Кіріспе

Манхэттендегі даңғыл, Нью-Йорк даңғылы, Саттон-плейс және Саттон-плейс-Саут – Нью-Йорк қаласындағы Манхэттеннің шығыс жағындағы Йорквилл, Ленокс Хилл және Саттон-плейс аудандарындағы солтүстік-оңтүстік бағыттағы негізгі көшелердің бөліктеріне берілген атаулар. Йорк даңғылы Жоғарғы Шығыс Жағындағы шығыс Ленокс Хилл мен Йорквилл арқылы 59-шы және 92-ші көшелерге дейін созылады. Саттон Плейс және Саттон Плейс Саут өздерінің атымен аталған аудандар арқылы Ист-Ривер бойында және Квинсборо көпірінің оңтүстігінде орналасқан. Саттон Плейс Саут 57-ші және 53-ші көшелер аралығында жатыр. Манхэттендегі көптеген солтүстік-оңтүстік көшелерден айырмашылығы, Саттон Плейс Саут бойындағы ғимараттардың нөмірлері оңтүстікке қарай бағанда көбейеді. Саттон Плейс 57-ші және 59-шы көшелер аралығында орналасқан. Бұл көшелер қаланың ең әулетті жерлерінің бірі саналады, және екі бөлігі де Жоғарғы Шығыс Жағының қалған бөлігі сияқты сәнді пәтерлермен мәшһүр. Йорк даңғылының мекенжайлары 1100 сериясынан басталып 1700 сериясына дейін жалғасады. Саттон Плейс және Саттон Плейс Саут мекенжайлары Манхэттендегі қалыпты үлгіге сәйкес келмейді. Үлкен Саттон Плейс ауданы, Тортел-Бей ауданының солтүстігінде орналасқан, 53-ші көшеден 59-шы көшеге дейін созылады және шығысында Ист-Ривермен, батысында Бірінші даңғылмен немесе Екінші даңғылмен шектеледі. Саттон сквері – Шығыс 58-ші көшесінің соңында, Саттон Плейстің шығысында орналасқан тұйық көше; Riverview Terrace – Саттон скверінен солтүстікке қарай созылатын қысқа жеке жолда орналасқан таунхаустар қатары.

Алғашқы жылдар

Йорк даңғылы мен Саттон-плейс аталған көше 1811 жылы Манхэттен үшін комиссарлар жоспарына қосымша ретінде ұсынылды, ол аралдың бойымен созылатын 12 кең солтүстік-оңтүстік даңғылын белгіледі. Манхэттеннің географиялық ерекшеліктері Бірінші даңғылдың шығысындағы Жоғарғы Шығыс жағында үлкен аумақты маңызды солтүстік-оңтүстік магистралісыз қалдырды, сондықтан Авеню А өтемақы ретінде қосылды. Саттон-плейс, сол кездегі бүкіл көшенің атауы, бастапқыда Авеню А-ның бірінші даңғылдың шығысындағы орынға сәйкес келген бірнеше үзіліс бөліктерінің бірі болды. 1875 жылы Эффингем Б. Саттон 57-ші және 58-ші көшелер арасында тас үйлерден тұратын кешен салды. «Нью-Йорк Таймс» газеті «Саттон-плейс» терминін алғаш рет 1883 жылы қолданғанын анықтады. Сол кезде Нью-Йорк қалалық кеңесі 57-ші және 60-шы көшелер арасындағы учаскелерді қамтитын «Авеню А» атауын «Саттон-плейс» деп өзгерту туралы петицияны мақұлдады. 59-шы және 60-шы көшелер арасындағы учаске қазір Йорк даңғылының бөлігі саналады. Саттон-плейс 1920 жылдардың басында сәнге айналды, сол кезде Энн Харриман Вандербильт және Энн Морган сияқты бірнеше бай қоғамдық тұлғалар Ист-Риверге қарап, көшенің шығыс жағында таунхаустар салды. Екі таунхаустың да дизайнын Мотт Б. Шмидт жасады, ол байларға арналған көптеген үйлерді жобалау арқылы мансабын бастады. Ұзақ өтпей, құрылыс салушылар Саттон-плейс және Саттон-плейс Саутқа үлкен кооперативтік пәтерлерді, соның ішінде Розарио Канделаның бірнеше жобаларын салды. Ұлы депрессия дамуға тосқауыл қойды, ал Саттон-плейс Сауттың төменгі бөлігіндегі (57-ші көшеден төмен) және Саттон-плейстің солтүстік бөлігіндегі (Квинсборо көпіріне жақын) сәнді пәтерлер 1940 және 1950 жылдары ғана салынды. 1906 жылы Рокфеллер институты (кейін Рокфеллер университеті) зертханаларын бұрынғы Шермерхорн фермасының орнына Йорк даңғылына (бұрын Авеню А деп аталған) және 66-шы көшеге көшірді. Джон Д. Рокфеллер 1903 жылы 64-ші көшеден 67-ші көшеге дейін созылатын Авеню А мен Ист-Ривер арасындағы Шермерхорн қонысынан жерді сатып алды. Рокфеллер институтының ауруханасы 1910 жылы ашылды. 2019 жылы NYP АҚШ-тағы 5-ші үздік аурухана деп танылды. 1925 жылы Авеню А-ның батыс жағында, Рокфеллер институтының қарсы бетінде Рокфеллер бақшасы ашылды. Ол балалары бар адамдар үшін қолжетімді бағадағы тұрғын үй, «төмен жалдамаға жақсы үйлер» болуы тиіс еді. Аз ғана сарбаздары бар Йорк 125 неміс сарбазын тұтқынға алды. Йорктің осы ерлігі оны ұлттық батыр және одақтас елдер арасында халықаралық деңгейде танымал етті. 1932 жылы Нью-Йорк ауруханасы мен Корнелл университетінің медициналық колледжі (1913 жылы біріккен) 68-ші көшедегі Йорк даңғылында орналасқан бірлескен мекеме, Нью-Йорк ауруханасы Корнелл медициналық орталығына көшіп келді. 1998 жылы Нью-Йорк ауруханасы Пресвитериан ауруханасымен бірігіп, Нью-Йорк Пресвитериан ауруханасы (NYP) құрды және бұл орын NYP-ның негізгі кампустарының бірі ретінде жұмыс істейді.

