Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уэльстегі табиғи сұлулығы ерекше ауылдық аймақ
Designated area of countryside in Wales
Уэльсте 2023 жылдың қарашасынан бастап Ұлттық ландшафттар деп белгілі бес Ерекше Табиғи Сұлулық Аймағы (AONB) бар. AONB – бұл бастапқыда Ұлыбритания үкіметі, кейін Уэльстің орталықтандырылған органдары олардың маңызды ландшафттық құндылығы үшін заңмен қорғауға тағайындалған ауылдық жерлер. Қазіргі таңда белгіленген бес аймақтың төртеуі толығымен Уэльсте орналасқан, ал біреуі Уэльс пен Англия шекарасын қамтиды. Жалпы, AONB-лар Уэльстің жер аумағының 4% құрайды. Ұлттық маңызы бар аймақтарды белгілеу жауапкершілігі Уэльске берілген және оны Уэльс Үкіметі атынан Уэльстің Табиғи Ресурстар агенттігі (бұрынғы Уэльс Ауылдық Кеңесі) жүзеге асырады. Бұл атау Англияда және Солтүстік Ирландияда да қолданылады. Ерекше Табиғи Сұлулық Аймақтары Уэльстің Ұлттық Парктеріне ұқсас дамудан қорғалу деңгейіне ие, бірақ Ұлттық Парктерден айырмашылығы, AONB-ны басқаратын органдардың өздерінің жоспарлау өкілеттіктері жоқ, олар жергілікті билік органдары арқылы жүзеге асырылады. Сонымен қатар, олар Ұлттық Парктерден ауқымды ашық ауада демалу мүмкіндіктерінің шектеулі болуымен де ерекшеленеді. Уэльс Үкіметі бұл атауды Уэльстің Ұлттық Ландшафттары деп өзгертуді ұсынған, бірақ бұл ұсыныс іске аспады. 2023 жылдың қарашасында Англия мен Уэльстегі барлық AONB-лар "Ұлттық Ландшафттар" деп қайта аталды. Бесінің ішінде Gower AONB 1956 жылы Уэльсте тағайындалған алғашқы аймақ болды, ал Clwydian Range және Dee Valley AONB ең соңғысы – 1985 жылы Clwydian Range AONB ретінде тағайындалып, 2011 жылы Dee Valley аймағын қамту үшін кеңейтілді.
There are five Areas of Outstanding Natural Beauty (AONBs) in Wales, known from November 2023 as National Landscapes (link=no). AONBs are areas of countryside that have been designated for statutory protection, due to their significant landscape value, by initially the Government of the United Kingdom and later Welsh devolved bodies. Of the current five areas designated, four are wholly in Wales, with another spanning the Wales England border, and in total AONBs account for 4% of Wales' land area. The responsibility of designating areas in recognition of their national importance is devolved to Wales and performed by Natural Resources Wales (formerly the Countryside Council for Wales), on behalf of the Welsh Government. The designation is also used in England, and Northern Ireland. Areas of Outstanding Natural Beauty enjoy levels of protection from development similar to those of Welsh national parks, but unlike national parks, the responsible AONB bodies do not have their own planning powers, instead are performed by local authorities. They also differ from national parks in their more limited opportunities for extensive outdoor recreation. The Welsh Government had proposed that the designation be renamed to National Landscapes of Wales, however, they did not follow through with the proposals. In November 2023, all AONBs across England and Wales were to be renamed "National Landscapes". Of the five, the Gower AONB was the first area to be designated in Wales in 1956, and the Clwydian Range and Dee Valley AONB is the most recent, designated as the Clwydian Range AONB in 1985, and expanded to the Dee Valley in 2011.
