Жұлынға қолданылатын бұғаулар – қауіпті күрес техникасы. Бұл омыртқаға зиян келтіруі мүмкін, сондықтан IBJJF, MMA жарыстарында тыйым салынған. Дегенмен, кейбір жарыстарда рұхсат етіледі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Омыртқа бағанасына бірнеше буындық бұғаттау қолданылуы
Multiple joint lock applied to the spinal column
Жауынгерлік спортта омыртқа бағанасына қолданылатын бірнеше буындық бұғаттау – омыртқаның қалыпты қозғалыс шегінен тыс күшпен иілуі немесе бұрылуы арқылы жасалатын әрекет. Әдетте, бұл бас немесе дененің жоғарғы бөлігін қалыптан тыс жағдайға иіліп немесе бұрап салу арқылы орындалады. Көбінесе омыртқа бұғаттауы омыртқа бұлшық еттерін созуға немесе омыртқаның жеңіл жарақаттануына алып келуі мүмкін, ал күшпен және/немесе кенеттен қолданылатын бұғаттау қатты буын зақымдануына немесе омыртқаның зақымдануына, сондай-ақ омыртқа миының ауыр зақымдануына, инсультқа немесе өлімге әкелуі мүмкін. IBJJF бразилиялық джиу-джитсу, әуесқой аралас жекпе-жек (MMA), но-ги джиу-джитсу, дзюдо және басқа да жауынгерлік өнер түрлерінде омыртқа және мойын бұғаттауларына тыйым салынған. Дегенмен, кәсіби MMA және кейбір бразилиялық джиу-джитсу жарыстарында омыртқа бұғаттауларына, әсіресе мойынды бұрауға рұқсат беріледі және мұндай әрекеттер әртүрлі MMA және бразилиялық джиу-джитсу мектептерінде үйретіледі. Омыртқа бұғаттауларын омыртқа бағанасына тигізетін әсеріне қарай екі категорияға бөлуге болады: мойынға жасалатын бұғаттаулар мойын бұғаттаулары деп аталады, ал омыртқаның төменгі бөлігіне жасалатын бұғаттаулар – омыртқа бұғаттаулары деп аталады.
In combat sports, a spinal lock is a multiple joint lock applied to the spinal column, which is performed by forcing the spine beyond its normal ranges of motion. This is typically done by bending or twisting the head or upper body into abnormal positions. Commonly, spinal locks might strain the spinal musculature or result in a mild spinal sprain, while a forcefully and/or suddenly applied spinal lock may cause severe ligament damage or damage to the vertebrae, and possibly result in serious spinal cord injury, stroke, or death. Spinal locks and cervical locks are forbidden in IBJJF Brazilian jiu jitsu competitions, amateur mixed martial arts (MMA), multiple forms of no Gi jiu jitsu, judo, and other martial arts. However, professional MMA and some Brazilian jiu jitsu competitions do permit spinal locks and, particularly, neck cranks, and such moves are trained in various MMA and Brazilian jiu jitsu schools. Spinal locks can be separated into two categories based on their primary area of effect on the spinal column: spinal locks on the neck are called neck cranks, and locks on the lower parts of the spine are called spine cranks.
Мойын айналмалы
Мойын бұрмасы (кейде мойын құлыптамасы деп те аталады, техникалық тұрғыдан мойын құлыптамасы деп танылады) – мойын омыртқасына қолданылатын омыртқа құлыптамасы, ол гиперэкстенсияға, гиперфлексияға, бүйірлік гиперфлексияға, гиперротацияға немесе омыртқаның созылуына әкеледі. Бұл иілу, бұрау немесе созу арқылы орындалады. Мойын бұрмасы әдетте басты оның қалыпты қозғалыс шегінен тыс тарту арқылы немесе бұру арқылы жасалады. Мойын бұрмалары көбінесе спорт жарыстарында тыйым салынған, бірақ жекпе-жек күресі және ММА сияқты жарыстарда қолданылатын бағынышқа беру құралы ретінде немесе қорғанысты еңсеру әдісі ретінде рұхсат етіледі.
A neck crank (sometimes also referred to as a neck lock, and technically known as a cervical lock) is a spinal lock applied to the cervical spine causing hyperextension, hyperflexion, lateral hyperflexion, hyperrotation or extension distraction. This happens through bending, twisting or elongating. A neck crank is typically applied by pulling or twisting the head beyond its normal ranges of rotation. Neck cranks are usually banned from sports competitions, with notable exceptions in combat sports such as submission wrestling and MMA, where they are used as submission holds or as a guard passing technique.
