Кіріспе

Барлық есімдер (Todos os nomes) – 1998 жылғы әдебиет бойынша Нобель сыйлығының лауреаты, португал жазушысы Жозе Сарамагоның романы. Роман 1997 жылы жазылған, ал Маргарет Жулл Костаның 1999 жылғы ағылшын тіліне аудармасы Оксфорд Вайденфельд аудармасы үшін сыйлықты жеңіп алды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Романның негізгі оқиғасы туғандар, некеге тұрғандар мен қайтыс болғандардың орталық тіркелімінде өтеді, ол белгісіз және аталмаған қалада орналасқан. Бұл қалалық мұрағат қаланың барлық тұрғындарының тіркеу карточкаларын сақтайды, олардың тарихы шексіз созылады. Романның басты кейіпкерінің аты – Сеньор Хосе; романның нақты аты аталған жалғыз кейіпкері (қалғандары тек ерекше және анықтамалық қасиеттерімен ғана таныстырылады). Сеньор Хосе елуге жуық жаста және екі он жылдан астам уақыттан бері Орталық тіркелімде төменгі дәрежелі кызметкер болып жұмыс істеп келеді. Сеньор Хосе жалғыз тұратын үйі муниципалдық ғимаратқа іргелес орналасқан және оған қосалқы кіреберіс бар. Бюрократиялық жұмыстың көңілсіздігіне беріліп, ол әртүрлі танымал адамдар туралы ақпарат жинауды бастайды және бір күні олардың тіркеу карточкаларын ұрлау үшін қосалқы кіреберістен кіруге шешім қабылдайды. Бір түнгі сапарында Сеньор Хосе қателікпен "белгісіз әйелдің" тіркеу карточкасын алып қояды және оны табуға құмарланады. Сеньор Хосе тіркелім кызметкері ретіндегі өкілеттігін пайдаланып, "белгісіз әйел" туралы ақпаратты оның бұрынғы көршілерінен жинауға тырысады, ал оны телефон кітабынан іздеуді ұсынғанда, ол кеңеске құлақ аспай, керісінше, қашықтықты сақтауды жөн көреді. Осы әйелді іздеу оны жалмап, жұмысына орасан зор әсер етеді, сондықтан ол Орталық тіркелімнің басшысы – тіркелім меңгерушісінің назарын аударады, ол таңқаларлықтай, Сеньор Хосеге көңіл жарыққысымен қарай бастайды. Орталық тіркелімнің тарихында тіркелім меңгерушісінің бір кеңсе қызметкеріне осындай ерекше назар бөлгені бұрын-соңды болған емес, бұл оның әріптестерін алаңдата бастайды. Сеньор Хосе мемлекеттік қызметкер ретіндегі міндеттерін орындауды жеңілдетеді және өзі туралы ештеңе білмейтін осы "белгісіз әйелді" іздеу үшін мансабына қауіп төндіреді.

Тақырыптар

"Барлық есімдер" кітабындағы маңызды тақырыптардың бірі – сеньор Хоседің белгісіз әйелдің өмірін қайта құру жолындағы саяхаты, оның адамдар мен нәрселерге тигізген әсері, сондай-ақ тіркелімнің тірілер мен өлілердің іс қағаздарын біріктіру туралы шешімі арқылы көрсетіледі. Бұл тақырыпқа сәйкес, адамның жағдайы туралы толыққанды пікір қалыптастыру үшін, тірілер мен өлілердің, есінде сақталғандар мен ұмытылғандардың, белгілі және беймәлімдердің өмірі ескерілуі тиіс. Бұл мотив Сарамагоның туындыларында жиі кездеседі. Кітаптағы тағы бір тақырып – адам әрекеттерінің мәуесіздігі. Сарамаго айтқандай: