Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1 наурыздағы мәдени және діни мереке
Cultural and religious celebration on 1 March
Сент-Дэвид күні (Dydd Gŵyl Dewi Sant немесе Dydd Gŵyl Dewi) немесе Сент-Дэвид мейрамы – Уэльстің қамқоршысы Сент-Дэвидтің мерекесі. Бұл мереке Сент-Дэвидтің 589 жылы қайтыс болған күніне сәйкес келеді. Дәстүрлі мерекелік шараларға Уэльстің және Сент-Дэвидтің танымал символдары – нарцисс пен пияз кию, кавл сияқты дәстүрлі уэльс тағамдарын жеу және әйелдердің дәстүрлі уэльс киімін киюі кіреді. Уэльстегі Кардифф, Суонси және Аберистуит сияқты қалалар күні бойы шерулер ұйымдастырады. Бұл күн Уэльсте мемлекеттік мереке болып белгіленбегендіктен, Сент-Дэвид күнін банк мейрамы ретінде жариялау туралы және кейбір ұйымдардың бейресми мерекелер өткізуі туралы ұсыныстар туындады. Бұл мереке 12 ғасырда Папа Каликст II-нің Дәуітті қасиетті деп жариялағаннан бері үнемі тойланып келеді.
Saint David's Day (Dydd Gŵyl Dewi Sant or Dydd Gŵyl Dewi ), or the Feast of Saint David, is the feast day of Saint David, the patron saint of Wales, and falls on 1 March, the date of Saint David's death in 589 AD. Traditional festivities include wearing daffodils and leeks, recognised symbols of Wales and Saint David, respectively, eating traditional Welsh food including cawl, and women wearing traditional Welsh dress. An increasing number of cities and towns across Wales, including Cardiff, Swansea, and Aberystwyth also put on parades throughout the day. The day is not a public holiday in Wales, which has prompted calls for a St David's Day to be a bank holiday in Wales and some organisations designating unofficial celebrations. The feast has been regularly celebrated since the canonisation of David in the 12th century by Pope Callixtus II.
Күнің мәні
Сент-Дэвид (Dewi Sant) Уэльстің оңтүстік-батысындағы Кэрфайда ақсүйек отбасында дүниеге келген. Ол Сердигонның патшалық үйінің ұрпағы болған және Глин Росинде (Розалар аңғары) Пемброкширдің батыс жағалауында (Сэр Бенфро) қазіргі Сент-Дэвидс соборы тұрған жерде кельттік монастырь қауымын құрған. Дәуіттің ұстаз ретіндегі даңқы мен оның аскетизмі кельттік христиандар арасында кеңінен тарады, және ол шамамен 1200 монастырь құруға көмектесті, сонымен қатар Уэльстегі ең маңызды орталыққа айналды. Әулие Дәуіт қайтыс болған күні 589 жылдың 1 наурызы деп есептеледі. Оның монахтарға айтқан соңғы сөздері: "Бауырластар, нығайыңдар. Бір-біріңе сеніммен мойынсұнған парызды соңына дейін орындаңдар; менің қасымда көрген және естігендеріңді сақтап, іске асырыңдар!" 1 наурыз ғасырлар бойы ұлттық мереке ретінде тойланып келді. Әулие Дәуіт 12 ғасырда ұлттық қамқоршы ретінде танылды және 1120 жылы Папа Калликст II оны қасиеттеп берді. 17 ғасырдың күнделікшісі Сэмюэл Пеппс Лондондағы Әулие Дәуіт күніне арналған Уэльс тойларын ағылшын көршілері арасындағы қарсы мерекелерді қалай тудыратынын атап өтті: Уэльстің толық мөлшердегі бейнелері символдық түрде жазаланды, ал 18 ғасырға қарай кондитерлер Әулие Дәуіт күніне арналған "таффи" – ешкіге отырған Уэльстің бейнесін бейнелейтін имбирлі печеньелер жасауды бастады. 10-11 ғасырлардың басында жазылған "Армес Прайдейн" (Британияның болжауы) поэмасында анонимді автор Cymry (Уэльс халқы) бірігіп, англосаксондықтарға қарсы тұру үшін басқа кельттермен одақ құратынын болжады, бұл одақ Әулие Дәуіттің туы астында бірігетін еді: "A lluman glân Dewi a ddyrchafant" ("Олар Дәуіттің таза туын көтеріп ұстайды"). Орта ғасырларда Уэльстегі кейбір көтерілістер болғанымен, ел әртүрлі Уэльс князьдерінің басшылығымен бірнеше рет жаулап алынғанға дейін қысқа мерзімге бірікті, ал Оуайн Глиндвр көтерілісі кезінде қысқа ғана тәуелсіздікке ие болды, бірақ Уэльс тұтастай алғанда ұзақ уақыт бойы тәуелсіз патшалық болған емес. Генрих Тюдор, Ричмондтың 2-графы, Солтүстік Уэльстің Тюдор әулетінің аталық тарапынан шыққан ұрпағы, 1485 жылы Босворт шайқасында Ричард III-ті жеңгеннен кейін Англия королі Генрих VII атанды, соның нәтижесінде Қызыл Гүл соғысы аяқталды. Генрихтің жасыл және ақ түсті, қызыл әйгермен бейнеленген туы Әулие Дәуіттің естелігімен бірге оның мереке күнінде Уэльс патриотизмінің біріктіруші символына айналды. Генрих Тюдор әулетінің алғашқы монархы болды, және олардың билік кезеңінде корольдік гербке монархтың тегін көрсететін Уэльс әйгері қосылды. Генрихтің жеңісінің туы 1959 жылға дейін Уэльстің ресми туы ретінде қабылданбады. Алайда, Әулие Дәуіттің туы – қара фондағы алтын крест, Тюдор әулетінің символикасының бір бөлігі емес еді.
