Кіріспе

Джуди Блумның 1971 жылғы романы

"Одан кейін, мүмкін, мен болмаймын" – Джуди Блумның жасөспірімдерге арналған романы. Роман жасөспірімдер мен ересекке дейін жетіп келе жатқан жастарға арналған. Онда 1970-ші жылдардағы ұл баланың көзқарасынан ересек болып өсу кезеңі мен оның қиындықтары жайлы айтылады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Он екі жасар Тони Миглионе өзінің көк жағалы отбасымен бірге Джерси-Ситиде, Нью-Джерсиде тұрады. Оның отбасы әкесі электронды өнертабысын сатудан бай болғаннан кейін, отбасы Лонг-Айлендтегі Розмонттың ойдан шығарылған жоғары сыныптық қауымдастығына көшіп келеді. Оның анасы отбасының иерархиялық деңгейін көтерумен айналысады, ал анасының әжесі үйде жақсы көретін тамақ пісіруге рұқсат етілмегендіктен ашуланып, кері шегінеді. Тонидің ағасы Ральф, бұрын жоғары сыныптағы сыйлы мұғалім болған жаңа әке, әкелерімен бірдей жұмыс істеп, көп ақша табу үшін оқытудан бас тартады. Тони көршісі Жоел Хубермен, өз жасындағы жігітпен танысып, дос болады. Джоэлдің әдептілігі Мильлион мырза мен айымды таң қалдырса, Тони Джоэлдің шынайы жүзін жеке өмірде көреді: ол жасырын түрде ақымақ телефон қоңыраулары, кәмелетке толмағандардың ішімдік ішуі, ересектерге арналған көркем әдебиеттерді оқу және дүкенді ұрлау сияқты әдепсіз әрекеттерге қатысады және Тониді де осындай әзіл-оспақтарға қатысуға шақырады. Джоэлдің 16 жасар, әдемі Лиза есімді әпкесі де бар. Оның бөлмесі Тонидің бөлмесіне қарайды, ал Тони оның киінгенде және шешілгенде жалюзиді жабуға тырыспағанын байқайды; бұл Тониді ата-анасынан Рождествоға бинокльді сұрап алуға итермелейді "құстарды көруге", - дейді ол. Тони оның алғашқы ылғалды арманын көреді. Алайда, Тони оған қарағанда үш жасқа үлкен екендігімен және егер мұндай құмарлық одан әрі дамыса, жас айырмашылығы оның білетін жігіттер арасында сирек кездесетіндігімен күресуге тура келеді. Тонидің уайымға байланысты сезімдері пайда болады; атап айтқанда, Джоэл дүкенді ұрлап жатқан кезде. Қалаға сапар кезінде Тони Жоел бір нәрсені ұрлады деп күдіктеніп, жұрт алдында құлап қалады. Ол ауруханаға түседі. Дәрігерлер аурудың физикалық емес екенін анықтағаннан кейін (бірақ ол "нервті асқазан" деп диагноз қойылды, оны қазір IBS деп аудару мүмкін), терапевт Тониге көмектесуді ұсынады. Бұл терапия Тониге проблемалармен күресудің жаңа жолдарын үйретеді. Жоел спорттық бұйымдар дүкенінен гольф доптарын ұрлап жатқан кезде ұсталады, ал Тони оларды күзет тоқтатқанда, оны қорғаудан бас тартады. Бір таңғаларлығы, Жоел оған ашуланбайды және екі жігіт Жоел әскери академияға жіберілгенде, достығын достықпен тоқтатуға келіседі; ол Тониге ол онымен құтылып кете алатынын көру үшін ғана әрекет еткенін түсіндіреді. Тонидің анасы (Хуберлердің барлық әрекеттеріне еліктеуге тырысады) Тониді де сол жерге жіберуді қарастырады, бірақ Тонидің әкесі араласып, бұл Тонидің ғана қабылдауы керек негізгі шешім екенін айтады. Тони Лизаға деген құмарлығын жеңіп, оның және оның жасөспірімдер тобының жетекшісі сүйікті екенін білгеннен кейін оның терезесін көруден бас тартады. Соңғы тарауда Тони велосипедте жүріп, ата-анасының бассейн салу туралы өзімен-өзі сөйлеседі. Ол 14 жасқа толады. Тони енді өзін және отбасылық өзгерістерді жақсы сезінеді, ол психологқа Лизаға тыңдағанын айту үшін батылдық тапты. Тони өзінің шолушы мінез-құлқын біржола тоқтатса жақсы болар еді деп ойлайды, бірақ ақырында өзімен-өзі: "Бірақ, мүмкін, мен бұлай етпеймін".

Даму

Джуди Блум өзінің алдыңғы романы – «Бұл мен, Маргарет» романының табысынан кейін осы әңгімені жазуға шабыттанғанын айтты. Оның бұрынғы романы қыздың жасөспрім шаққа енуі және әйелдікке қадам басуы туралы болғандықтан, ол ұлдың жасөспрім шаққа енуі және ер адам болуға дайындалуы туралы роман жазуға бейімделді: «Он екі жасар баланың өмірін басынан кешіру қызықты болар деп ойладым».

