Кіріспе

Вилебальдо Солано Алонсо (7 шілде 1916, Бургос, Испания – 7 қыркүйек 2010, Барселона, Испания) – Испания азамат соғысы кезіндегі испан коммунистік белсендісі, ең алдымен Марксистік бірігудің жұмысшы партиясының (POUM) мүшесі ретінде социалистік жастар ұйымдарымен жұмысымен танымал. Оның Екінші испан республикасына дейінгі және оның кезеңіндегі қызметінің көп бөлігі Каталонияда өтті.

Жастық шақ

Солано орта білімін Барселонадағы Institut Balmes-те аяқтады. Ол студенттік қозғалыстың жетекшісі ретінде көзге түсті, генерал Мигель Примо де Ривера биліктен құлаған кезде мектебінде алғашқы студенттік ұйымды құрды, ал кейін Каталон Ұлттық Студенттер Федерациясын іргеленді. Солано Барселона Автономиялық университетінде медицина білімін алды. 1932 жылы ол марксистік Bloque Obrero y Campesino (BOC – Жұмысшы және шаруалар блогы) жастар қанатына қосылды – сол кезде Кеңес Одағының Оң оппозициясының ықпалында болған, кейін POUM-ға біріккен маңызды жұмысшы ұйымы. Ол Барселона Революциялық Студенттер Ассоциациясын ұйымдастыруды бастады. Солано BOC Жастар Комитетінің Атқару комитетіне мүше болып сайланды және Хоакин Маурин басқаратын "Адельанте" ("Алға") журналына материалдар жазу арқылы журналистік қызметін бастады – Хоакин Маурин белгілі испан коммунисі және кейіннен Андреу Нимен бірге POUM-ды құрастырушы.

Азаматтық соғыс

Солано 1935 жылғы қыркүйекте ПОУМ-ға қосылып, ПОУМ-ның атқару комитетінің делегаты ретінде Валенсияда болғаннан кейін, JCI (Иберия коммунистік жастары) бас хатшысы болды, онда ол «El Comunista» («Коммунист») апталық газетін құруға көмектесті. 1936 жылы Испания азамат соғысы басталғаннан кейін Солано ПОУМ-ның атқару комитетінде JCI-ді өкілдік етті және «Juventud Comunista» («Коммунистік жастар») апталығын басқарды. 1936 жылғы қарашада ол Революциялық социалистік жастар халықаралық бюросының бас хатшысы болып сайланды. Солано 1937 жылғы 16 маусымда Каталония Біріккен социалистік партиясы мен ПОУМ арасындағы қақтығыстардан қашуға қол жеткізді. Ол басқа қашқан ПОУМ мүшелерімен бірге ПОУМ-ның екінші атқару комитетін құруға көмектесті. Ауыр репрессиялық жағдайда бұл комитет ПОУМ-ға қарсы қудалауға қарсы тұруды және Нин мен басқа түрмедегі басшыларды қолдау үшін халықаралық науқанды ұйымдастырды. Осы кезеңде ол «Juventud Obrera» («Жұмысшы жастар») жер асты журналын редакциялады. 1938 жылғы сәуірде ол басқа ПОУМ басшыларымен бірге тұтқындалып, коммунистер басқарған үкімет тарапынан Барселона мемлекеттік түрмесіне қамалды. Ол ПОУМ-ның екінші процесіне енгізілуі керек еді, бірақ Барселонаның ұлтшыл күштерге түсуі салдарынан ол өткізілмеді. 1939 жылғы ақпан айында Солано Францияға кірді.