АЕББ-ны белгілеу
AONB-лер алғаш рет 1949 жылғы Ұлттық саябақтар және елдің ауылдық жерлеріне қолжетімділік туралы заң бойынша белгіленді және децентрализацияға дейін Ұлыбритания Үкіметінің тапсыруымен белгіленді. Уэльсте мәртебесімен белгіленген алғашқы AONB 1956 жылы Гоуэр AONB болды, ол классикалық әк тасты жағалауы мен жергілікті табиғи орталары үшін белгіленді, сонымен қатар ол Ұлыбританияда белгіленген алғашқы AONB болды. 1957 жылы Льен түбегінің бір бөлігі AONB деп белгіленді, AONB жағалауының 55 милі (89 км) мұра жағалауы ретінде белгіленді. 1966 жылы Аңгелси жағалаулары AONB деп белгіленді, ал келесі жылы оның мәртебесі расталды, бұл мәртебе оның эстетикалық тартымдылығын және әртүрлі ландшафттар мен орталарды тиіссіз дамудан қорғау үшін берілді. Уай аңғары, Уэльс пен Англияның бөліктерін қамтиды, 1971 жылы AONB-нің әртүрлі ерекшеліктерін қорғау үшін белгіленді, оның ішінде: әк тасты шатқалдар, жергілікті орманды алқаптар, төбелер, қамалдар және Уэльстегі алғашқы цистерциандық аббаттық. Клаудиан таулы жотасы 1985 жылы Уэльс мемлекеттік хатшысы Николас Эдвардс депутатымен ерекше табиғи сұлулық аймағы деп жарияланды; 2010 жылы Уэльс ауылдық кеңесі мен жергілікті кеңестер оны Ди аңғарына кеңейту туралы ұсыныс жасады және 2011 жылдың қарашасында AONB кеңейтіліп, қазіргі Клаудиан таулы жотасы мен Ди аңғарына айналды.
AONBs were first designated under the National Parks and Access to the Countryside Act 1949, and prior to devolution, were designated on behalf of the UK Government. The first AONB to be designated with the status in Wales was the Gower AONB in 1956, designated for its classic limestone coast and local natural habitats, it was also the first AONB designated in the UK. This was followed by parts of the Llŷn Peninsula to be designated an AONB in 1957, with 55 mile (89 km) of the AONB's coastline also designated as a Heritage coast. The coasts of Anglesey were designated as an AONB in 1966, with its status confirmed the following year, the status was awarded to the Anglesey Coast to protect its aesthetic appeal and the various landscapes and habitats from inappropriate development. The Wye Valley, spanning parts of both Wales and England, was designated in 1971, to protect the AONBs various features including: limestone gorges, native woodlands, hillforts, castles and the first Cistercian Abbey in Wales. The Clwydian Range was designated as an Area of Outstanding Natural Beauty in 1985 by the Secretary of State for Wales Nicholas Edwards MP; with proposals to extend it to the Dee Valley by the Countryside Council for Wales and local councils announced in 2010, and approved in November 2011 expanding the AONB to become the current Clwydian Range and Dee Valley.
2015 жылғы шолу
2014 жылы Карл Сарджент АМ, сол кездегі Табиғи ресурстар министрі, Уэльстегі таңдаулы ландшафттарды қарауды тапсырды, «Уэльстің таңдаулы ландшафттары қазіргі және болашақ сын-қатерлерге қарсы тұру үшін ең жақсы дайындалғандығын қамтамасыз ету және олардың халықаралық деңгейде танылған мәртебесін нығайту» мақсатымен. Алғашқы есеп AONB-ны Ұлттық парктерімен «Уэльстің Ұлттық таңдаулы ландшафттары» деп біріктіруді ұсынды, бірақ AONB мен Ұлттық парктерінің бірыңғай атауға ие болу жоспарларына қарсы болды. Оның орнына, екі атау да «бірдей заңдық мақсаттар мен міндеттері бар» теңдес атаулар болып саналады, сондай-ақ AONB-ны «Ұлттық ландшафттар» деп қайта атау бойынша бастапқы ұсыныс жасалды. Лесли Гриффитс АМ, сол кездегі Қоршаған орта және ауыл шаруашылығы жөніндегі министрлер кабинетінің хатшысы, есептің негізгі мәселесі – биліктің AONB-ның әлеуметтік-экономикалық әл-ауқатын қарастыру міндетін күшейту екенін айтты. Марсденнің сараптамасы сонымен қатар, Уэльс үкіметі AONB-ны және Ұлттық парктерінің Уэльстің ауылдық аймақтары үшін инновация орталықтары мен дамуға серпіліс беруші күшке айналуына мүмкіндік беруі керек екенін ұсынды, бірақ бұл «экологиялық шектеулер» шегінде болуы тиіс, сонымен қатар таңдаулы ландшафттарды басқарушы органдар үшін өнімділік мақсаттарын белгілеу қажет. 2018 жылдың наурыз айында Ханна Блайтин АМ, сол кездегі Қоршаған орта министрі, Уэльстегі AONB-ның жұмыс істеу тәсілінде ешқандай өзгеріс болмайтынын, соның ішінде ұсынылған атау өзгертілмейтінін мәлімдеді.