Тақырып

Бұл роман "Құдай бар ма? – Мен, Маргарет" романының кейбір аспектілеріне ұқсас, бірақ екінші дәрежелі тақырыптарында ерекшеленеді. Маргарет діни мәселелермен және әр түрлі діни сенімдегі отбасында өскендігімен күрессе, Тони Миглионе отбасының әлеуметтік жағдайы, ұлты және, аз дәрежеде, американдық қоғаммен күреседі. Роман Тониге Джерси-Ситидегі итальяндық-американдық ауданындағы жұмысшы табының өмірінен айырылудың және жаңа, жоғары сыныпты қоғамдастықта бейімсіздік сезінудің әсерін зерттейді. Сонымен қатар, Тонидің әжесі маргиналданған, өйткені ол Джерси-Ситиде отбасы үшін тамақ дайындауды ұнатқан, бірақ жаңа үйде мұндай іс-әрекеттер орынсыз деп есептеледі. Миглиондар Максинге қызметші ретінде жұмысқа алғаннан кейін ол өз бөлмесіне қамалады, ол отбасының жаңа өмір салтына бейімдесудегі тәжірибесіздігін пайдаланып, үйді өз талғамына қарай басқарады, отбасының бұйрықтарын орындамайды. Бұл роман итальяндық-американдықтарға қатысты этникалық дискриминацияны, орта және жұмысшы табының мәдениеті арасындағы қақтығысты көрсетеді. Тонидің отбасы Розмонтқа көшкен кезде өз итальяндық тарихынан саналы түрде алшақтап бара жатқандай көрінеді, себебі Розмонтта итальяндық-американдықтар аз. Тонидің анасы атын Кармелла емес, Карол деп таныстыруға келіседі, ал әкесі пикап жүк көлігін Хубер әйелдің "сіздер бірдеңе жөндеп жатыр ма?" деген сұрауынан кейін жаңа машинаға ауыстырады, өйткені сол кезде пикап жүк көліктерін көбінесе жұмысы үшін қажет ететін адамдар ғана пайдаланған. Мырза Хубер фармацевтикалық компанияның вице-президенті және өте жақсы жалақы алады, бұл оның әйеліне гольф ойнауға және әлеуметтік шараларға қатысуға мүмкіндік береді. Хуберлер "жоғары мәртебелі американдық отбасының" өкілдері болып табылады және "американдық жолдың" ақша, материализм, сәнді өмір, әлеуметтік жағдай және басқа ештеңеден тұратынына сенеді. Осы себепті олар ұлы Жоелге көп көңіл бөлмейді, ол ешкім бақылап отырмайды және жазаланбайды деп ойлайды. Тағы бір тақырып – Тонидің ата-анасы тастап кеткен жұмысшы табының өміріне деген құрметін қайта табуы. Мысалы, Тони және оның достары балшықты дүкенде сүт коктейлі ішіп отырғанда, Жоел жартылай толған стақанға ақшаны жасырудың әдемі деп ойлайды, бұл официанттың "сіздің ақшаңыз маған нан сатып алады; мұны ескермейсіз бе?" деп ескертуіне себеп болады. Бұл Тониді өзінің өскен жері мен қазіргі жағдайының айырмашылығы туралы ойлануға итермелейді. Кітаптың соңғы алдындағы тарауы Жоелдің әрекеттерінің салдарымен айналысады. Тони мен Жоел спорттық тауарлар дүкенінде болады, онда қызметкерлер Жоелді гольф доптарын ұрлап жатқанда ұстайды, ал Тони Жоелге жалған айтуға көмектесуден бас тартады. Тони ата-анасы ертеңгі газетті оқып, Жоелті жасөспірімдер мекемесіне жібергенін көргенде, оның шынайы мінезін білетінін күтеді, бірақ спорттық тауарлар дүкенінің иесі Жоелке қарсы айыптаудан бас тартқанын білгенде таңғалады. Содан кейін Жоелдің әкесі оны әскери академияға жіберуге шешім қабылдайды, ол Жоелдің "мен қалағанымды, қалаған кезде жасаймын" деген көзқарасынан айырылып, Хубер үйіндегі сәнді өмір салтынан айырылатынына сендіреді.

Орнату

Бұл оқиғаның уақыты көрінеу 1960-шы жылдардың соңы немесе 1970-шы жылдардың басы, себебі Тонидің ең үлкен ағасы Винни Вьетнам соғысында қаза болған. Алғашқыда Нью-Джерси штатының Джерси-Сити қаласында басталатын оқиға, кейін отбасы Лонг-Айлендтегі Розмонтқа (Нью-Йорк штаты) көшеді.

Қабылдау

Then Again сыншылар тарапынан жақсы қабылдады. Kirkus Reviews журналы Блумның жасөспірім шақты бейнелеуін "жаңартылып, жеңіл және талап етпейтін" деп бағалап, сюжеттегі мәселелердің шынайы шешілгенін атап өтті. "Нью-Йорк Таймс" газеті: "[Блумның] жастарды түсінуі мейірімді және психологиялық тұрғыдан дұрыс; оның шеберлігі оқырмандарды ешқашан мелодрамаға жүгінбей, адамдық драмаға қызықтырады" деп жазды. 1991 жылы Блумның шығармаларына жасалған ретроспективада "Нью-Йорк Таймс" Блумның әлеуметтік жағдайы үшін күрескен қала маңындағы отбасының бейнесін "өте терең, оны толыққанды бағалай алатындар тек ересектер ғана" деп атады және автордың буынының көптеген жастары жасөспірім шақ туралы "Одан кейін тағы да" немесе "Сен барсың ба, Құдай? Бұл мен, Маргарет" кітаптарынан білгенін айтты.