Жер аудару

Солано бірнеше ай бойы Париж мен Шартрде тұрып, басқа пумистермен бірге партияны қайта құруға тырысты, оның бір қанаты елден қуылған және Испанияның ішінде белсенді болды, сонымен қатар басқа ұйымдармен байланыстарды сақтады. 1941 жылы нацистік Германия Францияны жаулап алып, басып алғаннан кейін, Солано Монтобанда тұтқындалып, Виши режимі трибуналымен жиырма жылға мәжбүрлі еңбекке сотталды. 1944 жылы 19 шілдеде макилер оны босатты. Ол француз қарсыласына қосылды және POUM және Конфедерация Nacional del Trabajo және жауынгерлермен бірге испан партизандық бөлімін, Liberty батальонын құрды. 1945 жылы ол батальонды тастап, POUM-ді ұйымдастыруға және оның La Batalla («Күрес») газетін қайта құруға арнады. 1947 жылы Мадрид пен Каталонияға жасырын сапардан кейін Солано Тулузадағы партияның жалпы конференциясында ПОУМ-ның бас хатшысы болып сайланды. Оған Испанияның заңсыз ұйымының өкілдері, сондай-ақ Франция, Солтүстік Африка және Латын Америкасынан сүргінге кеткен топтар қатысты. Шет елге айдалған кезінде Солано «La Batalla» газетін редакциялаудан басқа, Франконың Испаниясына қарсылықтың үміт дақылдарына жеткен кезеңде Испанияда елеулі оқырмандар жинаған «Tribuno Socialista» («Социалистік трибуна») журналын құрды. Сонымен қатар, Солано көптеген халықаралық іс-шараларға, атап айтқанда, соғыстан кейінгі алғашқы пан-еуропалық ұйымдардың бірі – Еуропа Біріккен Штаттары үшін қозғалысты және көптеген африкалық және азиялық ұлттық азаттық қозғалыстарын біріктірген Просоциалистік халықтық конгресс ұйымын құруға қатысты. Кәсіби тұрғыдан Солано 1953 және 1981 жылдар аралығында Agence France Presse үшін жұмыс істеді. 1975-76 жылдары ПОУМ дағдарысқа ұшыраған кезде, ол партияның таратылуына және оның Социал-демократия лагеріне (Испанияның Социалистік жұмысшылар партиясы) кіруіне қарсы болды. Ол «Tribuno Socialista» журналын ПОУМ-ның журналына айналдыруды талап етті және революциялық марксистік ұйымдардың қайта топтасуына қолдау білдірді.

Кейінгі жылдар

1980 жылдары ол осы коммунистік саясаткердің беделін толыққанды қайта жаңғыртуға және НКВД-ның қолынан қаза тапқан жағдайдың құпиясын ашуға, сонымен қатар революциялық марксизмді қорғауға және социалистік еңбек қозғалысының барлық бағыттарымен диалог құруға бағытталған Fundació Andreu Nin қорының негізін қалаушылардың бірі болды. Солано Ниннің өмірбаянын, JCI тарихын, POUM, испан революционерлерінің Франциядағы жерсіздігін, КСРО-ның ыдырауы мен сталинизмнің құлауынан туындаған мәселелер туралы көптеген мақалалардың авторы. Ол Кен Лоучтың "Жер мен бостандық" және "Операция Николай" деректі фильмінің маңызды кеңесшісі және серіктесі болды. 1999 жылы Соланоның POUM және Ниннің испан революциясындағы рөліне арналған кітабы – "El POUM in la Historia. Andreu Nin y la revolución española" жарық көрді. Ол Libros de la Catarata және Fundació Andreu Nin бірлесіп шығарды. Бұл нашар түсінілген кезең мен саяси қозғалыстың жеке және байқауға негіделген талқылауы болып табылады. Кейбір зерттеушілер оны POUM туралы ең маңызды екі еңбектің бірі деп санайды, екіншісі – Эндрю Дурганның "Bloque Obrero y Campesino, BOC 1930 1936" атты зерттеуі. Қазірге дейін ешқайсысы ағылшын тілінде жарияланбаған. Оның жеке мұрағаты Барселонадағы Pavelló de la República CRAI кітапханасында, Барселона университетінде сақталады. Онда түрлі құжаттар, оның жазбалары, көптеген саяси және мәдени институттардың құжаттары мен баспасөз материалдары бар.