Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Санскрит тілінен ағылшын профессоры Эдвард Байлс Коуэлл (1826 жылғы 23 қаңтар – 1903 жылғы 9 ақпан) парсы поэзиясын көрнекті түрде аударған және Кембридж университетінде санскрит тілі бойынша алғашқы профессор болған.
English professor of Sanskrit
Edward Byles Cowell, (23 January 1826 – 9 February 1903) was a noted translator of Persian poetry and the first professor of Sanskrit at Cambridge University.
Ерте өмір
Коуэлл Ипсвич қаласында Чарльз Коуэлл мен Марианн Байлес отбасында дүниеге келді. Оның інісі – баспагер Сэмюэл Коуэлл, ал әпкесі – суретші Элизабет "Бет" Коуэлл болды. Ол он бес жасында, қоғамдық кітапханада сэр Уильям Джонстың (соның ішінде парсы грамматикасы) еңбектерінің бір данасын тапқанда Шығыс тілдеріне қызығушылық танытты. Өзіндік білім алып, ол бір жылдың ішінде Хафизді аудара бастап, жариялады. 1842 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін ол отбасылық бизнесті басқарды. 1845 жылы үйленді, ал 1850 жылы Оксфордтағы Магдалена колледжіне түсіп, онда Бодлиан кітапханасы үшін парсы қолжазбаларын зерттеді және каталогтады. 1856 жылдан 1867 жылға дейін ол Калькуттада Президенттік колледжінде ағылшын тарихының профессоры болып жұмыс істеді. Сонымен қатар, 1858 жылдан 1864 жылға дейін Санскрит колледжінің директоры қызметін атқарды. Осы жылы ол Азия қоғамының кітапханасынан Омар Хайямның рубаилерінің қолжазбасын тауып, досы және шәкірті Эдвард Фитцджеральдқа Лондонға көшірмесін жіберді. Одан кейін Фитцджеральд осы рубаилердің әйгілі ағылшын тіліне аудармасын жасады (Омар Хайямның Рубайяты, 1859). Ол сондай-ақ, 1858 жылы «Калькутталық шолуда» Хайямға арналған кіріспе және отыз рубаидің аудармасын жариялады (авторлық аты көрсетілмеген). Үнді ғалымдарынан хиндустани, бенгал және санскрит тілдерін оқығаннан кейін ол Англияға оралып, Кембридждегі санскриттің алғашқы профессоры болып тағайындалды. Ол 1867 жылдан 1903 жылы қайтыс болғанға дейін профессор қызметін атқарды. 1895 жылы ол Неміс Шығыс қоғамының құрметті мүшесі, 1898 жылы Корольдік Азия қоғамының алғашқы алтын медалімен марапатталды, ал 1902 жылы Британ академиясының негіздеуші мүшесі атанды. 1904 жылы Макмиллан «Эдвард Байлес Коуэллдің өмірі мен хаттары: Кембридждегі санскрит профессоры, 1867–1903» атты кітабын жарыққа шығарды, оның авторы – Коуэллдің туысы Джордж Коуэлл, F. R. C. S.
Cowell was born in Ipswich, the son of Charles Cowell and Marianne Byles. Samuel Cowell, the printer, was his uncle and Elizabeth "Beth" Cowell, the painter, was his sister. He became interested in Oriental languages at the age of fifteen, when he found a copy of Sir William Jones's works (including his Persian Grammar) in the public library. Self taught, he began translating and publishing Hafez within the year. On the death of his father in 1842 he took over the family business. He married in 1845, and in 1850 entered Magdalen College, Oxford, where he studied and catalogued Persian manuscripts for the Bodleian Library. From 1856 to 1867 he lived in Calcutta as professor of English history at Presidency College. He was also as principal of Sanskrit College from 1858 to 1864. In this year he discovered a manuscript of Omar Khayyám's quatrains in the Asiatic Society's library and sent a copy to London for his friend and student, Edward Fitzgerald, who then produced the famous English translations (the Rubaiyat of Omar Khayyam, 1859). He also published, unsigned, an introduction to Khayyám with translations of thirty quatrains in the Calcutta Review (1858). Having studied Hindustani, Bengali, and Sanskrit with Indian scholars, he returned to England to take up an appointment as the first professor of Sanskrit at Cambridge. He was professor from 1867 until his death in 1903. He was made an honorary member of the German Oriental Society (DMG) in 1895, was awarded the Royal Asiatic Society's first gold medal in 1898, and in 1902 became a founding member of the British Academy. In 1904 Macmillan published Life and Letters of Edward Byles Cowell: Professor of Sanskrit at Cambridge, 1867–1903 by his cousin George Cowell, F. R. C. S.
Таңдалған шығармалар
"Жалаледдин Румидің Меснавиі", "Жетісман журналы", Н. С. 30, 1848, 39–46, 148–52 бб. "Персиялық клинопись жазулары және парсы балладалары", Вестминстер және шетелдік тоқсандық шолу 53, 1850, 38–56 бб. "Омар Хайям, Парсының астроном-ақын", Калькутталық шолу 30, 1858, 149–62 бб. "Платон мен Низамидегі Гигестің сақинасы", J(R)ASB 3, № 2, 1861, 151–57 бб. "23 қазан 1867 жылы оқылған ашылу лекциясы" [Кембридж университетінде санскрит профессурасының құрылуы туралы]. Лондон; Кембридж: Macmillan & Co., 1867. "Персия ақыны Анваридің екі касидасы", Э. Х. Палмермен, The Journal of Philology 4, № 7, 1872, 1–47 бб. Буддистік Махаяна мәтіндері. 1-бөлім. Асвагошаның Будда каритасы, санскриттен аударған, Шығыс қасиетті кітаптары, 49-том, Оксфорд университетінің баспасы, 1894. Джатака немесе Будданың бұрынғы өмірінің әңгімелері, 1-том, Кембридж университетінің баспасы (1895).
"The Mesnavi of Jelaleddin Rumi," The Gentleman's Magazine, N. S. 30, 1848, pp. 39–46, 148–52. "Persian Cuneiform Inscriptions and Persian Ballads," Westminster and Foreign Quarterly Review 53, 1850, pp. 38–56. "Omar Khayyam, the Astronomer Poet of Persia", Calcutta Review 30, 1858, pp. 149–62. "Gyges' Ring in Plato and Nizami," J(R)ASB 3, no. 2, 1861, pp. 151–57. "An Inaugural Lecture, delivered October 23, 1867" [on the foundation of the Sanskrit Professorship at the University of Cambridge]. London ; Cambridge : Macmillan & Co., 1867. "Two Kasídahs of the Persian Poet Anwarí," with E. H. Palmer, The Journal of Philology 4, no. 7, 1872, pp. 1–47. Buddhist Mahâyâna Texts. Part 1. The Buddha karita of Asvaghosha, translated from the Sanskrit, in the Sacred Books of the East, vol. 49, Oxford University Press, 1894. The Jataka or Stories of the Buddha's Former Births, Vol.1 6, Cambridge at the University Press (1895).