жылдың 24 қарашасында өтті, бірақ іс жүзінде 25,13 шақырымдық желі 1880 жылдың 1 желтоқсанында Тапануиден тыс, Келсо деген елді мекенге дейін ашылды. Осы жылы Келсодан Уайкая аймағына батысқа қарай желі салу ұсынылды, бірақ бұл ұсыныстар іске аспады және Уайкая тармағы Уаймеа жазығындағы Риверсдейлден салынды. 1884 жылдың 1 сәуірінде Келсодан Хериотқа дейінгі 7,11 шақырымдық бөлігі ашылды. Жергілікті газет, «Тапануи курьеры», теміржол желісін Клута өзеніне, содан кейін Роксбургке дейін ұзартуға Дунробин төбелеріндегі қысқа туннель мен сазды қазбалар ғана кедергі келтіретініне сенді. 1900 жылы үкімет Роксбургке дейінгі бағыт бойынша соңғы шешімді күтіп, теміржолды Хериоттан Эдивельге дейін ұзартуды шешті, бұл он шақырымдық ұзарту 1905 жылдың 18 ақпанында ашылды, соның нәтижесінде тармақтың жалпы ұзындығы 42,3 шақырымға жетті. Эдивель соңғы станса болып шықты, себебі Милтоннан Лоуренс арқылы Роксбургке дейінгі желі созылды.
In the second half of the 19th century, farmers in the region desired a railway connection to enhance the value of their land and provide easier access to markets, and received support from interests in Dunedin, who, in the days before the abolition of provinces in 1876, feared a loss of trade to Invercargill. In 1877, district engineer W. N. Blair proposed a route to Central Otago via Tapanui, but this proved unpopular outside of Tapanui and its immediate surrounds. However, approval was granted for the construction of a branch line in the area and construction began in 1878, leaving the Main South Line at Waipahi, located 50 kilometres west of Balclutha. The first locomotive for the line was delivered on 8 July 1880 and the Public Works Department began operating trains to Tapanui three days later. The official opening ceremony in Tapanui was held on 24 November 1880, though the actual line, at 25.13 kilometres in length, was opened to a settlement just beyond Tapanui named Kelso on 1 December 1880. In this year, it was proposed to build a line westwards to the Waikaia area from Kelso, but the proposals came to nothing and the Waikaia Branch was built from Riversdale on the Waimea Plains Railway instead. An extension of 7.11 kilometres from Kelso to Heriot was opened on 1 April 1884. The local newspaper, the Tapanui Courier, believed that only a short tunnel and some clay cuttings in the Dunrobin Hills stood in the way of extending the railway line to the Clutha River and then on to Roxburgh. In 1900, the government chose to extend the railway from Heriot to Edievale pending a final decision on the route to Roxburgh, and this ten kilometre extension was opened on 18 February 1905, bringing the branch's total length to 42.3 kilometres. Edievale proved to be the final terminus when the line from Milton via Lawrence was extended to Roxburgh instead.
Операция
Алғашқы кезде Эдивельден күнделікті аралас пойыз қатынады. Бұл аралас пойыздар негізгі экспресс бағыттарымен және Инверкаргилл-Клинтон аймақтық қызметтерімен Вайпахидегі түйіспеде байланыс жасайтын. Жақсы жол желілерінің дамуынан бұрын бұл желі өте маңызды болды, бірақ 20 ғасырда көлік инфрақұрылымы жақсарған сайын, жолаушылар ағыны төмендеді. Ұлы депрессия желінің қаржылық жағдайына кері әсер етті, 1930 жылы кірістер шығындардың артуымен бірге күрт төмендеді. Қаржыны үнемдеу мақсатында желідегі жолаушылар тасымалы тоқтатылып, автобустармен алмастырылды, осылайша аралас пойыздар тек жүк тасымалына арналды, ал Эдивель локомотив депосы 1934 жылдың 1 қаңтарында жабылды. Жүк тасымалы қажеттілікке қарай іске асырылды, көп жыл бойы апта ішінде тұрақты түрде жұмыс істеді, бірақ бұл бағыттан үнемі шығын көрілді. 1968 жылдың 1 қаңтарында Хериоттан Эдивельге дейінгі пайдаланылмаған бөлігі жабылды, себебі ол жылына 4000 тоннадан аспайтын жүк көлемін тасыды, бірақ желінің қалған бөлігінің тағы бірнеше жыл бойы жұмыс істеуін қамтамасыз ететін жеткілікті жүк ағыны болды, 1970 жылдары тоннаж 30 000 мен 60 000 тонна аралығында ауытқып отырды. Осы кезеңде тасылған жүктердің басым бөлігі 9 шақырым қашықтықта орналасқан Мемлекеттік орман шаруашылығының Коникал Хилл пилорамасынан және Блафф маңындағы Соутленд Ко-оперативтік Фосфат Компаниясының зауытынан Хериоттағы Батыс Отаго көліктеріне тасылатын фосфаттан тұрды. 1969 жылдың наурыз айында пойыздар Гордан қайта ұйымдастырылды, ал бұл бағытта әдетте қатынайтын ескі А класты бу локомотивтері DJ класты дизель-электр локомотивтерімен ауыстырылды (Жаңа Зеландия теміржол жүйесіндегі бу локомотивтерінің қуаты 1971 жылдың соңына қарай толыққандай тоқтатылды). 1978 жылдың қазан айының ортасында желіге үлкен қайғы басылды. Помахака өзеніндегі су тасқыны көптеген жерлерде көпірлерді қиратты және жол төсектерін шайып кетті, ал қымбат жөндеулер экономикалық тұрғыдан тиімді болмас еді. Екі айдан кейін желтоқсанда ресми жабылу расталды. 1962 жылы жабылуға дейін Вайкака тармағы Тапануи тармағымен қатар орналасқан аңғарда жүріп тұрды. Желілердің жұмыс істеуімен байланысты қызықты факт ретінде, бір аңғардағы локомотивтер экипажы кейде екінші аңғарда жұмыс істейтін бу машинасының түтінін көре алатындарын айтатын.
