Кіріспе

USS Zebra (AKN 5) – Екінші дүниежүзілік соғыста АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен жүк кемесі. Кеме бастапқыда «Мэттью Лион» аталған, EC2 S C1 Liberty типіндегі кеме болды және 1943 жылдың тамызында торпедадан қирағанға дейін Соғыс кеме тасымалдау басқармасы (WSA) үшін агент арқылы жүк тасымалдаушы ретінде жұмыс істеді. Жаңа Гебрид аралдарындағы Эспириту-Сантода, күтіліп отырған мақұлдауға дейін, Әскери-теңіз күштері кемені жалдау шарты бойынша алды. Кеме жөндеуден кейін қазан айында «Zebra» деген атпен, IX 107 белгісімен пайдалануға берілді. Осы рөлде сәттілікке жеткеннен кейін кеме қайта жаңартылып, USS Zebra (AKN 5) болып қайта тіркелді, ол алты тор кемесінің бірі және осы рөлге ауыстырылған төрт Liberty кемесінің бірі еді.

Құрылыс

Zebra 1943 жылғы 18 наурызда Permanente Metals Corporation, Richmond No. 1 Ярд, Ричмонд, Калифорниядағы теңіз комиссиясының келісім-шарты бойынша Liberty кемесі Matthew Lyon (MCE корпусы 535), негізгі EC2 S C1 Liberty типі ретінде салынды. Келі 1943 жылғы 18 наурызда жатқызылды, 11 сәуірде теңізге түсірілді, осы шараны Хэрри Х. Фельдханның әйелі қолдады және 1943 жылғы 26 сәуірде Соғыс кеме тасымалдау басқармасына (WSA) тапсырылды.

Сауда қызметі тарихы

WSA үшін азаматтық мердігер Dichmann, Wright & Pugh, Inc. компаниясымен басқарылған кеме 1943 жылдың жазында Тынық мұхитының суларында жүзді. 12 тамызда Жаңа Гебрид аралдарындағы Эспириту Сантоға бағытталғанда, жапондық I 11 суасты кемесінен атылған торпедадан қатты зақым көрді. Кеме өз күшімен портқа жетті, оның 41 саудагер теңізшісінің бірі және 18 әскери-теңіз күзетшісі жарақат алды. Эспириту Сантода кеме бірнеше апта бойы Сегонд каналында тоқтап тұрды, көрінетіндей, мақұлдауға жіберілген.

Қызмет тарихы

Қыркүйектің соңында әскери-теңіз офицері оның жедел қызметке, яғни торлы жүк кемесі ретінде пайдалы екенін байқады. 1943 жылдың 1 қазанында WSA компаниясынан жалдау шарты бойынша алынып, Zebra (IX 107) деп аталды. Теңіз флотының тарихында осы есімді тағылмаған кеме болған еді. Осы рөлдегі сәттілігі оны торлы жүк кемесіне толық түрлендіруге және оның жұмысқа қабілетті күйге толыққанды қайта жаңартуға себеп болды. 1944 жылдың 15 ақпанында AKN 5 деп қайта аталған Zebra, 1944 жылдың 27 ақпанында Эспириту Сантодағы құрғақ докта іске қосылды. Кеме алты кемеден және төрт "Либерти" типіндегі кемеден құралған тор тасымалдаушылардың бірі болды.

Құтқарушы торлар, 1944 жыл

Қызметінің алғашқы үш айында "Зебра" "Эспириту Сантода" қалып, жартылай торлы жүк кемесіне айналды. Ол өзінің алғашқы миссиясын 1 маусымда бастады, қайта өңделген тор материалдарын тиеуге кірісіп, 8 маусымда Жаңа Каледонияға қарай теңізге шықты. Кеме 11 маусымда Нумеаға жетіп, тор материалдарын түсіріп, Фиджи аралдарына бағытталған жалпы жүк қабылдады. 19 маусымда Нумеадан шығып, үш күннен кейін Суваға келді, жүк түсіріліп, қайта өңделген тор материалдарын тиеуге кірісті. 27 маусымда ол аралдың екінші жағына көшіп, Нанди желілік орналымдарынан құтқарылған материалдарды тиеуді бастады. Кеме 5 шілдеде жүк тиеуді аяқтады және сол күні Жаңа Каледонияға қайтып келді. "Зебра" 8 шілдеде Нумеаға кіріп, құтқарылған тор жабдықтарын түсірді. Нумеяда 10 күн өткен соң, торлы жүк кемесі Оңтүстік Тынық мұхитының әртүрлі аралдарын аралап, порттық қорғаныс орналымдарынан құтқарылған торлар мен жабдықтарды жинауға шықты. Жаздың қалған бөлігінде кеме Тонгатапу, Бора-Бора, Тутуила және Уполу (Самоа), Фунафути аралдарына сапар шекті. Әр аралда ол Нумеяда тиелген жалпы жүктің бір бөлігін түсіріп, әр орналымнан құтқарылған тор жабдықтарын жинады. Ол 23 тамызда Эллис аралдарындағы Фунафутиден аттанып, бес күннен кейін Нумеаға оралды.

Палау аралдары

Зебра 15 қыркүйекке дейін Нумеяда қалды. Сол күні ол соғысқа жақындататын және алғашқы ау салу миссиясын орындауға жіберілетін сапарына шықты. Кеме 24 қыркүйекте Эниветок лагунасына жетіп, 3 қазанға дейін сол жерде болды, содан кейін Батыс Каролинаға қарай жол тартты. 8 қазанда Улити атолына келгенде, тор жүк кемесі бірден екі бауырлас кемесі – Sagittarius және Tuscana –мен бірге зәкірлеу орнына тор жабдықтарын орнатуға кірісті. Олар 10 қарашада міндетін аяқтады, ал Zebra қолданылмаған тор материалдарын Палау аралдарына тасымалдау үшін жүктеді. Сол күні ол Улитиден шығып, екі күннен кейін Пелелиу маңындағы Барнум шығанағына кірді. Пелелиудағы шайқас жалғасып жатқанда, тор жүк кемесі аралда салынып жатқан кемежайды қорғау үшін тор орнату құрылысын жинады. Ол 14 қарашада осы миссиясының бөлігін аяқтады және екі тор кемесімен бірге Коссол жолдарындағы зәкірлеу орнына солтүстікке бет бұрды. Ол он бір күн бойы екі мильден астам ау және қосымша жабдықты жинады. Осы тапсырма аяқталғаннан кейін Zebra Перл-Харборға бару туралы бұйрық алды. Ол 25 қарашада Палаудан шығып, 4 желтоқсанда Эниветокте қысқа тоқтады және 15 желтоқсанда Гавайиге келді. Перл-Харборда ол жиырма күн жөндеу және өзгерістерден өтті, содан кейін келесі миссиясына дайындалу үшін тор жабдықтарын жүктеді.

Иво-Джима, 1945 жыл

Ол 1945 жылдың қаңтар айының соңына дейін Перл-Харборда болып, кемеге жолға шығу бұйрығын күтті. Ақыры, кеме 5 ақпанда Иво Джимаға бағыт алды. 16-21 ақпан аралығында Эниветокке тоқтады, содан кейін саяхатын жалғастырды. Эниветоктан екі күн жол жүрген соң, "Зебра" конвойы Иво Джимадан Мариана аралдарындағы Сайпанға бағытын өзгерту туралы бұйрық алды. Дегенмен, "Зебра", екі тор жөндеуші кеме және бір эсминецке бауырлас "Кеокук" кемесінің шайқаста зардап шегуі салдарынан бастапқы бағытына қарай жүруге нұсқау берілді. 28 ақпанда Иво Джимаға жеткен шағын топ бірден екі жұмысқа кірісті: торларды орнату және аймақтағы барлық миналық кемелерге штаб-квартира ретінде қызмет ету. Ол 42 күн бойы Иво Джимада болды, жау гарнизонының отына, ауа райының нашарлауына және күшті толқындарға қарамастан торларды орнатып жатты. Сонымен қатар, ол кемелерді бекіту жұмыстарын қадағалап, "Зуни" және LST 727 кемелерін Иво Джима жағалауынан құтқару сияқты бірнеше жөндеу жұмыстарын жүргізді.

Калифорния

Zebra 11 сәуірде Иво Джимадағы қызметтік міндеттемесін аяқтады және 18 сәуірде Эниветокқа қайта бағыт алды. Шығысқа қарай жалғасып, кеме 28 сәуірде Пёрл-Харборға кірді, онда төрт күндік тоқталыс болды, содан кейін Батыс жағалауға сапарын жалғастырды. 11 мамырда торлы жүк кемесі Сан-Франциско, Калифорнияға жетіп, торлы жүк кемесіне толық түрленуін аяқтады. 14 мамырда ол Оуклендтегі Мур сулы док компаниясының құрастыру алаңына кірді. Жұмыс шілде айының ортасына дейін жалғасты, содан кейін Калифорния штатының Тибурон қаласында тор салу эксперименттеріне қатысуға бұйрық алды. 25 шілдеде кеме Тибурон шығанағындағы операцияларға қосылу үшін тұғырдан шықты, бірақ жылдамдатылған түрленуі толыққанды аяқталмаған еді. Бұл міндет 3 тамызға дейін жалғасты, содан кейін кеме қалған түрлену жұмыстарын аяқтау үшін Мур Драйдок компаниясына оралды. 26 тамызда ол түрленуден кейінгі, толық қуатпен сынақ жүрісін жасады және көп ұзамай оны Пёрл-Харбордағы Minecraft әкімшілік басқармасына тағайындады.

Соғыстан кейінгі іс-шаралар, 19451946

Кеме 31 тамызда Сан-Франциско шығанағынан шығып, 8 қыркүйекте Перл-Харборға жетті. Ол Гавайиде бар болғаны 12 күн болды. 20 қыркүйекте ол батыс Тынық мұхитына құтқарылған тор жабдықтарын жинау үшін қайта бағытталды. Маршалл аралдарына арналған миналық жабдықтардың аз көлемін тасымалдап, ол 30 қыркүйекте Кваджалейнге жетіп, жүгін түсірді, содан кейін Иво Джимаға жол тартты. "Зебра" соңғы аралға 9 қазанда келді, тор жабдықтарын жүктеп, 29 қазанда Мариан аралдарына бет бұрды. Кеме 1 қарашада Сайпанға келді, Сайпандағы жиын-қоймада сақталған құтқарылған тор жабдықтарын түсірді және АҚШ-қа қайта оралу үшін жолаушылар мен жабдықтарды тиеуге кірісті. 15 қарашада Сайпаннан шығып, 16 қарашада Гуамға тоқтады. Ол жерде 29 қарашада саяхатын жалғастыру алдында мина іздеу құралдарын түсірді. Перл-Харбор арқылы жүзіп, "Зебра" 11 желтоқсанда Перл-Харборға келді, 13 желтоқсанда Канал аймағына бағытталды, ол жерге 1945 жылдың 31 желтоқсанында жетті. Норфолк (Виргиния штаты) қаласына жолданған ол 1946 жылдың 8 қаңтарында 5-ші әскери-теңіз округінің комендантына баяндады.

Пайдаланудан шығару

1946 жылғы 21 қаңтарда «Зебра» кемесі Норфолк қаласында қызметтен босатылды және сол күні Соғыс кемелерді басқару басқармасына қайтарылды. 1946 жылғы 7 ақпанда оның аты Әскери-теңіз тізімінен алынып тасталды. «Зебра» Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі қызметі үшін бір ұрыс жұлдызымен марапатталды. 1946 жылғы 21 қаңтарда кеме Вирджиния штатындағы Ли-Холлдағы тұраққа қойылды, оның аты «Мэтью Лион» деп өзгертілді, 1950 жылдардың ортасында Джеймс өзені флотындағы резервтік флотты жөндеу бағдарламасына қатысты, содан кейін 1972 жылғы 28 наурызда 35 621,54 долларға Union Minerals & Alloys Corporation компаниясына металл тескілеуге берілді.