Консервілерді ашу
Жүдода "куби-хишиги" деп аталатын бұл әдіс – қарсыластың қорғанысынан немесе үстінен жатқан күйден қолданылатын, қарсыластың басын қолмен ұстап, оның кеудесіне қарай итеру арқылы мойынды күшпен бүгіп жататын техника. Бұл әдіс жарыста тиімді қолданылса, қарсыласты жеңілуге мәжбүрлеуі мүмкін. Сондай-ақ, бұл артқы позициядан қолданылатын мойынды қысудың бір түрі болуы мүмкін, онда бас бармақтардың артқы бөлігі мойынға жоғары трапеция бұлшық етінен бастап, стерноклеидомастоид бұлшық еттеріне дейін қысым жасап, қатты ауыртпалықты және тіпті қарсыластың бас иесін табуға себеп болуы мүмкін. 2006 жылдан бері, бұл "шиай" (жарыс) кезінде рұқсат етіледі, егер жауынгердің бас бармақтары түзу және бүгілмеген болса. Оның ең көп қолданылатын түрлері – қарсыластың жағын ашу үшін немесе көңіл аудару тактикасы ретінде.
The can opener (in Judo referred to as kubi hishigi) is a hyperflexing neck crank that can be applied from the opponent's guard or from a mounted position, by grabbing the opponent's head using the hands, and forcing it towards the chest of the opponent. If applied effectively in a competition it may force the opponent to submit. This may also refer to a type of neck compression employed from a rear mount position in which the back of the thumbs are used to drive into the neck starting from the high trapezius muscle toward the sternocleidomastoid muscles, causing severe discomfort and even submission. As of 2006, this is permitted in shiai (competition) as long as the combatant's thumbs remain straight and not bent. Its most common uses are to open up an opponent's chin for shime waza or as a diversionary tactic.
Мал аулау
Мал аулау (сонымен қатар кері айқыш, темір крест немесе тізгін деп те аталады) – қарсыластың қолын қысып тұтып, басын оның кеудесіне қарай итеру арқылы жасалатын мойындың күшпен игізілуі. Бұл техника қарсыластың арқасына жатқан күйде орындалады, ал мойынды игізуші қарсыластың басына тік бұрышпен, бүйірден жатып, басын қойнағына қарай ұстайды. Ол қарсыластың бір қолын аяқтарымен, екінші қолын қолдарымен қысып ұстайды. Қысылған қолдар мен аяқтарды күшті күйрету нүктесі ретінде пайдаланып, мойынды игізуші қарсыластың басын кеудесіне қарай күшпен бұра алады.
The cattle catch (also referred to as reverse crucifix, iron cross or stocks) is a hyperflexing neck crank involving trapping the opponent's hands and forcing the head towards his or her chest. The technique is performed with the opponent lying on his or her back, and the combatant performing the neck crank perpendicularly face down in a side mount position above the head of the opponent, with the opponent's head resting towards his or her armpit. The combatant traps one arm using the legs, and the other using the arms. By using the pinned arms and legs as a point of leverage, the combatant can forcefully crank the head towards the opponent's chest.
Қиындықты мойынға айналдыру
Айқыш мойын айналмасы малды аулауға ұқсас, бірақ мойын айналмасын орындаушы қарсыласының үстіне отырып орындайды. Қарсыластың екі қолы да бақыланады, ал қарсыластың басы қолқап астына қысылады. Денесін жоғары қарай бұрып, қарсыластың қолын берік ұстап тұру арқылы қарсыластың басы оның төсіне қарай итеріледі. Малды аулау және айқыш мойын айналмасы жиі жай ғана "айқыш" деп аталады, бұл дәстүрлі айқыш позасымен шатасуға себеп болады.
The crucifix neck crank is similar to the cattle catch, but involves the combatant performing the neck crank being mounted on the opponent. Both of the opponent's arms are controlled, and the opponent's head is held in the armpit. By cranking the body upwards while keeping a tight hold on the opponent's arms, the opponent's head is forced towards his or her chest. Both the cattle catch and the crucifix neck crank are colloquially referred to simply as the crucifix, which often leads to confusion with the traditional crucifix position.