Saint David (Dewi Sant) was born in Caerfai, southwest Wales into an aristocratic family. He was reportedly a scion of the royal house of Ceredigion, and founded a Celtic monastic community at Glyn Rhosyn (The Vale of Roses) on the western headland of Pembrokeshire (Sir Benfro) at the spot where St Davids Cathedral stands today. David's fame as a teacher and his asceticism spread among Celtic Christians, and he helped found about 1200 monasteries. and the most important centre in Wales. The date of Saint David's death is believed to be 1 March 589. His final words to the community of monks were: "Brothers be ye constant. The yoke which with single mind ye have taken, bear ye to the end; and whatsoever ye have seen with me and heard, keep and fulfil." For centuries, 1 March has been a national festival. Saint David was recognised as a national patron saint in the 12th century He was canonised by Pope Callixtus II in 1120. The 17th century diarist Samuel Pepys noted how Welsh celebrations in London for Saint David's Day would spark wider counter celebrations amongst their English neighbours: life sized effigies of Welshmen were symbolically lynched, and by the 18th century the custom had arisen of confectioners producing "taffies"—gingerbread figures baked in the shape of a Welshman riding a goat—on Saint David's Day. In the poem Armes Prydein (The Prophesy of Britain), composed in the early to mid 10th century, the anonymous author prophesies that the Cymry (the Welsh people) will unite and join an alliance of fellow Celts to repel the Anglo Saxons, under the banner of Saint David: A lluman glân Dewi a ddyrchafant ("And they will raise the pure banner of Dewi"). Although there were occasional Welsh uprisings in the Middle Ages, the country was briefly united by various Welsh princes before its conquest at different times, and it arguably had a very short period of independence during the rising of Owain Glyndŵr, but Wales as a whole was never an independent kingdom for long. Henry Tudor, 2nd Earl of Richmond, who was born in Pembroke Castle as a patrilineal descendant of the Tudor Dynasty of North Wales, became King Henry VII of England after his victory over Richard III at the Battle of Bosworth Field in 1485, to end the Wars of the Roses. Henry's green and white banner with a red dragon became a rallying point for Welsh patriotism with the memory of Saint David on his Feast Day. Henry was the first monarch of the House of Tudor, and during the reign of that dynasty, the royal coat of arms included the Welsh Dragon, a reference to the monarch's origin. The banner from Henry's victory was not adopted as the official Flag of Wales until 1959. The flag of Saint David, however, a golden cross on a black background, was not part of the symbolism of House of Tudor.
Мемлекеттік мерекеге арналған ұсыныстар
Ирландиядағы Әйгүл Патрик күнінен өзгеше, Әйгүл Дэвид күні ұлттық мереке емес, бірақ Уэльсте оны банктік мереке деп жариялауға зор қолдау бар. Бұрын мектептер жарты күн демалысқа шығар еді, және бұл дәстүр Уэльстің кейбір аймақтарында әлі де сақталуда. Әйгүл Дэвид күні Ұлыбританиядан тыс жердегі валлийлік қауымдастықтарында да тойланады. 2007 жылы Ұлыбритания премьер-министрі Тони Блэрдің кеңсесі Әйгүл Дэвид күнін банктік мереке деп жариялау туралы петицияны қабылдамады. 2022 жылы Гвинед округі кеңесі осы күнді өз қызметкерлері үшін ақылы демалыс күні деп белгіледі.
Unlike Saint Patrick's Day in Ireland, Saint David's Day is not a national holiday, though there is strong support for it becoming a bank holiday in Wales. In the past, schools have taken a half day holiday, which continues in some parts of Wales. Saint David's Day is also celebrated in expatriate Welsh communities outside the UK. A petition in 2007 to make Saint David's Day a bank holiday was rejected by the office of the British Prime Minister Tony Blair. In 2022 Gwynedd County Council voted to make the day a paid public holiday for their staff.
