Кіріспе

Вачис Реймерис (3 тамыз 1921, Куршенай – 6 ақпан 2017, Вильнюс) – советтік және литва ақыны, аудармашы, Литва КСР-інің Еңбек сіңірген мәдениет қызметкері (1965).

Өмірбаян

1934 жылы Куршенайдағы бастауыш мектепті бітіріп, 1941 жылы "Savišvieta" (Өзін-өзі оқыту, мүмкін хат арқылы оқыту бағдарламасының бір түрі) деп аталатын гимназия курсын аяқтады. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол Ресейге эвакуацияланды. 1945 жылы Кеңес Одағы Коммунистік партиясына мүше болды. Соғыстан кейін Каунаста радиода жұмыс істеді. Ол Литва жазушылар одағының Каунас бөлімшесінің төрағасы болды. Жазушылар одағының "Literatūra ir menas" (Әдебиет және өнер) атты апталық газетінің бас редакторы қызметін атқарды (1949–1959). 1951 жылдан 1956 жылға дейін Мәскеудегі Максим Горький атындағы әдебиет институтында оқыды. 1952 жылдан 1954 жылға дейін Литва жазушылар одағының хатшысы болды. 1969–1986 жылдары "Gimtasis kraštas" (Туған жер) апталық газетінің бас редакторы болды. Үндістан туралы "Prie baltojo Tadž" (Ақ Тажға қарай, 1962) өлеңдер жинағы үшін оған Джавахарлал Неру сыйлығы (1968) табысталды. Балаларға арналған "Šarkos švarkas" (Қарғаның күртешесі, 1975) өлеңдер жинағы үшін Литва КСР Мемлекеттік сыйлығына ие болды. 1977 жылы "Vėjo vynas" (Желдің шарабы) өлеңімен Көктемгі поэзия байқауын жеңіп алды.

Шығармалары

Оның алғашқы өлеңі 1934 жылы жарық көрді. "Тәувә жәмеи" (Аталарымыздың жеріне) атты алғашқы өлеңдер жинағы 1945 жылы жарық көрді. Өлеңдер жинақтарының ішінде "Сү пәвасариу" (Көктеммен бірге, 1948), "Ир скрэнда дайна" (Ән ұшып келеді, 1952), "Сү тавим аш калбу" (Сенмен сөйлесемін, 1958), "Жемэ с пуокште гейлю" (Гүл шоғы бар жер, 1986), "Į свеčius Лилипутijон" (Лилипут еліне сапар, 2001) кіреді. Литва туралы эсселер жинағын "Lietuva broliška žemė" (Литва, бауырлас ел, 1966) және Америка Құрама Штаттарына сапарынан алған әсерлер кітабы "Užatlantės laiškai" (Трансатлантикалық хаттар, 1974) жарыққа шығарды. Оның поэзиясының тақырыптары ресми оптимизм, бейбіт еңбек, батырлық және совет халқының бейбітшілік үшін күресін қамтиды. Оның өлеңдері баяндама сипатына ие, көбінесе айқын повестік сюжеттік желісі бар. Көптеген өлеңдерде махаббат лирикасы кездеседі (әсіресе "Ave Maria" жинағында).

Аудармалар

Реимерис литва тіліне Александр Твардовский, Александр Пушкин, Константин Симонов және тағы да басқа ақындардың өлеңдерін аударған. Реимеристің туындылары КСРО тілдеріне аударылды. Оның ағылшын, поляк, орыс, украин және басқа да тілдерге аудармалары белгілі.