Твистер
Твистер (күрес спортында осыған ұқсас әрекет гильотина деп аталады) – денеге бүйірлей иілу және мойынды бұру, яғни денені бақылап, басты иыққа қарай мәжбүрлеу арқылы мойын омыртқасының бүйірлік гиперфлексиясын тудыру. Бұл техника дене мүшелерінің бірнеше бөлігіне күш түсіреді, ал қарсыластың икемділігіне байланысты тізелерде, қарнында және денесінде ауырсыну сезімі тууы мүмкін. Твистерді көбінесе омыртқаны бұрумен шатастырады, себебі ол омыртқаның мойын емес бөлігінің иілуіне де әкеледі. Дегенмен, басты қысым мойын омыртқасына тиеді, сондықтан бұл мойынды бұру болып табылады. Бұл техника артқы тұғырдан, бір "ілмек" арқылы қарсыластың аяқтарынан өтіп, білезікке бекітілген күйде орындалады. Содан кейін қарсыластың екінші қолы басының артына тартылып, басы иыққа дейін төмен тартылады. Бұл әдісті Эдди Браво және 10-шы планетаның джиу-джитсу жүйесі танымал етті. 2011 жылдың 26 наурызында Чан Сун Чжун UFC Fight Night: Seattle турнирінде Леонард Гарсияны 2-раундта твистермен жеңді. Бұл UFC тарихындағы алғашқы және жалғыз твистермен аяқталған жеңіс болды, 2019 жылдың желтоқсанында Брайс Митчелл Матт Сайлесты жеңгенге дейін. Осыған дейін Шуитиро Кацумура 2009 жылдың 24 мамырында Хироюки Ямашироны ZST 20 турнирінде твистермен жеңген болатын. Шейна Базлер 2010 жылдың 30 қаңтарында Мегуми Ябушитаны твистермен бағындырды. 2014 жылдың 31 желтоқсанында Шинья Аоки Иноки Genome Federation-ның Inoki Bom Ba Ye 2014 турнирінде Юки Ямамотоны 1-раундта твистермен жеңді. 2015 жылы Сан-Паулуда өткен ADCC турнирінде Винни Магалхаес Родриго Артильейроны ширек финалда твистермен жеңіп алды. Анжела Ли One FC: Pride of Lions турнирінде Натали Гонсалес Хиллзді твистермен жеңді.
The twister (a similar move in wrestling is known as a guillotine) is a sideways body bend and neck crank, which involves forcing the head towards the shoulder while controlling the body, hence causing lateral hyperflexion of the cervical spine. The technique involves tension in several body parts, and depending on the flexibility of the recipient, can also involve pain in the knees, abdomen and torso. The twister is often confused with the spine crank since it involves a degree of lateral non cervical spinal flexion. The main pressure is, however, on the cervical spine, making it a neck crank. It is performed from a back mount single vine ride position, where the top combatant has one "hook" threaded through the bottom opponent's legs and secured behind the ankle. The combatant then pulls the opponent's opposite arm behind his or her own head and grabs hold of the opponent's head, pulling it down to the shoulder. The move was popularized by Eddie Bravo and the 10th Planet Jiu Jitsu system. On March 26, 2011 Chan Sung Jung finished Leonard Garcia at UFC Fight Night: Seattle in round 2 of their fight using a twister. This was the first and only twister finish in UFC history until Bryce Mitchell defeated Matt Sayles with the maneuver in December 2019. Prior to this, Shuichiro Katsumura defeated Hiroyuki Yamashiro with a twister in ZST 20 on May 24, 2009. Shayna Baszler also submitted Megumi Yabushita with a twister on January 30, 2010. On December 31, 2014, Shinya Aoki scored a first round twister win over Yuki Yamamoto at Inoki Genome Federation's Inoki Bom Ba Ye 2014. At the 2015 ADCC tournament in São Paulo, Vinny Magalhaes submitted Rodrigo Artilheiro in the quarterfinals using a twister. Angela Lee defeated Natalie Gonzalez Hills by twister at One FC: Pride of Lions.
Алдыңғы тұрып тұрған қалқан
Бұл техникада қарсыласты гильотина қолданып тұрғандай қарсы алу қарастырылады, бірақ қарсыластың басын бүйінен бұрып, денесімен иістіріп, мойынға қауіпті жандама гиперфлексия жасалады. Иіс пайдаланылып, қарсы бет жоғары тартылғанда, мойын омыртқаларына ең жоғары қысым мен зақым келтіруге тырысылады.
This technique involves facing the opponent as though leveraging a guillotine, but cross facing the individual and rotating their head laterally, creating an incredibly dangerous hyperflexion of the neck sideways when hips are leveraged and the cross face is pulled up, attempting to apply extreme pressure and damage to the cervical vertebrae.
