Кіріспе

Капила Ватсяян (25 желтоқсан 1928 – 16 қыркүйек 2020) – үнді классикалық биі, өнер, сәулет және өнер тарихы саласындағы жетекші ғалым. Ол Үндістанда парламент мүшесі және бюрократ ретінде қызмет етті, сондай-ақ Индира Ганди атындағы ұлттық өнер орталығының алғашқы директоры болды. 1970 жылы Ватсяян Үндістанның музыка, би және драма академиясы – Сангит Натак Академиясының ең жоғары наградасы – Сангит Натак Академиясының стипендиясын алды. 1995 жылы ол Лалит Кала Академиясының ең жоғары наградасымен марапатталды, бұл Лалит Кала Академиясының көркем өнер саласындағы ең жоғары құрметі. 2011 жылы Үндістан үкіметі оған екінші ең жоғары азаматтық наградасы – «Падма Вибхушан» орденін табыс етті.

Ерте өмірі және өмірбаяны

Ол Делиде Рам Лал мен Сатьявати Малик отбасында дүниеге келді. Дели университетінен ағылшын әдебиеті саласы бойынша магистр дәрежесін алды. Содан кейін Мичиган университетінің Энн Арбор қаласында білім беру саласында екінші магистр дәрежесін аяқтады және Банарас индуист университетінде докторлық диссертациясын қорғады. Ақын және өнер сыншысы Кешав Малик оның үлкен ағасы болды, ал ол белгілі хинди жазушысы С. Х. Ватсайян "Аджнеяға" (1911–1987) үйленді. Олар 1956 жылы үйленді және 1969 жылы ажырасты.

Мансап

Ватсяян көптеген кітаптардың авторы, соның ішінде «Квадрат және Үндістан өнерінің шеңбері» (1997), «Бхарата: Натья-шастра» (1996) және «Матралаксанам» (1988). 1987 жылы ол Делидегі Үндістанның ең беделді өнер ұйымы – Индира Ганди ұлттық өнер орталығының (Индира Калакендра) құрылтайшы мүшесі және хатшысы болды. Кейін, 1993 жылы ол академиялық директор болып тағайындалды және 2000 жылға дейін осы қызметте болды, содан кейін БЖДП басқаратын орталық-оңшыл үкімет тарапынан зейнеткерлікке жіберілді. 2005 жылы Үндістан Ұлттық Конгресі басқаратын орталық-солшыл үкімет қайтадан билікке келгенде, ол мекеменің төрағасы болды. Ол Білім министрлігінде Үндістан Үкіметінің хатшысы ретінде де жұмыс істеді, онда көптеген ұлттық жоғары білім беру мекемелерін құруға жауапты болды. Сондай-ақ ол Нью-Делидегі Үндістан халықаралық орталығындағы Азия жобасының төрағасы қызметін атқарды. 2007 жылдың сәуір айында ол 2012 жылдың ақпанында мерзімі бітетін Раджья Сабхаға қайтадан сайланды.

Өлім

Капила Ватсяян 2020 жылдың 16 қыркүйегінде Нью-Делидегі үйінде 92 жасында дүние салды.

Марапаттар

1970 жылы Ватсяян "Сангит-натак-академиясының" стипендиясын алды. Сол жылы ол Джон Д. Рокфеллер 3-ші қорының стипендиясын иеленді, бұл оған АҚШ және Индонезиядағы мәдени институттарды және қазіргі заманғы өнердің дамуын зерттеуге мүмкіндік берді. 1975 жылы ол беделді Жавахарлал Неру стипендиясымен марапатталды. 1992 жылы Азия мәдени кеңесі оған Джон Д. Рокфеллер 3-ші атындағы сыйлықты, өте жоғары кәсіби жетістіктері және Үндістандағы би және өнер тарихын халықаралық деңгейде түсінуге, дамытуға және зерттеуге қосқан маңызды үлесі үшін табыс етті. 1998 жылы ол Конгресс зерттеулерінде би (CORD) ұсынған "Би зерттеулеріне ерекше үлес қосқаны үшін" сыйлығын алды. 2000 жылы ол Раджив Гандидің Ұлттық Садбхавана сыйлығының иегері болды, ал 2011 жылы Үндістан Үкіметі оған Падма Вибушан орденін берді.