Кіріспе
Цзинь әулетінің императорлық князі (306 жылы қайтыс болды) Сима Ён (司馬顒) (274 жылдан бұрын, 307 жылдың қаңтар айының соңында), әдептік есімі Вэнзай (文載), Цзинь әулетінің императорлық князі және қысқа мерзімге император Хуэйдің регенті болды. Ол Сегіз ханзада соғысымен байланысты сегіз ханзаданың жетіншісі еді. Оның титулы Хецзянь князі (河間王) болды, бірақ ол өлімнен кейін есім алған жоқ.
Sima Yong (司馬顒) (before 274 late January 307), courtesy name Wenzai (文載), was a Jin dynasty imperial prince and briefly a regent for Emperor Hui. He was the seventh of eight princes commonly associated with the War of the Eight Princes. His title was the Prince of Hejian (河間王), but he did not receive any posthumous names.
Ерте мансап
Сима Ён – Сима Фу ханшайымы Сианьның немересі, Сима Идің кіші інісі және Цзинь әулетінің негізін қалаушы Император Вудың сіңілі баласы. Оның әкесі Сима Гуй (司馬瑰) Тайюань князі Ли (太原烈王) болды, ол 274 жылдың 12 наурызында қайтыс болғаннан кейін Сима Ён оның княздығын мұраға алды. 276 жылы ол өз княздығына (қазіргі Тайюань, Шаньси) жіберілді, бірақ 277 жылдың 5 қазанында оның княздығы Хэцзяньға (河間, қазіргі Канчжоу, Хэбэй) көшірілді. Ол қабілетті адамдарды таңдаудағы шеберлігімен белгілі болды, және ол ресми сапармен Лоян астанасына келгенде Император Ву оған әсерленіп, ол басқа князьдарға үлгі бола алатынын айтты. 299 жылы Хуэй императорының тұсында ол маңызды Чанъань қаласын қорғауға тағайындалды – бұл лауазымды Император Ву тек императорға жақын туысқандар ғана атқаруы керек деген нұсқау қалдырған, бірақ жоғары шенеуніктер Сима Ённың беделін ескере отырып, оған лайық деп тапты.
Сегіз ханзада соғысы кезіндегі түрлі жорықтарға қатысу
301 жылы Хуй императорының тағын Чжао патшазы Сима Лун басып алғанда, Ци патшазы Сима Цзюнь (Хуй императорының туысы) Хуй императорының тағын қайтару үшін көтеріліс бастады. Бастапқыда Сима Ён өзінің генералы Чжан Фанды (張方) Сима Лунды қолдауға жіберді, бірақ Сима Цзюнь мен оның одақтасы, Чэнду патшазы Сима Ин (Хуй императорының інісі) күшті екенін естіген соң, ол жағын ауыстырып, көтерілісшілерге қосылды. Цзюнь және Ин патшалары Сима Лунды жеңіп, өлтіргеннен кейін, Цзюнь патшасы регент болды. Ол, Сима Ённың бастапқыда Сима Лунды қолдағанына ашуланса да, оған қосымша құрметтер мен тоғыз сыйлықтың үшеуін берді. Алайда Сима Ён Сима Цзюньнің өзіне ашуланғанын біліп, құйрық тістеді. Ол Сима Айды, Чанша патшасын (Хуй императорының інісі), Сима Цзюньді құлатуға шақырды, Сима Айдың сәтсіздікке ұшырайтынына сенді. Оның жоспары содан кейін Сима Инмен бірігіп, Сима Цзюньге қарсы соғыс бастау еді. Жеңіске жеткен соң, ол Хуй императорын тақтан түсіріп, Сима Инды император етіп, Сима Инның премьер-министрі болады деп ойлады. 302 жылдың қысында Сима Ён көтерілісін жариялады, ал Сима Ин, өзінің стратегиялық кеңесшісі Лу Чжидің қарсылығына қарамастан, оған қосылды. Сима Айдың да құйрық тістеуге қатысқанын естіген Сима Цзюнь, Сима Айға қарсы алдын ала соққы берді, бірақ Сима Ай дайындалғандықтан, император Хуйді бақылау үшін сарайға кірді. Көшедегі шайқастан кейін Сима Цзюньнің әскері құлдырап, ол өлім жазасына кесілді. Сима Ай регент болды, бірақ барлық маңызды мәселелерді Сима Инге, содан кейін оның бекінісі Еченгке (鄴城, қазіргі Хэбэй провинциясының Ханьдань қаласы) шешім қабылдау үшін жіберді. Бұл Сима Ённың жоспарларына қайшы келді. 