Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фунекс – Швейцариядағы Во кантонының Нион округіндегі муниципалитет.
Founex is a municipality in the district of Nyon in the canton of Vaud in Switzerland.
Тарих
Ле Гаше маңынан рим дәуіріне жататын қоныстардың іздері табылды. Ауыл 1224 жылы Фосней деген атпен алғаш рет пайда болды. 2002 жылы Фунекс және тағы 8 ауыл Терре-Сент деп аталатын аймақты құрады, алайда осындай одақтың заңды бірігуге ресми түрде айналуы 2010 жылдың 30 тамызында Фунекс бас кеңесі тарапынан қабылданбады.
Signs of Roman era inhabitation were found near Le Gachet. The first appearance of the village was in 1224 under the name Fosnay. In 2002, Founex and 8 other villages formed the area called the Terre Sainte, although a formalisation of such union into a legal unification was rejected by the Founex general council on 30 August 2010.
География
2009 жылы Founex ауданының жалпы аумағы. Оның 65,1%-ы ауыл шаруашылығына, ал 2,3%-ы орманға жатады. Қалған жердің 32,2%-ы құрылыс және жолдар сияқты нысандармен беленген. Салынған аумақтың 24,6%-ын тұрғын үйлер мен ғимараттар, ал 5,0%-ын көлік инфрақұрылымы құрайды. Электрмен жабдықтау және сумен қамтамасыз ету инфрақұрылымы, сондай-ақ арнайы дамытылған басқа да аумақтар жалпы аумақтың 1,5%-ын құрайды. Орманды жердің барлығы тығыз орманмен жабылған. Ауыл шаруашылығы жерлерінің 35,7%-ы егін өсіруге, 4,4%-ы жайылымға, ал 25,1%-ы жеміс-жидек бақтарына немесе жүзімдіктерге пайдаланылады. Оған Фунекс ауылы және Шатайньери мен Ле Гаше шағын ауылдары кіреді.
Founex has an area, as of 2009, of Of this area, or 65.1% is used for agricultural purposes, while or 2.3% is forested. Of the rest of the land, or 32.2% is settled (buildings or roads). Of the built up area, housing and buildings made up 24.6% and transportation infrastructure made up 5.0%. Power and water infrastructure as well as other special developed areas made up 1.5% of the area Out of the forested land, all of the forested land area is covered with heavy forests. Of the agricultural land, 35.7% is used for growing crops and 4.4% is pastures, while 25.1% is used for orchards or vine crops. It consists of the village of Founex and the hamlets of Châtaigneraie and Le Gachet.
Елтаңба
Қалалық гербтің сипаттамасы: Көк түс, қабыршақтары күміс.
The blazon of the municipal coat of arms is Azure, scales Argent.
Демография
Founex-тің 2008 жылғы халқы, оның 42,7% шетелдік азаматтарды құрайды. Соңғы 10 жылда (1999–2009 жылдары) халық саны 24,9% өсті. Бұл өсімнің 17,2% көші-қон есебінен, ал 7,9% туыс-өлім көрсеткіштерінен болды. Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы мәлімет бойынша) француз тілінде сөйлейді (1701 адам немесе 64,2%), екінші ең көп таралған тіл – ағылшын (378 адам немесе 14,3%), үшінші тіл – неміс (185 адам немесе 7,0%). 73 адам итальян тілінде сөйлейді. 2000 жылы муниципалитетте 1113 үйленбеген және бұрын үйленбеген адам болды. 1351 адам үйленген, 66-сы жесір, ал 118-і ажырасқан. 2000 жылы муниципалитетте 986 жеке тұрғын үй тіркелді, орташа алғанда, әр үй шамамен 2,7 адамға арналған. 2000 жылы барлығы 851 пәтер (жалпы санының 88,8%) тұрақты түрде пайдаланылды, 79 пәтер (8,2%) маусымдық пайдалануда болды, ал 28 пәтер (2,9%) бос тұрды.
Founex has a population of as of 2008, 42.7% of the population are resident foreign nationals. Over the last 10 years (1999–2009 ) the population has changed at a rate of 24.9%. It has changed at a rate of 17.2% due to migration and at a rate of 7.9% due to births and deaths. Most of the population (as of 2000) speaks French (1,701 or 64.2%), with English being second most common (378 or 14.3%) and German being third (185 or 7.0%). There are 73 people who speak Italian. as of 2000, there were 1,113 people who were single and never married in the municipality. There were 1,351 married individuals, 66 widows or widowers and 118 individuals who are divorced. as of 2000, there were 986 private households in the municipality, and an average of 2.7 persons per household. In 2000, a total of 851 apartments (88.8% of the total) were permanently occupied, while 79 apartments (8.2%) were seasonally occupied and 28 apartments (2.9%) were empty.