Омыртқаның бұрыштығы
Омыртқа бұрылысы (кейде осы техниканы ғана білдіретін "омыртқа құлыптамасы" термині де қолданылады) – омыртқа жотасының кеуде және/немесе бел аймақтарына әсер ететін омыртқа құлыптамасы. Омыртқа бұрылысы дененің жоғарғы бөлігін қалыпты қозғалыс шегінен тыс бұру немесе иілу арқылы омыртқаның гиперэкстензиясын, гиперфлексиясын немесе гиперротациясын тудырады. Жауынгерлік өнерде омыртқа бұрылыстары, оларды қолдану қиын болғандықтан, мойын бұрылыстарына қарағанда сирек кездеседі. Омыртқа жотасына қысым жасау үшін дененің жоғарғы бөлігін бұру немесе иілу, бас бұру немесе иілуге қарағанда әлдеқайда көп күш-қуатты талап етеді. Ең танымал омыртқа бұрылыстарының бірі – "Бостон крабы", оны көбінесе кәсіби күрес түрлерінде көруге болады. Мойын бұрылыстары сияқты, омыртқа бұрылыстары көптеген жекпе-жек спортында заңсыз саналады, бірақ кейбір бағындыру күресі мен аралас жекпе-жек жарыстарында бағындыру әдісі ретінде қолданылады. Рұхсат етілген жағдайларда да омыртқа бұрылыстарын қолданудың қиындығына байланысты олар өте сирек қолданылады. Джонно Мэрс – 2017 жылы "Бостон крабымен" аралас жекпе-жекте жеңіске жеткен жалғыз спортшы.
A spine crank (the term spine lock is also often used to refer exclusively to this type) is a spinal lock that affects the thoracic and/or lumbar regions of the spinal column. A spine crank is applied by twisting or bending the upper body beyond its normal ranges of motion, causing hyperextension, hyperflexion, or hyperrotation of the spine. In martial arts, spine cranks are generally rarer techniques than neck cranks because they are more difficult to apply. Twisting or bending the upper body to apply pressure to the spinal column requires large amounts of leverage compared to twisting or bending the head. One of the most well known spine cranks is the Boston crab, which is usually seen in pro wrestling. Similarly to neck cranks, spine cranks are illegal techniques in most combat sports, excluding some submission wrestling and mixed martial arts competitions, where they are used as submission holds. Even if allowed, spine cranks are very rarely featured because of the difficulty of applying them. Jonno Mears is the only combatant to have ever won a mixed martial arts bout with a Boston crab, which he achieved in 2017.
Негізгі сілтемелер
Бернард, Томас. Олимпиадалық спортшылардың мойын омыртқасының жарақаттары. www.hughton.com. URL соңғы рет 2006 жылдың 8 ақпанында қол жеткізілді. Gracie Barra Tampa. Мал аулау, айқышқа шегелендірудің шатасуы. www.tampabjj.com. URL-дерге соңғы рет 2006 жылдың 7 қаңтарында қол жеткізілді. Каваиши, Микуносуке. Дзюдода мойынды бұру арқылы жарақаттану. judoinfo.com. URL соңғы рет 2006 жылдың 7 қаңтарында қол жеткізілді. Радеболд, Андреа. Кешіккен-сакральдық омыртқаның созылуы/шатыруы жарақаттары. www.emedicine.com. URL соңғы рет 2006 жылдың 7 қаңтарында қол жеткізілді. Риккалди, Ален. Қапшықты ұстау күресі: Бостон крабы және жарты Бостон крабы. www.fightordie.it. URL соңғы рет 2006 жылдың 5 ақпанында қол жеткізілді. (Италия тілінде) Видер, Брайан. Спортшылардың мойын омыртқасының жарақаттары. thecni.org. URL соңғы рет 2006 жылдың 8 ақпанында қол жеткізілді.
Bernard, Thomas. Cervical Spine Injuries in Olympic Athletes. www. hughston. com. URL last accessed February 8, 2006. Gracie Barra Tampa. Cattle Catch, A Confusion of Crucifixes. www. tampabjj. com. URL's last accessed January 7, 2006. Kawaishi, Mikunosuke. Judo dislocation necklocks. judoinfo. com. URL last accessed January 7, 2006. Radebold, Andrea. Lumbosacral Spine Sprain/Strain Injuries. www. emedicine. com. URL last accessed January 7, 2006. Riccaldi, Alain. Catch Wrestling: Boston Crab & Half Boston Crab. www. fightordie. it. URL last accessed February 5, 2006. (In Italian)
Wieder, Brian. Cervical Spine Injury in Athletes. thecni. org. URL last accessed February 8, 2006.