Кардифф
Уэльсте жыл сайын Сент-Дэвид күні шерулермен аталып өтіледі, олардың ең ірісі Кардиффте өтеді. Шеру – Уэльс мұрасы мен мәдениетін әскери емес түрде мерекелеудің бір жолы. Сент-Дэвид күнін және Ауғанстаннан алты айлық сапардан оралған Корольдік Уэльс полкінің сарбаздары 2010 жылдың 27 және 28 ақпанында Кардифф қамалының оңтүстік қақпасында күзетшілерді алмастыру рәсімін өткізді. 2010 жылдың 1 наурызында Кардифф қаласының орталығында жетінші Ұлттық Сент-Дэвид күні шеруі өтті. Мерекелерге концерттер, шеру және тамақ фестивалі кірді. Тамақ фестивалі 26 ақпаннан басталып, Куин-стриттегі үшінші жылдық Really Welsh Food Festival аясында барлық Уэльс өнімдері ұсынылды. Шеруден кейін бірнеше Уэльс артистері өнер көрсетті, ал кешке Кардифф орталық кітапханасы тегін ойын-сауық және тамақ ұсынды. Суонси 2009 жылы "Сент-Дэвид аптасы" фестивалін ашып, қала бойынша ұлттық күнді атап өту үшін түрлі музыкалық, спорттық және мәдени шаралар ұйымдастырды. 2018 жылы қала Сент-Дэвид күнін екі күндік тағам фестивалімен атады. Диснейленд Парижі де жыл сайын Сент-Дэвид күнін тойлауға арналған шаралар ұйымдастырады, оларға Уэльс тақырыбындағы апта, фейерверктер, шерулер және дәстүрлі Уэльс киімдерімен киінген Дисней кейіпкерлері кіреді. Вашингтон, округ Колумбия, Уэльс бірінші министрінің екі жылда бір рет болатын сапары құрметіне АҚШ Конгресінде Сент-Дэвид күні қабылдауын өткізеді. Лос-Анджелестегі Сент-Дэвид күні фестивалі – Уэльстің Ұлттық күні АҚШ-тағы осы сияқты ең ірі жылдық шара болып табылады, ол эсдифодты, кельт базарын, сабақтарды және концертті қамтиды.
Around Wales each year, Saint David is commemorated in parades, the largest of which is in Cardiff. The parade is a non military celebration of Welsh heritage and culture. To mark Saint David's Day and their return from a six month tour of Afghanistan, soldiers from the Royal Welsh Regiment provided the Changing of the Guard ceremony at Cardiff Castle's south gate on 27 and 28 February 2010. On 1 March 2010, the seventh National Saint David's Day Parade occurred in Cardiff city centre. Celebrations included concerts, a parade, and a food festival. The food festival ran from 26 February with the third annual Really Welsh Food Festival in Queen Street, featuring all Welsh produce. Following the parade, several Welsh entertainers performed and in the evening Cardiff Central Library provided free entertainment and food. Swansea inaugurated a "St David's Week" festival in 2009 with a range of musical, sporting, and cultural events held throughout the city to mark the national day. For 2018, the city followed St David's Day celebrations with a two day food festival. Disneyland Paris also organises yearly events to celebrate Saint David's Day, which includes a Welsh themed week, fireworks, parades, and Disney characters dressed in traditional Welsh attire. Washington, DC holds a St. David's Day congressional reception at the United States Capitol in honour of the First Minister of Wales' biannual visits. The Los Angeles St. David's Day Festival – National Day of Wales is the largest annual event of its kind in the United States, encompassing an eisteddfod, Celtic marketplace, classes, and a concert.
Дәстүрлер
Уэльстегі балалар мектеп концерттеріне немесе eisteddfodau-ға қатысады, онда өлең айту мен ән салу басты орын алады. Бұрын мектеп оқушыларына жарты күн демалыс берілетін. Қазір бұл дәстүр ресми түрде сақталмаса да, мектептер арасында әртүрлі болуы мүмкін. Сент-Дэвидтің туы осы мерекеде маңызды рөл атқарады және бүкіл Уэльсте желбіреп тұрады. Сент-Дэвид күні дәстүрлі түрде желетін тағамдарға кавл (сопа), бара брит шай наны, уэльстік торттар, уэльстік қой еті және уэльстік раребит кіреді.
Children in Wales participate in school concerts or eisteddfodau, with recitation and singing as the main activities. Formerly, schoolchildren were given a half day holiday. Officially this custom does not continue, although the practice can vary between schools. The flag of Saint David often plays a central role in the celebrations and can be seen flying throughout Wales. Popular dishes traditionally eaten on Saint David's Day include cawl (soup), bara brith tea loaf, Welsh Cakes, Welsh lamb and Welsh rarebit.