Кіріспе

Бірыңғайлық туралы заң 1551 (Англияның Бірыңғайлық туралы заң 1551) – Англия Парламентінің қабылдаған заңы. Ол Англияның Эдуард VI-і бұрынғы 1548 жылғы Бірыңғайлық туралы заңын күштен шығарды. Бұл «жас патшаның» және оның кеңесшілерінің Англияны протестанттық елге айналдыруға жасаған соңғы қадамдарының бірі болды, одан кейін ол келесі жылы қайтыс болды. Ол 1548 жылғы Бірыңғайлық заңымен бекітілген 1549 жылғы Ортақ дұғалар кітабын қайта қаралып, протестанттыққа көбірек бейімделген 1552 жылғы Ортақ дұғалар кітабымен алмастырды. Кранмер, 1549 және 1552 жылдарғы литургияның негізгі авторы, екеуінің арасында теологиялық ешқандай айырмашылық жоқ екенін мәлімдеді. Бұл литургия қолданылмаған қызметке қатысқан немесе оны өткізген адам алғашқы рет алты айға, екінші рет бір жылға, ал үшінші рет өмір бойына түрмеге қамауға жазаланды. Бұл заң 1553 жылы Мэри тарапынан жойылды.

Литургиялық өзгерістер

Эдуардтық реформация – бұл орташа реформаланған теологияның салыстырмалы дәстүрлі діни қызмет пен шіркеу басқару құрылымдарымен үйлесімділігі, ол Римдік қателіктер оны бұзбас бұрынғы Ерте Шіркеуге сілтеме жасау арқылы осы кезде негізделген. 1549 жылғы рәсімнен хостияны көтеру және қасиетті дастарқанды халыққа көрсету жойылғаннан кейін, транссубстанциация бұрыннан-ақ жасырын түрде тоқтатылған еді. Алайда, 1552 жылдың соңында жаңа дұға кітабы Парламентте қабылданғаннан кейін, Джон Нокс қасиеттілікке қатысты тізе бүгіп қабылдау талабына қарсы күшті шабуыл жасады. Архиепископ Томас Кранмер құпия кеңесті бұл тәжірибені сақтап қалуға көндірді, ал Кеңес оны қорғау үшін «Қара Рубрика» деп белгілі декларацияны бекітті, ол алғашқы басылымдарға қағаз бетіне жабыстырылды. Елизавета I таққа отырғаннан кейін, 1552 жылғы жалпы дұға кітабымен бірге келген 1552 жылғы ординал 1558 жылғы Біркелкілік туралы акті бойынша бекітілген деп есептелді. Алайда, Елизаветаның Мемлекеттік хатшысы Уильям Сесил королеваға актіде ординал туралы ешқандай сөз қоздылмағанын және Томас Кранмердің дін қызметкерлерін тағайындау литургиясының заңсыз екенін айтты.

Мэри I реформалары мен Елизавета I қалпына келтірулері

Эдуард VI қайтыс болғаннан кейін, оның қарындасы Мэри I ағылшын дін қызметкерлерін қайтадан католик шіркеуінің қамқорлығына алуға кірісті. Ол ағасының барлық діни заңдарын күштен шығарып, елдің жетекші протестант дін қызметкерлерін түрмеге қамады. Сонымен қатар, ол анасының Генрих VIII-ге жасаған некесін заңды деп жариялады. Кейіннен оның күйеуі, Испанияның Филипп II Парламентті Генрих VIII-нің барлық діни заңдарын жоюға көндіріп, Англияны Рим шіркеуінің бақылауына қайтарды. 1558 жылы Мэри I қайтыс болғанда және оның қарындасы Елизавета таққа отырғанда, католик дін қызметкерлері Англия шіркеуін протестантизм бағытына қайта бұруға бағытталған реформалар жасау ниетіне бөгет қоюға тырысты. Елизаветаның бақыты, елдің көптеген епископтықтары бос болды, бұл қалған епископтардың реформаны қолдаған Лордтар палатасының мүшелерінен басым түсуіне мүмкіндік бермеді. 1558 жылғы Біркелкілік актісі қабылданды; Мэри I-нің діншілдік заңдары да күшін жойды, осылайша актіні бұзу үшін қарастырылған жазалар жеңілдетілді. Содан кейін Англия шіркеуі 1552 жылғы Ортақ дұғалар кітабын, Реформацияға дейінгі бірнеше түзетулермен (әсіресе "Қара рубриканың" алынып тасталуы) пайдалана бастады. Осы актінің одан әрі тарихы туралы толық мәліметтерді 1548 жылғы Біркелкілік актінде қараңыз.

