Кіріспе

Бесант-Нагар қаласындағы (Үндістан) өнер мектебі

Калакшетра қоры, бұрынғыда жай ғана Калакшетра деп аталған, – Үнді өнері мен қолөнерінің дәстүрлі құндылықтарын сақтауға арналған өнер және мәдениет академиясы, әсіресе Бхаратанатьям биі мен Гандхарваведа музыкасы саласында. Академия 1936 жылдың қаңтарында Рукмини Деви Арундейл және оның күйеуі Джордж Арундейл құрған. Арундейлдің басшылығымен мекеме өзінің ерекше стилі мен қатаңдығы үшін ұлттық және халықаралық деңгейде танылды. 1962 жылы Калакшетра Ченнаи қаласының Бесант-Нагар ауданындағы жаңа кампусқа көшіп, аумақты игерді. 1994 жылдың қаңтарында Үндістан Парламентінің заңы Калакшетра қорын "Ұлттық маңызы бар институт" деп мойындады. Қазіргі уақытта Калакшетраның төрағасы – С. Рамадорай, ал директоры – Ревати Рамачандран.

Тарих

Калакшетра, кейін Калакшетра қоры деп аталған, Рукмини Деви Арундейл және оның күйеуі, белгілі теософ Джордж Арундейл 1936 жылы Ченнаи қаласының Адьяр ауданында құрды. Ол бұл институтқа ең үздік студенттерді ғана емес, сонымен қатар танымал ұстаздарды, музыканттарды және суретшілерді шақырды. 1944 жылы Мадрас университеті музыка, би және сурет салу және қолөнер салаларындағы дипломдық курстарды жүргізуге бекітті. 2004 жылғы 29 ақпанда Калакшетрада және әлемнің көптеген елдерінде оның 100 жылдығына арналған лекциялар, семинарлар мен фестивальдер өтті. Сондай-ақ 29 ақпанда Нью-Делидегі Лалит Кала галереясында оның өміріне арналған фотокөрме ашылды, ал президент А. П. Дж. Абдул Калам Сунил Котари жазған және түзілген, бұрынғы президент Рамасвами Венкатараманның алдын-созымен жазылған фотобиографиясын жариялады. 2016 жылы, 80 жылдығын тойлап, Калакшетра қоры «Рукмини Девиді еске алу» атты музыка және би фестивалін өткізді.

Калакшетра стилі

Панданаллур стилін үш жыл бойы зерттеген Рукмини Деви Арундале 1936 жылы өзінің Калакшетра стилін дамыту жұмысын бастады. Ол топтық қойылымдар ұйымдастырды және түрлі Бхаратанатямға негізделген балеттер қойды. Калакшетра стилі бұрыштық, тік, балет сияқты қимыл-қозғалыстарымен, сондай-ақ рекакалардан және аяқ-қолдардың шексіз лақтырылуынан (Ксепа) аулақ болуымен ерекшеленеді. Калакшетраның алғашқы қадамдарынан бастап оның серігі болған Шанкара Менонның (1907–2007) айтуынша, Рукмини Деви Бхаратанатямды таза өнер түріне жеткізді, оны жақындағы даулы өткенінен бөліп, "көрінеу жағымсыз элементтерді" (көбінесе Срингара, эротикалық сезімдерді тудыратын белдемше, мойын, ерін және кеуде қозғалыстары) Панданаллур стилінен жойды. Бұл стильді Үнді бишісі Танжоре Баласарасвати (1918–1984) және Тамил Надудың дәстүрлі Исаи Велалар мәдениетінің өкілдері көпшілік алдында сынаған болатын. "Адамгершілік" шеңберінен шыққан махаббатты бейнелеуге рұқсат берілмеді. Баласарасвати: "Бхаратанатямды жаңа идеялар арқылы тазартуға жасалған тырастың өзі жылтыр алтынға лак жағу немесе лотос гүлдерін бояумен тең" деді. Заңгер және классикалық өнер шебері Э. Кришна Айер (1897–1968) Рукмини Деви туралы: "Ол өнер саласына қадам басқанға дейін оның жоғалып кеткені немесе оның билеуді бастаған кезде ғана қайта жанданғаны туралы айтудың қажеті жоқ, сондай-ақ ол бұрыннан болмаған жаңа нәрсені жасады деудің де қажеті жоқ" деді.

Дау

2022 жылдың желтоқсанында, бұрынғы директор Лила Самсон әлеуметтік желіде бір ұстазды студенттерді зорлаған және мазақтаған деп айыптап пост жазғаннан кейін кампуста жыныстық зорлық-зомбылық туралы шағымдар көтеріле бастады, бірақ ол ұстаздың атын атамады. Келесі айларда Калакшетра қорының Рукмини Деви көркемсурет колледжінің жүзден астам студенті аға оқытушы Хари Падманды жыныстық зорлық-зомбылық жасады деп айыптады. Бұл айыптаулар бірнеше жылға созылды. Падман ішкі тергеу нәтижесінде кінәсіз деп танылды, ал Калакшетра қоры студенттер мен қызметкерлерге осы шағымдарды талқылауға тыйым салатын бұйрық шығарды. 2023 жылдың 21 наурызында Ұлттық әйелдер комиссиясы бұл шағымдарды тергей бастады, бірақ тергеуді қысқа мерзімде жапты, себебі бір құрбан болған адам тергеу кезінде жыныстық зорлық-зомбылыққа ұшырамағанын мәлімдеді. 30 наурызда студенттер Падман келгенде таңғы дұғадан шығып, Калакшетра басшылығының бейәрекеттігіне қарсы наразылық білдірді. Бұл наразылыққа жауап ретінде Тамил Надудың бас министрі М.К. Сталин үн қосты, содан кейін Тамил Наду полициясы Падманға қарсы қылмыстық іс қозғалды. Тамил Наду штатының әйелдер жөніндегі комиссиясы да тергеу бастады және қорының студенттерінің кездесетін мәселелерге қатысты 90-нан астам жазбаша шағым алды. Падман 2023 жылдың 3 сәуірінде Тамил Наду полициясымен қамауға алынды. Жауап ретінде Падманның әйелі Дивия Хари Падман құрбан болған адамға және институтта жұмыс істейтін екі ұстазға қарсы шағым түсірді. Жыныстық зорлық-зомбылық туралы айыптаулардың арасында студенттер қорының директоры Ревати Рамачандранның басқармалық кемшіліктеріне де шағымданып, 2021 жылдың қарашасында болған тамақтан улану оқиғасын жасыру әрекетіне назар салды.

Атақты түлектер

Оның көрнекті түлектері: Рада Бурниер, Амала Аккинени, Камаладеви Чаттопадхьяй, Санджукта Паниграхи, Ц. В. Чандрасекар, Дханнаджаяндар, Адьяр К. Лакшман, Жаяшри Нараянан, Калакшетра Виласини, Лила Самсон, Сатьявати Мотирам Сирсат, Джая Тьягаражан, Деволейна Бхаттачарджи және Ананд Шанкар Джаянт.