Кіріспе

Құластыру позыциясы
қорғаныс құластыру позыциясы

Жарты күзет (немесе жартылай басып алу) – бұл қорғаныс күресі позыциясы, онда бір жауынгер екіншісінің үстіне жатып, төмендегі жауынгердің бір аяғы өріліп тұрады. Кейде төмендегі жауынгер жарты күзетте деп айтылады, ал жоғарғы жауынгер жартылай басып алған жағдайда болады. Күрдесу және ұстап күрес спортында жартылай басып алу «Түрік мінісі» деп аталады. Жарты күзет – толық күзет пен бүйірлік бақылау немесе толық басып алу арасындағы позиция. Жоғарғы жақтағы жауынгер аяқты босатуға және бүйірлік бақылауға немесе басып алуға тырысады, ал төмендегі жауынгер толық күзетке өтуге тырысады немесе қарсыласын құлатуға немесе бағындыруға әрекеттенеді. Жарты күзет дене орналасуы және ұстау сияқты позицияның көптеген ерекшеліктеріне байланысты жоғарғы жақтағы жауынгерге немесе күзеттегі жауынгерге артықшылық бере алады.

Вариациялар

Жүдодағы "нижу гарами" деп аталатын "локаундау" – бұл жартылай күзеттің бір түрі, онда қорғаныс жасаушы өз аяқтарын одан да көп байланыстырып, "төрттік" пішінге жеткізеді. Өз аяқтарының ең созылғанын пайдаланып, қарсыласының аяғын ұстап, жоғары қарай итереді, осылайша қарсыластың толық позицияға немесе бүйірлік бақылауға өту мүмкіндігін шектеуге тырысады. Бұл позиция сәтті сыпырулар немесе кері айналымдар жасау ықтималдығын аздап арттырады, сонымен қатар шектеулі бағыныстыру мүмкіндіктерін ұсынады. Z-қорғауы, сондай-ақ 93-қорғауы деп те аталады, бұл позицияда жаттықтырушы өзінің аяқтарын бірге құлыптап, қарсыласының жамбасына қысым жасайды, ал жоғарғы тізесімен қарсыласының жамбасына күш түсіреді. Бұл позиция биомеханикалық ерекшеліктеріне байланысты өте тиімді. Жоғары тұрған ойыншы жоғарғы аяққа қаншалықты көп қысым жасаса, соғұрлым қорғауды өз бойына тығыз жабады, төменгі ойыншыдан көбірек энергия жұмсайды. Z-қорғауы қорғаныс және шабуылдық сипаттамаларымен көптеген мүмкіндіктерге ие. Бұл "терең жартылай" және "жартылай жеке" позицияларына, сондай-ақ дәстүрлі жартылай күзет техникаларына кіруге мүмкіндік беретін сенімді негіз болып табылады. Z-қорғауы – кез келген жаттықтырушы үшін қажетті нәрсе, себебі ол сіз бен қарсыласыңыздың арасында мықты кедергі жасайды, жоғарғы тізе бұл қашықтықты бақылайды, ал төменгі аяқпен итеру және тарту әсері пайда болады. Терең жартылай күзет – бұл жаттықтырушы қарсыласының денесінің астына түсу үшін жартылай күзетті пайдаланады. Қарсыласының аяқтарының астында бұл позиция негізінен сыпыру үшін қолданылады, себебі бағыныстыру мүмкіндіктері шектеулі, бірақ X-қорғауы сияқты басқа позицияларға кіру үшін де қолданылуы мүмкін.