Кіріспе

Гүлді өсімдіктер туысы

Abrophyllum (син. : Брахинема F. Мюлл.) – Engler, A. in Engler & Prantl және Schulze Menz, G. K. in Melchior, 1964 бойынша Saxifragaceae sensu lato тұқымдасына жататын гүлді өсімдіктердің монотиптік туысы; Escallonioideae кіші тұқымдасының, Cuttsieae тайпасының құрамына кіреді және Cuttsia-ға тығыз байланысты. APG II жүйесінде Abrophyllum Rousseaceae тұқымдасына жатқызылады. Бір ғана түрі бар – Abrophyllum ornans. Оның халық арасындағы атауы – жергілікті гидрангия, бірақ ол нағыз гидрангиямен аса жақын туыс емес.

Жіктеу

Сондай-ақ, ол Escalloniaceae (Hutchinson 1967; Dahlgren; Thorne), Grossulariaceae (Cronquist 1988), Carpodetaceae (APG I 1998, Kubitzki 2007), Rousseaceae (APG II 2003, Shipunov 2005, Thorne & Reveal 2007 және Heywood et al. 2007) немесе тіпті жеке Abrophyllaceae Nakai отбасына (Reveal and Takhtajan 1997) жатқызылады.

Тарату

Австралияға (Жаңа Оңтүстік Уэльс және Квинсленд) тән. Оның өмір сүру ортасы - жылы және субтропикалық жаңбырлы ормандар, әсіресе кішкентай су арналарының бойында немесе нашар топырақты шатқалдарда. Табиғи таралу аймағы Жаңа Оңтүстік Уэльстің Иллаваррасынан Австралияның солтүстік-шығысындағы Макилврит тауларына дейін созылады.

Сипаттама

Биіктігі 8 метрге дейінгі бұталар немесе кішкентай ағаштар; жапырақтары қарапайым, көбінесе 10–20 см ұзындықта, 3–8 см енінде, кезектесіп орналасқан, ірі, ланцетоли формалы, ұзын үшкір ұшы бар, тік тісті жиекті; жапырақ сағасы болмайды, сағасының ұзындығы 20–40 мм. Гүлдері ұшқыш немесе жапырақ қойнауларындағы шатырша тәрізді гүлшоғырларда, сарғыш түсті. Тостағаншасы қысқа (шамамен 2 мм ұзындықта), түтікшелі, қалақшалары әдетте 5, кейде 6, түсіп қалады. Гүлдің жапырақшалары 4–5 мм ұзындықта, әдетте 5, кейде 6, жапырақшалары бірімен-бірі жабысып, ашылады, түсіп қалады. Аталықтары әдетте 5, кейде 6, көзге көрінбейтін нектарий дискісінің шетіне бекітілген; тозаңдықтары кең сопақша; жіпшелері өте қысқа. Аналық гүлі 5 карпельден тұрады, гүл төсегі иінтірек пішіндес. Жұмыртқалық жоғары орналасқан, 5 бөлімді, ішінде көптеген орталықтан орналасқан жұмыртқалар бар, аналықтың мойны сабақсыз, 5 бөлікті. Жемісі кішкентай (8–12 мм ұзындықта, 5–7 мм енінде), сопақша, қара, көбінесе қара жидек, жоғары жағында аналықтың мойнымен жабылған, көп тұқымды; тұқымдары кішкентай, жарты шар тәрізді, қабығы терең торалы; ұрығы өте кішкентай; эндоспермі етті және майлы.

Қолданылуы

Кейде әсем жапырақтары мен жемістері үшін жергілікті жерлерде өсіріледі.