Кіріспе

Транс-Гамбия тас жолы – Гамбияның маңызды тас жолы, ол елдің солтүстіктен оңтүстікке қарай орталық аймағынан өтеді. Гамбия ішінде бұл тас жол екі негізгі бөлікке бөлінеді: Солтүстік жағалау жолы және Оңтүстік жағалау жолы. Әр бөлік Гамбия өзенінің екі жағында орналасқан елдің аймақтарына сәйкес келеді. Екі жол елдің шығыс шетіндегі Фатото ауылындағы Сенегамбия көпірі арқылы біріктіріледі. Көпір салынғанға дейін, өткелді паром қамтамасыз ететін. Бұл жол Сенегал үшін де экономикалық тұрғыдан маңызды, онда ол N4 тас жолы ретінде белгіленген.

География

Гамбия – Сенегалмен көбінесе қоршалған, созылған мемлекет (бірақ анклав емес, өйткені Атлант мұхитымен де шектеседі). Гамбия Касаманс аймағын Сенегалдың қалған бөлігінен дерлік бөліп тұрады, құрлық шекарасы тек тығыз, адам қоныстанбайтын орман арқылы өтеді.

Оңтүстік жағалау жолы

Транс-Гамбия тас жолының оңтүстік бөлігі арал астанасы Банжульден басталып, Дентон көпірі арқылы материкке өтеді. Осы жерден маршрут Комбо және Канифинг, Серекунда, Юндум қалаларынан өтеді, сондай-ақ Банжул халықаралық әуежайының жанынан өтеді. Астанадан шығып, жол елдің оңтүстік жартысының толық ұзындығы бойымен жүреді, Фататода (436 км) аяқталар алдында Брикма (36 км), Сома (185 км), Жанжанбуре (319 км), Бансанг (335 км) және Бас Санта Су (396 км) қалаларын байланыстырады. Сома қаласында бұл тас жол Транс-Гамбия тас жолының (сонымен қатар Сенегалдың N4 тас жолы деп те аталады) тармағымен қиылысады, ол жаңа ашылған Сенегамбия көпірі арқылы Гамбияның солтүстік жағалауындағы Фарафенни қаласына солтүстікке қарай баруға мүмкіндік береді. Егер оңтүстікке, Сенегалға бұрылса, N4 Казаманс және Зигуинчорға жол ашады. 2019 жылғы мәліметтерге сәйкес, Оңтүстік жағалау жолының барлық бөлігі асфальтталған. Комбодағы қысқа төрт жолақты бөліктен басқа, жол екі жолақты магистраль болып табылады.

Солтүстік жағалау жолы

Автожолдың солтүстік бөлігі Барадан, Баджул-Бара паромдық өтпелі жерінен басталады. Шығысқа қарай бағытталған бұл жол елдің солтүстік жартысын толығымен кесіп өтеді, Фарафенни (113 км), Васу (207 км), Ламинкото (227 км) және Сутукоба (325 км) сияқты ірі қалалардан өтеді, содан кейін Фаттодағы өзен паромдық өтпелі жеріне жетеді. Фарафенниде бұл автожол Гамбия өзенін Сенегамбия көпірі арқылы кесіп өтетін Транс-Гамбия автожолының (N4 маршруты) жалғасымен қосылады, Гамбияның солтүстік жартысын Сома қаласымен және Сенегалдағы оңтүстікке қарайғы бағыттармен байланыстырады. Ал N4 маршрутымен солтүстікке қарай жүргенде, Каолак және, әрі қарай, Дакар қалаларына қарай Сенегалға жол ашады. 2019 жылғы мәліметтер бойынша, Солтүстік жағалау жолы Бара мен Ламинкото арасындағы бөлігінде асфальтталған, ал қалған бөлігі құрылыс жұмыстарында. Жолдың барлық ұзындығы бойында екі жолақты.

Сенегал

Транс-Гамбия тас жолы Сенегалдың екі бөлігі арасындағы ең маңызды байланысты қамтамасыз етеді. N4 тас жолы Каолак пен Ниоро қалаларынан басталып, Гамбия арқылы өтіп, содан кейін Казаманс аймағындағы Биньона мен Зигуинчор қалаларына жетеді. Гамбия аумағындағы бөлігінің ұзындығы бар болғаны 25 км.

Тарих

1978 жылы Гамбия өзенін дамыту ұйымы құрылғаннан кейін көпір салу жоспарлары әзірленді. Бұл жоспарлар бірнеше рет көтерілгенімен, олар іске аспады. 2005 жылдың тамызында Гамбия өзенінің басқару органы пароммен өту құнын екі есеге арттырды. Оған жауап ретінде Сенегал үкіметі шекаралық өткелдерді жапты. Қазан айының басында бағалар төмендетілді, бірақ Сенегал мәселенің толық шешілмегенін айтып, Қытайдың қолдауымен Гамбияның астынан туннель салуға баруға дайын екенін мәлімдеді. Гамбия президенті Яхья Джамме және Сенегал президенті Абдулай Уад 2005 жылдың 21 қазанында кездесіп, баға және оның болашақта есептелу тәсілі бойынша келісімге келді. Көпір құрылысы жобасы қайтадан маңызды мәселеге айналды.