Парк туралы дау

Саттон-плейс Шығыс өзеніне қарап тұрған екі қоғамдық саябақты қамтиды, біреуі 57-ші көшенің соңында, екіншісі 53-ші көшенің соңында орналасқан. 57-ші көшедегі парк, Саттон Плейс паркі деп аталады, ол Розарио Кандела жобалаған нео-грузин стиліндегі One Sutton Place South тұрғын үйі артындағы көгалдандырылған аумақтан темір қоршаумен бөлінген. One Sutton Place South артындағы мүлік, ғимараттың иелері мен Нью-Йорк қаласының Парктер және ойын-сауық департаменті арасындағы даудың нысаны болды. Жанындағы саябақ сияқты, One Sutton Place South-тың артқы бағы да, шын мәнінде, Манхэттеннің шығыс жиегіндегі қарбалас FDR Drive жолының үстіне орналасқан, және Sutton Place-тің көп бөлігінен көрінбейді. 1939 жылы қала әкімдігі FDR Drive құрылысына байланысты One Sutton Place South артындағы жерді мәжбүрлеп сатып алды, содан кейін оны жылына 1 долларға ғимаратқа жалға берді. Ғимараттың артқы ауласын жалға беру мерзімі 1990 жылы аяқталды. Тұрғын үй кооперативі жалға беру мерзімін ұзартуға сәтті болмады, соңынан пәтер сатып алушыларға артқы ауланың заңдық статусын қарауға және құпиялылық туралы келісімге қол қоюға талап етті. 2007 жылдың маусым айында кооператив, жерді өздерінде қалдыру үшін қалаға сотқа шағымданып берді.

Атақты тұрғындар

Саттон Плейстің бұрынғы және қазіргі тұрғындарының арасында сәулетші И. М. Пей; Вандербильт отбасының әлеуметтік өмірінде белгілі Консуэло Вандербильт Балсан; француз-американдық жазушы, журналист және пианист Ив Кюри; кабаре әншісі және пианист Бобби Шорт; Кеннет Коул және интерьер дизайнері Валериан Рыбар; кеме қатынасының магнаты Аристотель Онассис; банкир Ричард Дженретт; хедж-фонд менеджері Радж Раджаратнам; қарыз жинау агенттігі Towers Financial Corporation-ның негізін қалаушы Стивен Хоффенберг; Women’s Wear Daily басылымының редакторы Джон Фейрчайлд; саясаткер және бизнес-лидер Перси Саттон; "Preppy Killer" атанған Роберт Чемберс және оның бұрынғы қарындасы Шон Ковелл; Нью-Йорктың бұрынғы губернаторы Марио Куомо; және Құрт Вальдхеймнен бері барлық БҰҰ Бас хатшылары бар.

Қызықты орындар

Бір Саттон Плейс Норт, Саттон Плейс (соқпақ көше) мен Шығыс 57-ші көшенің солтүстік-шығыс бұрышында орналасқан қала үйі, Уильям К. Вандербильттің жесірі Энн Харриман Вандербильттің резиденциясы ретінде салынған. Жанында, Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас хатшысының ресми резиденциясы – төрт қабатты кірпіш қала үйі, ол 1921 жылы қаржыгер Дж. П. Морганның қызы Энн Морган үшін салынған және 1972 жылы өнеркәсіпші Артур А. Хоутон кіші БҰҰ-ға сыйлық ретінде табыс еткен. Бас хатшының үйі БҰҰ штаб-пәтерінен 0,6 миль (1 км) қашықтықта орналасқан. Бұл қала үйлерінің артында парк бар, ал FDR Drive (Sutton Place Tunnel) Ист-Ривер бойымен төменнен өтеді. Sotheby's аукцион үйінің бас кеңсесі Йорк даңғылында орналасқан.