In 2014, Carl Sargeant AM, then Minister for Natural Resources, commissioned for a Review of the Designated Landscapes in Wales, to "ensure that [Wales'] designated landscapes are best equipped to meet current and future challenges while building upon their internationally recognised status". The initial report called for grouping the AONBs with National Parks as "The National Designated Landscapes of Wales", but opposed any plans to make AONBs and National Parks a single designation, and instead, both designations are "the equivalent designations" with identical Statutory Purposes and Duties, with a further initial recommendation for renaming AONBs to "National Landscapes". Lesley Griffiths AM, then Cabinet Secretary for Environment and Rural Affairs, would describe the crux of the report to be the promotion of the authorities' duty to consider the socio economic well being of the AONBs. The Marsden review also recommended that the Welsh Government empower AONBs and national parks to become centres of innovation and a catalyst for development for regions of rural Wales, but within the designated landscapes' "environmental limits", and to set performance targets for the managing bodies of the designated landscapes. In March 2018, Hannah Blythyn AM, then Minister for Environment, stated no changes were to be made on how AONBs operate in Wales, including the proposed name change.
Ұсынылған аумақтар
Кембрий таулары – 2006 жылғы қарашада Камбрий таулары қоғамы аймақты AONB мәртебесіне ие ету науқанын бастады, бұл науқан AONB мәртебесінің «жергілікті экономиканы жандандырып, ауыл шаруашылығына, мұраға және мәдениетке көмектесетіні» негізінде жүргізілді. Аймақтың ұлттық саябаққа айналуы жөніндегі ұсыныс 1960 жылдан бері қарастырылып келеді, 1973 жылы Уэльс кеңсесіне жіберілді, бірақ соңында қабылданбады. Науқан аймақты ұлттық саябаққа айналдыруды жалғастырып, аймақтың қоршаған ортасын қорғаудың барлық түрлерін қолдайды. Уэльс министрлері 2023 жылы бұл идеяға мүміндік білдірді, алайда Клаудиан таулары мен Ди аңғары ұлттық саябағына басымдық берілгендіктен, ұсыныстың іске асуы 2026 жылға дейін кейінге шегерілді. Ceiriog Valley және Y Berwyn – Уэльс ауылдық кеңесі (CCW) 2011 жылғы ақпан айында сол кездегі Clwydian Range AONB үшін ұсыныстармен бірге бұл аймақты AONB мәртебесінде қарастыруды бастады. 2012 жылғы наурызда жарияланған соңғы баяндамада Y Berwyn үшін (Ceiriog аңғары да оның құрамында) AONB мәртебесі «аумақтың табиғи сұлулығын сақтау және арттырудың заңдық мақсаты үшін қажет» деген қорытынды жасалды, бірақ CCW соңғы шешім қабылдамас бұрын AONB мәртебесіне баламаларды зерттеу үшін қосымша жұмыс істеуі керек. Gower AONB кеңейтуі – 2005 жылы алғаш ұсынылған, Gower Society Gower AONB-ның аумағын кеңейтуді талап етеді және 2012 жылғы наурызда Уэльс Ұлттық Ассамблеясына ұсыныс ұсынды. Gower Society AONB-ны ұлттық саябаққа айналдыруды ұсынды, бірақ Уэльс Ассамблеясы үкіметі бұл ұсыныстарға жауап берген жоқ. Гвент деңгейлері – 2019 жылғы шілдеде Ньюпорт-Исттен депутат Джон Гриффитс жоспарланған M4 айналма жолының жобасы тоқтатылғаннан кейін аймаққа AONB мәртебесін беруді талап етті, егер жоба іске асырылса, ол ұсынылған аумақтан өтер еді. Гриффитс AONB мәртебесі аймақты ұқсас жобалардан қорғайтынын мәлімдеді. Уэльс жасыл партиясының Гвент филиалы аймақты AONB мәртебесіне ие ету жөнінде петицияны демеледі. Тови аңғары (Туи аңғары) – 2023 жылғы сәуірде Кармартиншир тұрғындарының әрекет тобы Тови аңғарын «зияткерлік құрылыстардан» қорғау үшін AONB мәртебесіне ие ету науқанын бастады, мысал ретінде жоспарланған электр тіректері келтірілді. Орта Уэльс – 2023 жылғы сәуірде Жоғарғы Уай аңғары және кем дегенде Ирфон, Итон және Элан өзендерінің су жиналатын алаптарын қамтитын Орта Уэльс AONB мәртебесіне ие ету үшін петиция басталды.
