"Біз Періште Емеспіз"

Кіріспе

1955 жылы Майкл Куртиз режиссерлік еткен американдық Рождестволық комедиялық фильм, Хэмфри Богарт, Питер Устинов, Алдо Рэй, Джоан Беннетт, Базил Ратбон, Лео Г. Кэрролл және Глория Талбот бас рөлдерде ойнаған. Фильм VistaVision және Technicolor форматында түсірілген. Сценарий авторы – Рэнальд Макдугалл, ол Самуэль мен Белла Спевактың «My Three Angels» пьесасы, ал одан бұрын Альберт Хуссонның «La Cuisine Des Anges» француз пьесасы негізінде жазылған. Фильмнің костюмдерін Мэри Грант жасаған. Оқиға 1895 жылғы Рождество қарсаңы мен Рождество күнінде өтеді.

Сюжет

Үш сотталған – Жозеф, Альберт және Жюль – Рождество қарсаңында Француз Гвианасындағы Ібіліс аралындағы түрмеден қашып, жақын маңдағы француз отаршылдық қалашығы Кайеннеге келеді. Жозеф ұры, ал қалған екеуі кісі өлтіруші. Олар Феликс Дукотелдің дүкеніне барады. Дүкеннің қаржылық жағдайы нашар, себебі ол жалғыз несиеге тауар сататын дүкен. Олар шатыры ақаулы екенін байқап, оны тегін жөндеуді ұсынады. Олар дүкенде тауар сатуға кірісіп, оған шеберлік танытады, шала адамға қылшық жиынтығын сатып, көп уақыттан бері алғашқы ақшалай кіріс алады. Олар отбасы үшін Рождестволық кешкі ас дайындауды ұсынады және кешкі ас өте сәтті болады. Олар мұндай оймен келмеген, бірақ түнге дейін сол жерде қалуға шешім қабылдайды, содан кейін киім-кешек пен керек-жарақтарды ұрлап, портта күтіп тұрған кемеге мініп қашуға ниеттенді. Күтіп отырғанда, Феликс, Амели және қызы Изабелдің шағын отбасының қаржылық қиындыққа тап болғанын біліп, үштікке жасалған қастандықты жасыруға көмектесуді ұсынады. Жозеф тіпті дүкеннің табысын арттыру үшін адамдарды алдап, есептерді жалғандаумен айналысады. Алайда, үш қылмыскер Дукотелдерге көбінесе ұрланған заттардан жасалған дәмді Рождестволық кешкі ас дайындағаннан кейін ойлары өзгеріп бастайды. Жағдай шиеленіседі, өйткені дүкен иесі Андре Трошар өзінің жүрекжары Полмен бірге Парижден келеді, ол крокодил терісінен жасалған чемоданмен келеді. Трошардтар дүкенді иеленуді жоспарлап отыр, олар оның несиеге сатудан пайдасыз екенін ойлайды. Изабел Полға үйленуді жоспарлаған, бірақ Полдың басқа әйелге міндетті екені белгілі болады, бұл Изабелді қатты ренжітеді. Кез келген әрекет жасамас бұрын, Андре Альберттің үй жануары Адольфтың уытты тісінен зардап шегіп, қайтыс болады. Адольф жоғалып кетеді, ал үшеуі оны іздеуге мәжбүр болады. Ақырында Адольф табылады: Пол Андренің қалтасында жасырынып отырған жыланның шағуынан көз жұмады, оны іздеп тапқан еді. Изабел өзіне жаңа махаббатты табады, ал отбасы бақытты, өйткені сотталғандар кейінге шегерілген қашқындарына дайын. Алайда, кемежайда кемесінің келуін күтіп тұрғанда, үштік қайтадан ойлана бастайды. Сыртқы әлем түрмеден де жаман болуы мүмкін екенін түсініп, өздерін қайтадан түрмеге тапсыруға шешім қабылдайды. Фильмнің соңында олар қайыққа қарай басып бара жатқанда, олардың бастарының үстінде нимб пайда болады, содан кейін Адольфтың қуысының үстінде де нимб шағылысады.

