Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үндістанның баратнатьям бишісі (1918–1984)
Indian Bharatnatyam dancer (1918–1984)
Танжоре Баласарасвати, сонымен қатар 1977 жылы Үндістан үкіметінің берген ең жоғары азаматтық наградаларының екіншісі – Падма Вибушан орденімен марапатталды. 1973 жылы Мадрас музыка академиясы оған «Сангита Каланидхи» сыйлығын табыс етті. 1981 жылы Ченнай қаласындағы Үнді өнер академиясының «Сангита Каласихамани» сыйлығымен құрметтеді.
Tanjore Balasaraswati, and the Padma Vibhushan in 1977, the third and the second highest civilian honours given by the Government of India. In 1973, she was awarded the Sangeetha Kalanidhi by the Madras Music Academy. In 1981 she was awarded the Sangeetha Kalasikhamani award of The Indian Fine Arts Society, Chennai.
Ерте өмірі және өмірбаяны
Баласарасвати – ғибадатхана музыканттары мен бишілерінің (девадаси) дәстүрлі аналық отбасының жетінші буынының өкілі болды. Олар дәстүрлі түрде жоғары әлеуметтік мәртебеге ие болған, және Оңтүстік Үндістанның музыка мен би өнерінің дәстүрлі сақтаушылары ретінде танымал болды. Оның әулетінен шыққан Папаммал музыкант және биші болған, ол 18 ғасырдың ортасында Танжавур сарайының қамқорлығында болды. Оның әжесі, Венай Дханаммал (1867–1938) көптеген адамдар үшін 20 ғасырдың басындағы ең ықпалды музыкант саналады. Оның анасы, Жаямал (1890–1967) әнші болған, Баласарасватидің оқуын ынталандырған және оның сүйемелдеушісі болды. Баласарасвати бхарата натям үшін – музыка мен би өнерінің бірігісі – дәстүрлі музыка мен биде революция жасады. Ол бала кезінен бастап отбасында музыканы үйренді, ал төрт жасында биге қатысты қатаң оқуын танымал Танжавур Наттуванар әулетінің мүшесі, көрнекті би мұғалімі К. Кандаппан Пиллайдан бастады. Оның кіші ағалары музыканттар Т. Ранганатхан және Т. Висванатан болды, олар Үндістан мен Америка Құрама Штаттарында белгілі орындаушылар мен мұғалімдер атанды. Оның қызы Лакшми Найт (1943–2001) анасының стилінде өнер көрсетті. Оның немересі Анирудда Найт бүгінгі күнге дейін отбасылық стильді сақтап, АҚШ-тағы Бала музыка және би қауымдастығының және Үндістандағы Баласарасвати би мектебінің көркемдік директоры болып табылады. Оның күйеу баласы Дуглас М. Найт, 2003 жылғы Гуггенхайм стипендиясының қолдауымен оның өмірбаянын жазды. Танымал үнді кинорежиссері Сатьяжит Рэй оның туындылары туралы деректі фильм түсірді.
Balasaraswati was a seventh generation representative of a traditional matrilineal family of temple musicians and dancers (devadasis, who traditionally enjoyed high social status, who have been described as the greatest single repository of the traditional performing arts of music and dance of the southern region of India. Her ancestor, Papammal, was a musician and dancer patronized in the mid eighteenth century by the court of Thanjavur. Her grandmother, Veenai Dhanammal (1867–1938), is considered by many to be the most influential musician of the early twentieth century. Her mother, Jayammal (1890–1967) was a singer who encouraged the training of Balasaraswati and was her accompanist. Balasaraswati created a revolution in traditional music and dance for bharata natyam, a combination of the performance arts of music and dance. She learned music within the family from her infancy, and her rigorous training in dance was begun when she was four under the distinguished dance teacher K. Kandappan Pillai, a member of the famed Thanjavur Nattuvanar family. Her younger brothers were the musicians T. Ranganathan and T. Viswanathan who would both become prominent performers and teachers in India and the United States. Her daughter, Lakshmi Knight (1943–2001), became a distinguished performer of her mother's style. Her grandson Aniruddha Knight continues to perform the family style today, and is artistic director of Bala Music and Dance Association in the United States and the Balasaraswati School of Dance in India. Her son in law Douglas M. Knight, Jr. has written her biography with the support of a Guggenheim Fellowship (2003). Famous Indian film maker Satyajit Ray made a documentary on her works.