Cambrian Mountains — launched in November 2006, the campaign by Cambrian Mountains Society to make the area an AONB, campaign on the basis that AONB status would "boost the local economy, and help agriculture, heritage and culture". The area's bid to become a national park has been in the works since the 1960s, reaching the Welsh Office in 1973, where it was ultimately rejected. The campaign continues to propose that the area should become a national park, advocating for any type of environmental protection for the area. Welsh ministers expressed openness to the idea in 2023, however progress on the bid would be delayed to 2026 as ministers focus on a Clwydian Range and Dee Valley national park. Ceiriog Valley and Y Berwyn — The Countryside Council for Wales (CCW) started the consideration of the area into an AONB in February 2011 alongside proposals for the then Clwydian Range AONB. A final report published in March 2012, concluded that AONB status for Y Berwyn (which includes the Ceiriog Valley) is "desirable for the statutory purpose of conserving and enhancing the area’s natural beauty", but further work is to be done by the CCW to investigate alternatives to AONB status before a final decision is to be made. Expansion of the Gower AONB — first proposed in 2005, the Gower Society calls for an extension of the Gower AONB, and submitted a proposal to the National Assembly for Wales in March 2012. The Gower Society have also proposed for the AONB to become a national park, however such proposals have not been acted on by the Welsh Assembly Government. Gwent Levels — In July 2019, John Griffiths AM for Newport East called for the area to be awarded AONB status following the scrapping of the proposed M4 relief road, which if followed through would've passed through the proposed area. Griffiths states that AONB status would protect the area from similar proposals. The Gwent branch of the Wales Green Party sponsored a petition to make the area an AONB. Towy Valley (Tywi Valley) – In April 2023, the Carmarthenshire Residents Action Group launched a campaign for the Towy Valley to become an AONB to protect the area from "harmful developments", with proposed electricity pylons used as an example. Mid Wales – In April 2023, a petition was launched for a Mid Wales AONB covering the Upper Wye Valley and the water catchment areas of at least the rivers Irfon, Ithon and Elan.
Бағалау
2021 жылдың қараша айында Which? журналы жасаған шолуда Gower Уэльстегі ең жоғары бағаланған AONB (Ұлыбританияда 10-шы орында); одан кейін Wye Valley (15-шы), Llŷn (20-шы), Clwydian Range және Dee Valley (21-ші) және Anglesey (26-шы) деп тізілген.
In November 2021, a Which? review listed Gower as the top rated AONB in Wales (10th in the UK); followed by Wye Valley (15th), Llŷn (20th), Clwydian Range and Dee Valley (21st), and Anglesey (26th).