Three convicts – Joseph, Albert and Jules – escape from prison on Devil's Island in French Guiana just before Christmas and arrive at the nearby French colonial town of Cayenne on Christmas Eve. Joseph is a thief; the other two are murderers. They go to a store managed by Felix Ducotel. The store is in a very poor financial position as it is the only one to give supplies on credit. While there, they notice its roof is leaking, and offer to fix it for nothing. They get involved in selling things in the shop and have a knack for it, selling a brush set to a bald man, and getting the first cash income in a long time. They offer to make Christmas dinner for the family and the meal is very successful. They do not actually intend to, but decide to remain there until nightfall, when they will steal clothes and supplies and escape on a ship waiting in the harbor. As they wait, they find that the small family of Felix, Amelie, and daughter Isabelle, is in financial distress and offer their services to hide the trio's all too sinister ruse. Joseph even gets to work conning people and falsifying records to make the store prosperous. However, the three felons begin to have a change of heart after they fix a delicious Christmas dinner for the Ducotels made mostly of stolen items. Tensions heighten after store owner Andre Trochard arrives from Paris with his nephew Paul, with a set of crocodile skin luggage. The Trochards plan on taking over the store, which they perceive is unprofitable due to its use of credit. Isabelle had planned to wed Paul but it turns out that Paul is betrothed to another woman, to Isabelle's dismay. Before any action can be taken, Andre gets bitten by Albert's pet viper, Adolphe, and dies. Adolphe disappears and the three have to search for him. Eventually Adolphe is found: Paul is fatally bitten by the snake which was hiding in Andre's pocket, which Paul was searching through. Isabelle finds another love, and the family is happy as the convicts finally ready for their postponed escape. However, while waiting on the docks for their boat to arrive, the threesome reconsiders. Judging that the outside world is likely to be worse than that of the prison, they decide to turn themselves back in. As they walk toward the boat at film's end halos appear over their heads followed by one above the cage of Adolphe.

Қабылдау

Фильмге қарама-қайшы пікірлер айтылды. «Нью-Йорк Таймс» газетінің сыншысы Говард Томпсон оны «жарықсыз, дұрыс бағытталмаған фильм» деп атап, кинонұсқасының Бродвейдегі қойылыммен салыстырғанда нашар екенін жазды. «Variety» журналы «жеңіл комедияда» көп қателіктер таппады, бірақ оның кемшіліктерінің бірі – киноға лайық түсірілімді тиімді пайдалана алмауы екенін айтты: «Кейде оқиғалар тым әдейі сүйкімді болып көрінеді және материалдың сахналық табиғаты әлі де сезіледі, себебі барлық көріністер ішкі жайларда түсірілген, кейіпкерлер үнемі кіріп-шығып тұрады». 1953 жылғы сахналық қойылымды көрген «Филадельфия Инквайер» газетінің сыншысы Хамфри Богарттың ойынын қатты сынады: «Хамфри Богарт Уолтер Слежактың кең комедиялық киімдерінде қанағаттанарлықсыз көрінеді, ал Майкл Куртиз Жозе Феррердің [сахналық] режиссурасының асыра күлкілі юморын ұмытып қалғанын айту – жұмсақ айту. Тіпті Рональд Макдугалдың сценарийімен ақырындап баяулағанда да, Сэм мен Белла Спевак жазған нұсқамен салыстырғанда, үш қашқан Дьявол аралының сотталғандарының француз дүкеншісінің отбасына бейшара қорғаушы періштелер рөлін сомдағанда, біршама юмор кездеседі. Үштік мырза Дюкотельдің шатырынан түсіп, дүкеннің өркендеуіне, дүкеннің жаман иесінің жойылуын жоспарлауға және есептерді түзетуге кіріскенде жағдай жақсарады. Бірақ әлі де шын мәнінде күлкілі сәттермен араластырылған ұзақ, құрғақ әңгімелер бар. Сонымен қатар, Богарттың үштіктің жалғыз мүшесі ретінде сүйкімді болуға тырысып, қолында қан болмауы, осы маңызды рөлде сенімді актер болмауы салдарынан комедияның тұрақтылығы бұзылады. Екінші рөлдегі «періштелер» әлдеқайда жақсы, Питер Устинов көрермендердің назарын өзіне аударды, ал Алдо Рэй жақсы ойнады. Джоан Беннетт мадам Дюкотель рөлінде идеалды емес, ал Глория Таботт сүйген қыздың сүйкімділігінен мүлдем айырылған». «The Hollywood Reporter» журналының Джек Моффит фильмді «көркем комедия» деп бағалап, актерлік шеберліктің «біркелкі жақсы» екенін және сценарийдің «оқуға лайық» екенін айтты. Сол сияқты, «Picturegoer» журналының Лайонель Коллиер оны «нағыз көңіл көтеретін комедия – қараңғы юмор, бірақ тартымды сарказммен» деп мақтады. «Бізде періштелер жоқ» фильмі прокаттан 3 миллион доллар табыс тапты. 1955 жылы ол АҚШ/Канада нарығындағы ең табысты фильмдердің 34-і болды.

