Уэльстік «Көк кітаптар» дауы: Білім беру және ұлттық идентичность
Treachery of the Blue Books
1847 ж. Уэльс білімі жөніндегі комиссия есебі ("Көк кітаптардың опасы") – уэльстің тілі, діні сынға ұшыраған, саяси дау тудырған құжат. Тарих, білім беру, ұлттық сана.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Парламенттік есеп
Parliamentary report
Уэльстегі білім беру жағдайына тергеу комиссарларының есептері, Уэльсте "Көк кітаптардың сатқындығы" немесе "Көк кітаптардың адалдықсыздығы" (Brad y Llyfrau Gleision) немесе жай ғана "Көк кітаптар" деп белгілі, 1847 жылы британ үкіметі жариялаған үш бөлімді құжат. Бұл құжат Уэльстің халқын кемсіткендігі үшін Уэльсте қыжырлы реакция тудырды, әсіресе диссиденттік қозғалыс, валли тілі және Саймон Бруксқа қатысты сыншылдығымен еректелді. Қазіргі таңдағы валли ұлтшылдары "колониялық диктат" деп санайды және "19 ғасырдағы британ мемлекетінің Уэльстегі ең маңызды идеологиялық араласуы" деп атайды. Белгілі валли ұлтшыл белсендісі Саундерс Льюис 1962 жылы "Тілдің тағдыры" атты еңбегінде атап өткендей, есептердің көптеген оң нәтижелерінің бірі – Уэльстің ағылшын тілін екінші тіл ретінде оқыту талабы арқылы екі тілділікті қабылдауы болды. Бұған дейін Тредгег және Мертир және басқа да жерлерде көтерілістер болған, Цередигиондағы жерлерді қоршауға байланысты мәселелер, Ребекка көтерілісі және Ньюпорттағы чартистердің шеруі болған. Уэльске жіберілген үш комиссар – валли тілін, диссиденттік қозғалысты немесе бастауыш білімді білмейтін ағылшын тілінде ғана сөйлейтін адамдар еді. Академик және автор Брукс, Plaid Cymru мүшесі ретінде, Кей Шаттлворттың комиссарларды таңдау бойынша берген нұсқауларында олардың "барлық мәселені бейтараптықпен қарастыруы", "Англия шіркеуінің жаттықтары болуы", "статистикалық зерттеулерге дағдыланған" және "оларға ұсынылған әлеуметтік, саяси және діни мәселелер бойынша пікірлерді талдауға және барлық топтар арасында дұрыс көзқарастарды таратуға қабілетті болуы" керектігі айтылған. Комиссарлар 1846 жылы Уэльстің барлық аймақтарын аралап, куәліктер мен статистикалық мәліметтерді жинады. Олар валли тілінде сөйлемеді, бірақ көбінесе мектептерге, ауылдарға және қалаларға барған, сондай-ақ тағайындалған валли тілінде сөйлейтін көмекші комиссарлардың тобы көмектесті. Англикандық куәгерлерден алынған куәліктерге көбірек мән берілді, ал диссиденттерден алынған куәліктер назарсыз қалған болуы мүмкін. Бұл Уэльстің диссиденттік қозғалыстың бекінісі болған кезең еді.
The Reports of the Commissioners of Inquiry into the State of Education in Wales, commonly referred to in Wales as the "Treason of the Blue Books" or "Treachery of the Blue Books" (Brad y Llyfrau Gleision) or just the "Blue Books" are a three part publication by the British Government in 1847, which caused uproar in Wales for disparaging the Welsh; being particularly scathing in its view of the nonconformity, the Welsh language Simon Brooks, the Blue Books are regarded today as "colonial diktat", and are "the most important ideological intervention by the British state in Wales in the 19th century." One of the many positive legacies of the reports that prominent Welsh nationalist activist Saunders Lewis opined in The Fate of the Language in 1962 was that Wales embraced bilingualism, through the requirement to learn English as a second language. There had been riots in Tredegar and Merthyr and other places, trouble related to land enclosures in Ceredigion, the Rebecca Riots and the Chartist march on Newport. The three commissioners sent to Wales were English monoglots, who 'knew nothing about the Welsh language, nonconformity or elementary education'. According to academic and author Brooks, who is a member of Plaid Cymru, Kay Shuttleworth's guidelines on selecting the commissioners to conduct the inquiry was that they were to "examine the whole question with impartiality", be "laymen of the Church of England", "accustomed to statistical inquiries", and "capable of analysing the opinions on social, political and religious questions which may be presented to them, and of diffusing juster views among all classes". The commissioners visited every part of Wales during 1846, collecting evidence and statistics. They spoke no Welsh, but it was generally the army of Welsh speaking assistant commissioners, who were also appointed, who visited the schools, villages, and towns. The evidence collected from Anglican witnesses was treated seriously whilst that from Nonconformists may have been ignored. This was a time when Wales was a stronghold of Nonconformism.
Мұра
Кітаптар 19 ғасырдың ортасындағы Уэльс қоғамы туралы құнды, бірақ бір жақты ақпарат көзі болып табылады. Сондерс Льюис BBC-дегі "Tynged yr Iaith" ("Тіл тағдыры") атты сөзінде "Көк кітаптардың" Уэльс тарихы үшін "бізде бар ең маңызды 19 ғасырғы тарихи құжаттар" екенін айтты, себебі олардың нәтижесінде Уэльс екінші тіл ретінде ағылшын тілін үйрену талабы арқылы екі тілді елге айналды. Олардың қатаң сын-ескертпелері кеңінен танымал болды. Уақыт өте келе бұл сын-ескертпелер ұйымдасқан саяси әрекетке ұласты, ол 1868 жылғы жалпы сайлауда жеке нәтижесіне жетті.
The Books remain an invaluable, although slanted, source of information on mid 19th century Welsh society. Saunders Lewis, in his BBC address Tynged yr Iaith ("The Fate of the Language"), maintained that the Blue Books were for Welsh history "the most important nineteenth century historical documents we possess" as their effect was to turn Wales into a more bilingual country, through the requirement to learn English as a second language. gained wide publicity for their trenchant criticisms of the reports. Over time these criticisms evolved into an organised political action, which culminated at the general election of 1868.