In the early days, a mixed train operated from Edievale daily. These mixed trains connected with mainline expresses and local Invercargill Clinton services at the junction in Waipahi. The line was indispensable before the expansion of decent road networks, but as improvements came in road transport in the 20th century, traffic began to decline. The Great Depression did not help the line's fortunes, with revenue dropping as fast as expenditure was rising in 1930. To save money, passenger services on the line were cancelled and replaced by buses, thus making the mixed trains goods only, and the Edievale locomotive depot closed on 1 January 1934. The freight service was run when required, operating regularly on weekdays for many years, but it continued to lose money. The under utilised section from Heriot to Edievale was closed on 1 January 1968 as it only saw 4,000 tonnes of traffic a year, but enough traffic existed to justify the existence of the rest of the line for a few more years, with tonnages varying between 30,000 and 60,000 tonnes in the 1970s. The freight carried at this time was mainly from the State Forest's Conical Hill Sawmill located nine kilometres up the line, and phosphate from the Southland Co op Phosphate Co.'s works near Bluff to West Otago Transport in Heriot. In March 1969, trains were re organised to operate from Gore, and the aged A class steam locomotives that typically ran trains on the branch were replaced by DJ class diesel electric engines (steam locomotive power fully disappeared from New Zealand's railway system by the end of 1971). Catastrophe hit the line in mid October 1978. Extremely severe flooding along the Pomahaka River demolished bridges and washed out the trackage in many places, and costly repairs would not have been economic. Formal closure was confirmed two months later in December. Before its closure in 1962, the Waikaka Branch ran in a valley parallel to that occupied by the Tapanui Branch, and trivia associated with operation of the lines is that locomotive crews in one valley claimed they were sometimes able to see smoke from a steam engine operating in the other valley.
Бүгін
Бұл тармақтың қалдықтары бүгінгі күнге дейін сақталған, бірақ уақыт өте келе ескі теміржолдардың қалдықтары тозып, кейбір жағдайларда мүлдем жоғалып жатыр, сондықтан бұрын көзге түскен нәрсе қазір жоқ болуы мүмкін. Желінің бастапқы бөліктерінде рельстерсіз көпірлердің әлі де бар екеніне сенімді, әсіресе Помахака өзені арқылы салынған фермалық көпір. Тапануи теміржол станциясы мен ауласы Тапануи қалашығында емес, шамамен 2 км қашықтықта, Станция Rd деңгейлі өткеліне жақын орналасқан. Тапануи теміржол ауласының орны әлі де анық көрінеді, сондай-ақ оның шекарасын белгілеген макрокарпа ағаштары да сақталған, бірақ станция ғимараты жойылған. Станция Rd-дегі дөңгелек, бұл деңгейлі өткел және деңгейлі өткелдің жанындағы ескі сауда ғимараты да әлі тұр. Су тасқыны Келсоны дерлік толығымен қиратты және қазір ол тасталып кеткен, бірақ теміржолдың екінші жүк қоймасы әлі де бар. Төменгі жағында қаланың бұрынғы жанармай құю станциясының қираған қалдықтары орналасқан, есіктеріндегі су тасқынының белгілері көңілді күйзеліске түсіреді. 1990 жылдары "көретінге әлі де көп нәрсе бар еді" және "топан судың іздері ғана ойға толы" делінген. Heriot-тың үлкен жүк қоймасы 1990 жылдардың соңында алынып тасталғаны белгілі.
Relics of this branch survive today, though as time progresses, remnants of old railways deteriorate and in some cases disappear entirely, so what was previously evident may no longer exist. Bridges sans rails are believed to still exist in the early stages of the line, notably including a truss bridge across the Pomahaka River. The Tapanui railway station and yard were never in Tapanui township; they were situated approximately 2 km away in a field adjacent to the Station Rd level crossing. The Tapanui railway yard precinct remains obvious, as are the stands of macrocarpa trees that once defined its limits, although the station building is gone. The hump in Station Rd that was the level crossing and an old commercial building beside the level crossing also remain. Flooding almost entirely destroyed Kelso and it is now abandoned, though the railway's second goods shed still exists. On lower ground is the ruins of the town's former service station, with sombre viewing created by flood levels marked on the doors. There was "still plenty to see" in the 1990s, and "the flood markings alone are sobering". The large Heriot goods shed is understood to have been removed in the late 1990s.