Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Морис, Рейн графтығының пфальц князі (16 қаңтар 1621 – қыркүйек 1652) – Фредерик V, Пфальц курфюрсті және король Яков VI мен I және Данияның Аннасының жалғыз қызы Елизаветаның төртінші ұлы болған.
Maurice, Prince Palatine of the Rhine KG (16 January 1621 – September 1652) was the fourth son of Frederick V, Elector Palatine and Princess Elizabeth, only daughter of King James VI and I and Anne of Denmark.
Өмір
1637 жылы Морис ағасы Рупертпен бірге Бреда қамалына қатысты. Содан кейін ол Рупертке еріп, 1642 жылы Англия азамат соғысында әйелі Чарльз I-ді қолдады. Морис Руперттің қол астында Повик көпірі шайқасында және Эджхилл шайқасында жараланды. Ол әйелі Чарльзбен бірге 1642 жылғы 29 қазанда Оксфордты басып алды. Ол Глостерширдегі әскерге қолбасшылық етті, ол 1643 жылы сэр Уильям Уоллермен бірнеше шайқаста, соның ішінде Риппл Филдте (13 сәуір) жеңіске жетті, ал Роялистердің Раундвей Даун шайқасында (13 шілде) жеңіске жетті. 1644 жылы Морис Темзадан оңтүстікке қарай генерал-лейтенант болып тағайындалды, Корнуоллдағы армияға қолбасшылықты қабылдады және қалған жылды сол жердегі науқанға жұмсады. Ол сонымен қатар әскерін Дартмутқа кіргізіп, қала басылғанға дейін онда болды. Ол өзінің және әскерінің қала сыртындағы Милтон фермасында орналасты, ал қала мэрі сол кезде олардың жеңісі кешінде көп мөлшерде кларет пен сыра сұратылғанын хабарлады. Морис 1644 жылдың сәуірінде Лайм-Регисті қоршады, бірақ маусым айында қоршауды тоқтатуға мәжбүр болды, бұл оның әскери беделіне үлкен нұқсан келтірді. Лоствитиел шайқасында және Ньюберидің екінші шайқасында бағынышты ретінде қатысты; Насеби шайқасында Руперттің қол астында шайқасты. Морис 1645 жылы Руперттің Бристольді Чарльзға тапсыруын қорғауға тырысты. Жеңіске жетпесе де, Руперттің ұятқа қалуымен бөліспеді. 1646 жылғы қазанда Рупертпен бірге жер аударылған ол Фландриядағы француз армиясында қызмет етті, бірақ 1648 жылы Рупертке оның флотының вице-адмиралы ретінде қайта қосылды. 1649 жылы, жер аударылғанда, Морис Гартер орденінің рыцары атанды. 1652 жылы Батыс Индияға қарай жүзіп бара жатқанда, Виргин аралдарының жанында дауылға ұшырап, өзінің флагман кемесі, HMS Defiance кемесімен бірге суға батып кетті.
Maurice was present with his elder brother, Rupert, at the siege of Breda in 1637. He then accompanied Rupert, to support their uncle Charles I in the English Civil War in 1642. Maurice served under Rupert with the cavalry at the Battle of Powick Bridge, where he was wounded, and the Battle of Edgehill. He accompanied his uncle Charles in the occupation of Oxford on 29 October 1642. He commanded the army in Gloucestershire which engaged Sir William Waller in several battles in 1643, including the victory of Ripple Field (13 April), culminating in the Royalist victory at the Battle of Roundway Down (13 July). By 1644, Maurice was appointed lieutenant general south of the Thames, assuming command of the army in Cornwall and spending the rest of the year campaigning there. He also led his army into Dartmouth during the English Civil War and stayed until the town surrendered. He based himself and his army at Milton Farm on the outskirts of the town and the town mayor at the time reported large quantites of claret and beer being requested on the evening of their victory. Maurice besieged Lyme Regis in April 1644, but he was compelled to end the siege in June, at great cost to his military standing. At the Battle of Lostwithiel and the Second Battle of Newbury, he participated as a subordinate; at the Battle of Naseby, he fought under Rupert's command. Maurice attempted to defend Rupert's surrender of Bristol in 1645 to Charles. While unsuccessful, he did not share in Rupert's disgrace. Banished with Rupert in October 1646, he served with the French army in Flanders, but rejoined Rupert in 1648 as vice admiral of his fleet. In 1649, while in exile, Maurice was made a Knight of the Garter. In 1652, while sailing for the West Indies, he was caught in a hurricane near the Virgin Islands and went down with his flagship, HMS Defiance.
Көркем әдебиеттегі портрет
Ол 2012 жылдың 13 қыркүйегінде Bloomsbury Publishing баспасында жарық көрген Лоуренс Норфолктің тарихи романы «Джон Сатурналлдың тойында» екінші дәрежелі кейіпкер. Ол сондай-ақ Минет Уолтерстің «The Swift & the Harrier» романында (2021 жылдың қараша айында жарық көрген) да екінші дәрежелі кейіпкер ретінде пайда болады.
He is a minor character in Lawrence Norfolk's historical novel John Saturnall's Feast, published on 13 September 2012 by Bloomsbury Publishing. He also appears as a minor character in Minette Walters' novel The Swift & the Harrier (published November 2021).