Саясат
2007 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия SVP болды, ол дауыстардың 24,48%-ын алды. Келесі үш ең көп дауыс жинаған партиялар: ЛПС партиясы (19,19%), ФДП (18,7%) және СП (11,77%). Федералды сайлауда барлығы 634 дауыс тасталды, сайлауға қатысқандардың саны 48,4% құрады.
In the 2007 federal election the most popular party was the SVP which received 24.48% of the vote. The next three most popular parties were the LPS Party (19.19%), the FDP (18.7%) and the SP (11.77%). In the federal election, a total of 634 votes were cast, and the voter turnout was 48.4%.
Экономика
2010 жылы Founex-тің жұмыссыздық деңгейі 3,2% құрады. 2008 жылы негізгі экономикалық секторда 80 адам жұмыс істеді және осы секторда 12 кәсіпорын жұмыс істеді. Екінші секторда 39 адам жұмыс істеді, ал осы секторда 14 кәсіпорын жұмыс істеді. Үшінші секторда 616 адам жұмыс істейді, ал осы секторда 66 кәсіпорын жұмыс істейді. 2000 жылы муниципалитетке 373 жұмысшы келді, ал 1039 жұмысшы муниципалитеттен кетті. Муниципалитет жұмыс күшін экспорттаушы болып табылады, әрбір келген жұмысшыға қатысты 2,8 жұмысшы шығып кетеді. Founex-ке жұмыс істейтін жұмыс күшінің 16,9%-ы Швейцариядан тыс жерлерден келген, ал жергілікті тұрғындардың 0,2%-ы жұмыс үшін Швейцариядан тысқары шығады. Жұмыс істейтін халықтың 13,8%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 69,1%-ы жеке көлікпен барады. Оқу жылында саяси округ мектепке дейінгі білім берумен барлығы 1249 баланы қамтыды, оның ішінде 563 бала (45,1%) субсидияланған мектепке дейінгі білім беруге ие болды. Кантонның бастауыш мектеп бағдарламасы студенттердің төрт жыл оқуын талап етеді. Муниципалдық бастауыш мектеп бағдарламасында 186 студент оқыды. Міндетті негізгі білім беру бағдарламасы алты жылға созылады және бұл мектептерде 147 студент оқыды. 2000 жылы Founex-те басқа муниципалитеттен келген 811 студент болды, ал 368 тұрғын муниципалитеттен тыс мектептерге барды. Луи Франсуа Сенн (1799–1873), медицина және хирургия докторы, саясаткер; Founex-те жерленген. Эдуард Род (1857–1910) – швейцариялық журналист және жазушы. Альберт Пико (1888–1966), заңгер, мемлекеттік кеңесші. Founex-те жерленген. Хелен Грегуар (1904–1998), француз жазушысы, Founex-те қайтыс болды. Сэр Джон Б. Адамс (1920–1984), бөлшек физик, CERN директоры (1976–1981) және уақытша директоры (1960–1961), Кингстон, Суррей (Англия) қаласында туған, Элтем колледжінде білім алған, Founex-те тұрды.
as of 2010, Founex had an unemployment rate of 3.2%. as of 2008, there were 80 people employed in the primary economic sector and about 12 businesses involved in this sector. 39 people were employed in the secondary sector and there were 14 businesses in this sector. 616 people were employed in the tertiary sector, with 66 businesses in this sector. In 2000, there were 373 workers who commuted into the municipality and 1,039 workers who commuted away. The municipality is a net exporter of workers, with about 2.8 workers leaving the municipality for every one entering. About 16.9% of the workforce coming into Founex are coming from outside Switzerland, while 0.2% of the locals commute out of Switzerland for work. Of the working population, 13.8% used public transportation to get to work, and 69.1% used a private car. During the school year, the political district provided pre school care for a total of 1,249 children of which 563 children (45.1%) received subsidized pre school care. The canton's primary school program requires students to attend for four years. There were 186 students in the municipal primary school program. The obligatory lower secondary school program lasts for six years and there were 147 students in those schools. as of 2000, there were 811 students in Founex who came from another municipality, while 368 residents attended schools outside the municipality. Louis François Senn, (1799–1873), Doctor of Medicine and Surgery, politician; buried in Founex. Édouard Rod, (1857–1910) Swiss journalist and writer. Albert Picot, (1888–1966), Jurist, State Councillor. Buried in Founex. Hélène Grégoire (1904–1998), French writer, died in Founex. Sir John B. Adams, (1920–1984) Particle physicist, Director of CERN (1976–1981) and interim director (1960–1961) born in Kingston, Surrey (England) educated in Eltham College, resident in Founex