303 жылдың күзінде ол Сима Инды Сима Айға қарсы қайтадан бірігуге көндірді. Сима Ён мен Сима Иннің күштері басым болғанымен, олар Сима Айға қарсы шешуші жеңіске жете алмады. 304 жылдың көктемінде Сима Ённың әскерлері кері шегінуге дайын еді, бірақ Сима Айдың бұл соғыста жеңе алмайтынына сенген Хуй императорының алыс туысы, Донхай патшасы Сима Юэ оны тұтқындап, Сима Ённың генералы Чжан Фанға тапсырды, ол Сима Айды өртеу арқылы қатыгездықпен өлімге кесті. Сима Ин үкіметті тиімді басқарды, бірақ оны Еченгтен қашықтан басқаруды жалғастырды. Сима Ёнға қосымша билік берілді, ал кейіннен 304 жылы Сима Инды мұрагер хан етіп тағайындауға алдын ала дайындалған петиция ұсынды. Алайда Сима Ин оған үлкен үміт артқан адамдардың көңілін қалдырды. Ол өзіне сенген адамдарын Луоянның қорғанысына тағайындады, ал үкіметті Еченгтен қашықтан бақылады. Ақырында, Луояндағы шенеуніктер жағдайдан шаршап, 304 жылдың жазында Сима Юэдің басшылығымен көтеріліс жасады. Сима Юэ Хуй императорымен бірге Еченгке шабуыл жасады. Сима Ин, бастапқыда тартынғаннан кейін, Сима Юэ әскерлерімен шайқасып, оларды жеңіп, қашуға мәжбүр етті және Хуй императорын тұтқынға алды. Ол Хуй императорын Луоянға қайтармай, Еченгте ұстады. Бұл Сима Инмен бұрын дауласқан Ю провинциясының (幽州, қазіргі Пекин, Тяньцзинь және Хэбэйдің солтүстігі) күштерінің қолбасшысы Ван Цзюньге (王浚) Сима Инге шабуыл жасауға сылтау болды. Ванның күштері қатыгез Сяньбей және Ухуан сарбаздарымен күшейтілді, ал Сима Иннің күштері, олардың күресу қабілеттерінен қорқып, Сима Инның серіктесі Лю Юаньның басқаруындағы Сюнну күштерімен күшейтілгенге дейін құлдырады. Сима Ин Хуй императорымен бірге Луоянға қашуға мәжбүр болды, енді оны қолдауға әскері жоқ.
Регент ретінде
Сима Инь Луоянға келген соң, ол онда өзінің одақтасы Сима Ённың Чжан Фан басқаратын әскерін тапты. Бірақ Сима Иньге қолдау көрсетудің орнына, Сима Ён оған қарсы бұрылып, оны тәж мұрагері лауазымынан алып тастады. Оның орнына император Хуэйдің тағы бір інісі, Ючжан әміршісі Сима Чи тәж мұрагері болып жарияланды. Сима Инь Чэнду әміршісі қызметіне қайта оралды. Көп ұзамай Чжан император Хуэйді, тәж мұрагері Чиді және Сима Иньді Луояннан Чанъаньға көшіруге мәжбүр етті, олар Сима Ённың бақылауында қауіпсіздікте болды. Сима Ён регент атанды. Сима Ён барлық маңызды әміршілер мен сардарларды жоғарылату арқылы қарсы күштерді басып тастауға тырысты, бірақ оның тағайындаулары күтілген нәтиже бермеді. 305 жылдың күзінде Сима Юэ тағы бір көтеріліс жариялады, бұл жолы Сима Ёнға қарсы, Сима Ён император Хуэйді күшімен астананы көшіруге мәжбүр еткенін мәлімдеді. Әртүрлі провинциялық әміршілер мен әскери қолбасшылар бір жаққа немесе екінші жаққа қосылуға мәжбүр болды. Соғыс бастапқыда шешілмейтіндей болды. 306 жылдың басында Сима Юе бірнеше жеңіске жеткеннен кейін Сима Ён қорқып, бейбітшілік үшін Чжанды өлімге жіберді, бірақ Сима Юэ одан бас тартты. 306 жылдың жазында Сима Ён Чанъань мен император Хуэйден бас тартуға мәжбүр болды, ал Сима Юенің әскері император Хуэйді Луоянға қайта қарсы алды. Бірақ Сима Ённың әскері тез арада қарсы шабуылдап, Сима Ён үшін Чанъаньды қайта басып алды, бірақ сол аймақтағы басқа ірі қалаларды жаулап ала алмады. Содан кейін Сима Юэ Сима Ёнға жоғары лауазым ұсынды. Сима Ён оны қабылдауға келісіп, Луоянға қайта оралуға бет бұрды. Бірақ ол Синьаньға (新安, Луоянға жақын) жеткенде, Сима Юенің інісі, Наньян әміршісі Сима Мо оны тоқтап, тұншықтырып өлтірді. Оның үш ұлы да бірге қаза тапты.