Кіріспе
Phengaris alcon, Alcon blue немесе Alcon large blue) - Lycaenidae тұқымдасына жататын көбелек, ол Еуропа және Палеарктика аймағында, Сібір мен Монголияға дейін таралған.
Phengaris alcon, the Alcon blue or Alcon large blue, is a butterfly of the family Lycaenidae and is found in Europe and across the Palearctic to Siberia and Mongolia.
Сейцтің суреті
Л. алкон Шиф. (= аймақтар Esp., эвфемус Годт.) (83 а) тармағы). Ірі, еркегі терең көк түсті, бірақ жылтырлығы жоқ. Аналығы қара қоңыр, негізгі бөлігінде қара көк шаң себілген. Құрсақ жағы қою күлгін сұр, көптеген көзшелермен. L. alcon келесі түрлерден (coeligena [L. coeligena Oberth. China], euphemus, arcas, arion, arionides) аталықтарының алдыңғы қанатының көк дискісінде дискцеллярлық айшықтан басқа қара дақтардың болмауымен оңай ажыратылады. Орталық Еуропа және Солтүстік Азия, Солтүстік теңіз жағалауынан (Гамбург, Бремен, Бельгия) Жерорта теңізіне дейін, Франциядан Алтай, Даурия және Тибетке дейін таралған. ab. nigra Wheel аталықтары айқын қараңғырақ, аналықтары толығымен қара түсті. ab. cecinae Hormuz. нұсқасында құрсақ жағындағы көзшелер жоқ немесе айтарлықтай азайтылған. ab. pallidior Schultz нұсқасында жиек қара түстің орнына сұр. marginepunctata Gillm. жиегіне параллель, қара нүктелердің қатарын ұстайды; Гафнердің Лойч және Карниоланың басқа жерлерінде табылған. rebeli Hirschke пішімінде үстіңгі жағының көк түсі жарқырап, кеңейтілген, қара жиегі азайтылған, аналығында тек апикаль аймағы қара; Штирия. monticola Stgr. (83 а) rebeli сияқты тар қара жиекке ие, бірақ көк түсі өте терең және қараңғы, нағыз алкон сияқты күңгірт; Швейцария Альпісінен және Кавказдан. Жұмыртқасы ақ, жіңішке торлы, тамақ өсімдігінің (Gentiana pneumonanthe) гүлдеріне салынады. Көбінесе личинка қабықтың үстіңгі жағынан бұзылмайды, сондықтан бос жұмыртқалардың тесіктерін байқау қиын. Басында сұр, кейін қызғылт қоңыр, қара арқа сызығы және қара баспен. Көбінесе Gentiana өсетін ылғалды шалғындарда кездеседі; олар мұндай жерлерде көптеп, кейде тіпті мол өседі, мамырдың соңынан шілдеге дейін, солтүстікте маусымның соңына дейін.
Паразиттік қатынас
Lycaenidae-дің кейбір басқа түрлері сияқты, P. alcon-ның дербес (қазқалам) сатысы белгілі бір құмырсқалардың қорғауына тәуелді; сондықтан ол мирмекофил деп аталады. Алкон дербес күйіндегі жәндіктер жеткілікті мөлшерде өскенде (4-инстар немесе түлеу кезеңінде) тамақтанатын өсімдіктен шығып, құмырсқалардың оларды тауып алуын күтеді. Дербес жәндіктер құмырсқа дербес күйіндегі жәндіктерге ұқсас беттік химиялық заттар (алломондар) бөліп шығарады, бұл құмырсқаларды Алкон дербес жәндіктерін ұяларына алып барып, оларды шарап камераларына орналастыруға итермелейді. Ұяға қабылданғаннан кейін, Алкон дербес жәндіктері аналық құмырсқалардың (басқа құмырсқа шараптары сияқты) қайтадан қоректендіру арқылы тамақтанады, бұл процеске трофаллаксис дейді.