The film gained mixed reviews. Howard Thompson, critic for the New York Times, was underwhelmed, calling it a "shrill, misguided picture" and writing that the filmic version was not on par with the Broadway version. Variety found few faults in the "breezy comedy" but claimed that among its faults was its inability to utilize a more cinematic blocking: "At times proceedings are too consciously cute and stage origin of material still clings since virtually all scenes are interiors with characters constantly entering and exiting." The Philadelphia Inquirer critic, who had seen the 1953 stage production, was most critical of Humphrey Bogart’s performance: "To say that Humphrey Bogart rattles around in the capacious comedy clothes of Walter Slezak, and that Michael Curtiz misses the outrageous humor of Jose Ferrer’s [stage] direction is putting it gently Even slowed down to a walk, with Ranald MacDougall’s script no match for the breezy Sam and Bella Spewack adaptation a certain amount of humor inevitably seeps through as three escaped Devil’s Island convicts play unorthordox guardian angels to the French shopkeeper’s family they originally came to rob. Once the trio comes down from M. Ducotel’s roof and gets to work booming business, plotting the demise of the shop’s nasty actual owner and doctoring the books, things improve noticeably. But there are still long stretches of arid conversation mixed with the genuinely funny moments. And there is still the uneasy spectacle of Bogart desperately trying to be cute as the sole member of the trio without blood on his hands without a stalwart in this key role, the whole comedy totters. The secondary ‘angels’ are, however, much better, with Peter Ustinov stealing the show and Aldo Ray doing nicely Joan Bennett is far from ideal as Madame Ducotel, and Gloria Tabott woefully lacking in the appeal presumably possessed by the lovelorn daughter." Jack Moffit of The Hollywood Reporter had a favorable review of the film, calling it "a glamorous comedy" full of performances which "are uniformly excellent" and a screenplay which "is worthy of study." Likewise, Lionel Collier of Picturegoer praised it as "a real breakaway comedy – ghoulish humor with a neat sardonic kick." We're No Angels grossed $3 million in the box office. In 1955, it was the 34th highest grossing film in the U. S./Canada market.

Мұра

Ашылу сахнасында "Plaisir d'amour" музыкасын алған "Ma France Bien Aimée" әні ойнайды. Бұл таныс үн Элвис Преслидің 1961 жылғы "I Can't Help Falling in Love" хитінің мелодиясы ретінде де қолданылған. Фридрих Холландер мен Ральф Фрид жазған "Сентиментальді сәттер" әнін Джоан Беннет Рождество кешінде алғаш рет Эрик Клэптон 2018 жылғы "Happy Xmas" атты Рождестволық альбомы үшін жазды. 1989 жылы Нил Джордан Роберт Де Ниро, Шон Пенн және Деми Мур жұлдыздық құрамында "Біз періште емеспіз" фильмінің қайта түсірілімін жасады, онда қашқан сотталғандар Нью-Йорк штатындағы жергілікті монастырда дін қызметкерлері деп жаңылысады.