Жою

1846 жылғы Діни кемшіліктер туралы заңның 1-тарауы (9 және 10 Викт. c. 59) мыналарды жойды: 1551 жылғы Біртұтастық туралы заңның «Барлық Әулиелер мерекесінен бастап, осы Корольдікте немесе Корольдің басқа биліктерінде тұратын әрбір адам, заңды себебі болмаса немесе орынды кедергісіз, әдеттегі шіркеуіне немесе капелласына баруға тырысуға міндетті, немесе, орынды жағдай болған жағдайда, жалпы дұға мен Құдайға қызмет ету жүргізілетін әдеттегі жерге, әр жексенбіде және қасиетті күндерде, сондай-ақ, осы жерде дұға оқылып, уағыз айтылып немесе басқа да Құдайға қызмет ету жүргізілгенде, тәртіпті және салмақты болуға тиіс, шіркеудің жазалау шаралары арқылы жазалау қаупімен», Англия және Ирландия Біріккен шіркеуінің табынуынан немесе нанымдарынан бас тартатын және басқа шіркеулерде әдеттегі табыну орындарына баратын адамдарға қатысты бөлігін. (Бұл жою ережесінде, егер адам жоғарыда аталғандай болмаса, оған ешқандай ақшалай жаза салынбауы керек делінген.) 1551 жылғы Біртұтастық туралы заңның «Егер осы Корольдікте немесе Корольдің басқа биліктерінде тұратын кез келген адам, аталған Барлық Әулиелер мерекесінен кейін, еркімен және біліп, осы Заңға қосымша кітапта жазылған және көрсетілгеннен басқа, жалпы дұғаның, қасиетті діни рәсімдердің, шіркеулерде министрлерді дайындаудың немесе осы Заңға қосымша кітапта қамтылған басқа да рәсімдерге қатысса немесе болса, және осы Заңның заңдары бойынша, Ассиз судьяларының, өмірлік судьялардың, бейбіт судьялардың сессияларында немесе олардың кез келгенінің алдында, он екі адамның үкімімен немесе өз мойындауымен немесе басқа тәсілмен сотталса, бірінші рет қылмыс жасаған жағдайда алты айға, кепілсіз немесе борышкерліксіз түрмеге қамалады, екінші рет қылмыс жасаған жағдайда, жоғарыда айтылғандай сотталса, бір жылға, үшінші рет қылмыс жасаған жағдайда, сондай-ақ, өміріне дейін түрмеге қамалады» делінген бөлігін. 1551 жылғы Біртұтастық туралы заңның «Бұл туралы көбірек білу үшін және осы Заңды жақсы сақтау үшін, әрбір шіркеу қызметкері, келесі жылғы Барлық Әулиелер мерекесінен кейін, әрбір тоқсан сайын бір жексенбіде, осы Заңды шіркеуде ең көп жиналған кезде оқып, сондай-ақ, әр жыл сайын, осы уақытта, Киелі кітаптардың билігімен, Құдайдың мейірімі мен жақсылығын барлық дәуірлерде халқына қалай көрсеткенін, олардың қажеттіліктері мен қиындықтарында, Құдайға шын жүректен және адал дұға ету арқылы, әсіресе, адамдар бір сеніммен және оймен жиналғанда, дұға арқылы жүректерін құрбандық ретінде ұсыну арқылы көрсеткенін халыққа жариялап тұруға тиіс» делінген бөлігін. Ирландия Парламентінің 1551 жылғы Біртұтастық туралы заңның ережелерін Ирландияға таратуға мүмкіндік берген кез келген заңдарының, осы заңмен жойылған бөлігін. 1846 жылғы Діни кемшіліктер туралы заңның 1-тарауына қосымша жазбада, бұл 1551 жылғы Біртұтастық туралы заңтың 1-4 және 6-тарауларын жойғаны айтылған. Заңның барлық бөлігі, Солтүстік Ирландияға қатысты, 1950 жылғы Статуттық заңды қайта қарау туралы заңның 1-тарауымен және 1-қосымшасымен жойылды. Заңның барлық бөлігі, жойылмаған бөлігі, 1969 жылғы Статуттық заңды (жоюлар) заңның 1-тарауымен және 2-қосымшасымен жойылды.