Мансап
Баласарасвати 1925 жылы алғаш рет сахнаға шықты. Ол өзінің дәстүрлі би стилін Оңтүстік Үндістаннан тыс жерлерде 1934 жылы Калькуттада алғаш рет орындады. Жас кезінде ол хореограф Удай Шанкардың назарына ілігіп, ол оның өнерін жарыққа шығаруға белсенді түрде көмектесті. 1930 жылдары ол бүкіл Үндістан көрермендерінің қиялын баурап алды. Ол халықаралық сыншылардың қызығушылығын тудырып, Шамбу Махарадж, Дам Марго Фонтейн, Марта Грэм және Мерс Каннингэм сияқты би өнерінің шеберлерінің құрметіне ие болды. 1950 жылдары бхарата натямға қызығушылық қайта жанданды, өйткені көпшілік Үндістанның бірегей өнер формасын насияттауға ынта білдірді. Мадрастағы Музыка академиясының әкімшілігінің қолдауымен Баласарасвати осы академиямен бірлесіп би мектебін құрды. Ол өзінің көзқарасына сәйкес жаңа бишілерді бхарата натям биіне оқытты. 1960 жылдардың басында ол Шығыс Азия, Еуропа және Солтүстік Америкада өнер көрсетіп, әлемдік саяхаттар жасады. Кейіннен, 1970 жылдары және 1980 жылдардың басында ол АҚШ-қа бірнеше рет барып, Веслиан университетінде (Мидлтаун, Коннектикут), Калифорния өнер институтында (Валенсия), Миллс колледжінде (Окленд, Калифорния), Вашингтон университетінде (Сиэтл) және Джейкобс Пилоу би фестивалінде (Беккет, Массачусетс) және басқа да оқу орындарында оқытушы және биші ретінде жұмыс істеді. Баласарасвати халықаралық қатысулары және Үндістандағы, әсіресе Мадрастағы қызметі арқылы бхарата натямның дәстүрлі стилін көптеген көрермендерге таныстырып қана қоймай, сонымен қатар осы өнер саласындағы көптеген жаңа орындаушыларды тәрбиеледі.
Balasaraswati's debut took place in 1925. She was the first performer of her traditional style outside of South India, performing first in Calcutta in 1934. As a young teenager, she was seen by choreographer Uday Shankar, who became an ardent promoter of her performances, and throughout the 1930s she captured the imagination of audiences across India. She went on to a global career that attracted international critical attention and the respect of dance greats such as Shambhu Maharaj, Dame Margot Fonteyn, Martha Graham, and Merce Cunningham. Interest in Bharatanatyam rebounded in the 1950s as the public became interested in promoting a unique Indian art form. Balasaraswati, encouraged by an administrator at the Music Academy in Madras, established a dance school in association with the institution. There she trained new dancers in bharata natyam as per her vision. In the early 1960s she increasingly travelled globally, with performances in East Asia, Europe, and North America. Later that decade, throughout the 1970s, and into the early 1980s, she visited the United States repeatedly and held residencies—as both a teacher and a performer—at Wesleyan University (Middletown, Connecticut), California Institute of the Arts (Valencia), Mills College (Oakland, California), the University of Washington (Seattle), and Jacob's Pillow Dance Festival (Beckett, Massachusetts), among other institutions. Through her international engagements as well as her activities in India, especially in Madras, Balasaraswati not only exposed countless audiences to the traditional style of bharata natyam but also trained many new practitioners of the art form.
Марапаттар
Ол Үндістанда көптеген сыйлықтар алды, соның ішінде 1955 жылы Сангит Натак Академиясының Президенттік сыйлығы, 1977 жылы Үндістан үкіметінің ерекше ұлттық қызметтері үшін "Падма Вибхушан" ордені және Оңтүстік Үндістанның музыканттар үшін ең жоғары наградасы – Мадрас музыка академиясының "Сангита Каланидхи" сыйлығы (1973). 1977 жылғы мақаласында "Нью-Йорк Таймс" газетінің би сыншысы Анна Киссельгофф оны "әлемдегі ең көрнекті орындаушылардың" бірі деп атады. "India Today" журналы жүргізген сауалнама бойынша оны Үндістан тағдырын анықтаған 100 ең танымал үндістердің қатарына қосты. "Dance Heritage Coalition" ұйымының "Американың орны толтырылмайтын би мұралары: алғашқы 100" (2000) жинағына енген жалғыз батыс емес биші ол болды.
She received numerous awards in India, including the President's Award from the Sangeet Natak Akademi (1955), Padma Vibhushan from the Government of India for distinguished national service (1977) and Sangita Kalanidhi from the Madras Music Academy, South India's highest award for musicians (1973). In a review in 1977, the New York Times dance critic Anna Kisselgoff described her as one of the "supreme performing artists in the world". India Today, based on a survey, classified her as one of the 100 prominent Indians who have shaped the destiny of India. She was the only non western dancer included in a compilation of the Dance Heritage Coalition, "America's Irreplaceable Dance Treasures: The First 100" (2000).
Танымал мәдениетте
Бенгалдық кинорежиссер Сатьяжит Рэй Баласарасвати туралы "Бала" (1976) атты деректі фильм жасады.
Bengali film director Satyajit Ray made a documentary film on Balasaraswati named Bala (1976).