Кіріспе

Игуанодонтидтер (Iguanodontidae) – аникополексия құрамына кіретін Styracosterna кладына жататын игуанодонтидтер отбасы. Олар ұзын жақ сүйектерімен сипатталады, шөппен қоректенеді және көбінесе ірі денелі болады. Бұл отбасы қозғалыс динамизмін көрсетті; игуанодонтидтер түрлері арасында екі аяқпен және төрт аяқпен жүрудің дәлелдері бар, бұл жеке организмдер артқы аяқтарымен ғана немесе төрт аяқпен қозғала алатынын көрсетеді. Игуанодонтидтердің екінші, үшінші және төртінші саусақтары қапталды, ал кейбір жағдайларда арнайы бас бармақ тік және қарсыласатын бесінші саусағы дамыған. Олардың бас сүйегінің құрылымы күшті шайнау механизмін қамтамасыз етеді, ол көлденең күштік соққы деп аталады. Бұл, екі жақты тіс жабысуымен бірге, оларды шөп жеуге өте тиімді етеді. Iguanodontidae отбасының өкілдері гимноспермалар мен ангиоспермалардың қосымшасынан тұратын диетаға ие болған деп саналады, соңғысы креда кезеңінде игуанодонтидтермен бірге эволюциялаған. Топтың филогенезі туралы бір пікірге келмейді. Игуанодонтидтер көбінесе Hadrosauridae-ге қатысты парафилетикалық болып сипатталады, игуанодонтидтердің тіс сүйектері өте ұзын, ал бас сүйегінің артқы жағына қарай қалыңдайды. Жақ сүйектен басталатын екі сүйекті өсінді тиісінше, жақ және жасқырлау сүйектеріне еніп орналасады. Игуанодонтидтердің жақ сүйегінде осы байланысты қамтамасыз ететін терең ойыстар бар. Жасқырлау өсіндісі қысқартылған анторбитальды тесіктің алдыңғы жиегін құрайды. Яғни, игуанодонтидтер – адрозаврлардың қасиеттерін қалыптастырудағы кезекті қадамдарды көрсетеді, сондықтан оларды жеке, ерекше клад ретінде анықтау мүмкін емес. Дегенмен, кейбір зерттеушілер бірнеше туыстан тұратын монофилеттік Iguanodontidae-ге қолдау табады. Бірақ, басқа зерттеулер бұл топты анықтай алмайды. Сол жақтағы кладограмма 2015 жылғы талдаудан алынған, ол монофилеттік Iguanodontidae-ді қолдайды.

Жылжыну

Қазбаланған іздер игуанодонтидтердің төрт аяқты және екі аяқты болуын куәландырады. Игуанодонтидтер көбінесе төрт аяқты болған, бірақ қажет болған жағдайда екі аяқпен де жүре алатын. Нейрондық доғалардың бойындағы сіңірлердің қатаюы игуанодонтидтердің динамикалық қозғалысын жеңілдетуге көмектескен болуы мүмкін, себебі қатып қалған сіңірлер тік тұрғанда арқаға түсетін қосымша жүктемені көтеруге мүмкіндік береді. Кейбір зерттеулер организмнің мөлшерінің қозғалыс түрін анықтауда маңызды рөл атқаратынын көрсетеді, яғни ірі организмдер кішкентайрақ түрлеріне қарағанда төрт аяқпен жүруге бейім.

Диета

Игуанодонтидтер - төмен бойлы жапырақ жейтін өсімдікқоректілер, олар крейд кезеңінің басындағы папоротниктер мен атқуйрықтар сияқты жалаңаш тұқымды өсімдіктермен кеңінен қоректенді. Бұл динозаврлар екі жақты тіс жабылуы және олардың шайнау механизмінің көлденең күштік қозғалысының үйлесімі арқасында өсімдікқоректілер ретінде өте тиімді болды. Сонымен қатар, игуанодонтидтерде қатаң екінші деңгелек таңдай болмаған, бұл тіс жабылу кезінде бұрылу стресін азайтуға көмектеседі, бұл олардың өсімдік материалдарын ұсату қабілетін арттырған. Сонымен қатар, игуанодонтидтер крейд кезеңінде гүлді өсімдіктердің таралуымен бірге эволюциялады. Гүлді өсімдіктер әдетте жалаңаш тұқымды өсімдіктерге қарағанда жылдамырақ өседі және төмен бойлы болады; олардың көбеюі Iguanodontidae отбасының мүшелері үшін оңай қол жетімді тамақ көзінің молдығын қамтамасыз етті.