Кіріспе

Лауазымы

Грузияның вице-губернаторы – Грузия штатының конституциялық лауазым иесі, ол халықтың тікелей дауысымен төрт жылдық мерзімге сайланады. Кейбір басқа АҚШ штаттарынан өзгеше, Грузияның вице-губернаторы Грузияның губернаторынан бөлек тізім бойынша сайланады. Конституция бойынша вице-губернатордың негізгі міндеті – Грузия Сенатының төрағасы болып қызмет ету. Губернатордың қабілетсіздік жағдайында, вице-губернатор оның міндеттері мен өкілеттіктерін өз мойнына алады (бірақ лауазымын емес). Егер губернатор қайтыс болса немесе қызметтен бас тартып кетсе, вице-губернатор мерзімнің қалған бөлігіне лауазымды иеленеді. Вице-губернатор лауазымы 1945 жылы жүргізілген мемлекеттік конституциялық түзету арқылы құрылды. Осыған дейін Грузияда мұндай лауазым болған жоқ. 1946 жылы сайланған (1947 жылы басталатын мерзімге) Грузияның бірінші вице-губернаторы Мелвин Э. Томпсон үш губернатордың араздасуына қатысты. Қазіргі Грузияның вице-губернаторы – республикашыл Бёрт Джонс.

Тарих

Грузия штатында вице-губернатор лауазымы 1945 жылы штат конституциясына енгізілген түзету арқылы құрылды. Лауазымның басты мақсаты – губернатор бос орын қалған жағдайда, оның иесі губернатор міндетін атқаруы болды. Мелвин Э. Томпсон 1946 жылы бұл лауазымға сайланған алғашқы адам болды. Үш губернатордың араздасуы салдарынан ол кеңседе екі ай ғана (1947 жылғы қаңтар-наурыз) қызмет етті, 1947 жылғы наурызда губернаторлыққа өтті, 1948 жылы өткізілетін арнайы сайлау күтіп тұрды. Сол жылы Марвин Гриффин вице-губернатор болып сайланды. Гриффин өкіметтік өкілеттігі кезеңінде бірнеше бейресми үрдістерді қалыптастырды, атап айтқанда, Штат Сенатында белсенді басшылық рөлді мойнына алды және губернатордың келісімімен Сенат комитеттерінің төрағаларын тағайындады. 2003 жылы Сенат өзінің регламентін өзгертіп, комитет төрағаларын тағайындау өкілетін Сенат президентінің міндетін уақытша атқарушысына берді.

Сайлау

Вице-губернатор лауазымына үміткерлердің барлығы кем дегенде 15 жыл АҚШ азаматы болуы керек, сондай-ақ сайлауға дейін кем дегенде алты жыл Грузияда тұруы тиіс. Вице-губернатор губернатордан бөлек, жеке тізім бойынша сайланады. Олардың қызмет мерзімі шектеусіз.

Билік, міндеттер және құрылым

Вице-губернатордың ресми міндеттері Джорджия штатының Конституциясымен Сенаттың президенті ретінде және губернатордың өліміне немесе штаттың Жоғарғы сотының олардың өкілеттіктерін орындауға қабілетсіз деп тануына байланысты губернаторлық лауазым бос қалған жағдайда губернатордың орнына отырумен шектеледі. Вице-губернатор келесі жалпы сайлауға дейін губернатордың өкілеттіктері мен міндеттерін өз мойнына алады. Джорджия штаты Сенатының регламенті Сенаттың президентіне Тағайындау комитетіне екі сенаторды тағайындау және комитет төрағасы қызметін атқаруды жүктейді, бірақ төраға дауыс тең болған жағдайда ғана дауыс бере алады. Бұдан өзге, президент Әкімшілік мәселелер комитетінің мүшесі болып табылады және оған тағы үш мүшені тағайындайды. Штат Сенатының бақылауымен Президент "мәселені талқылаусыз және ретсіз, заң жобаларын тиісті комитетке беру туралы есеп береді". Сенаттың парақшалары президенттің бақылауында болады, ол "штаттық билік органдарымен, олардың рәсімдерімен және парақшалардан талап етілетін міндеттермен таныстыру бағдарламасын әзірлейді". Сенат төрағасы ретінде вице-губернатор штаттық заңнамаға әсер ете алады, бірақ Сенат олардың пікірін қалауынша елеуге немесе елемеуге құқылы.