Белкоо: Солтүстік Ирландияның тарихы мен туризмі

Кіріспе

Ферманга округінің ауылы және қалашығы, Солтүстік Ирландия.

Белкоу – Солтүстік Ирландияның Ферманга округіндегі шағын ауыл және қалашық, Эннискилленнен 10 миль (16 км) қашықтықта орналасқан. Ол Ирландия Республикасындағы Блэклион ауылының жанында, Ферманаг және Каван округтарының шекарасында жатыр. 2011 жылғы халық санауы бойынша (Holywell-мен бірге) халқы 540 адамды құрады. Бұл жер Ферманаг және Омаг округтерінің құрамында. Lough MacNean туризмді дамыту жобасы 2003 жылдан бері жұмыс істеп келеді. Бұл жоба аймақтағы туризм қажеттіліктерін қанағаттандыруға және шекаралық қарым-қатынастарды жақсартуға бағытталған экономикалық даму шарасы. Belcoo Enterprise Ltd 1992 жылы Белкоу тарихи қоғамымен, дәрігерлік пункт, аяқ саусағын емдеуші және Лейкленд әлеуметтік қызметімен ортақ пайдаланылатын ғимараттарда ашылды. 1830 жылдан 1920 жылға дейін жұмыс істеген Мулликовет астық диірмені қайта жаңартылуда. Жергілікті ресурстарды пайдалану арқылы дағдыларды үйрету мектебі жұмыссыздар, көшпелі өмір салтын ұстанатындар, мүгедектер сияқты әлеуметтен шеттетілген топтарға табиғи материалдарды оқу құралы ретінде пайдалануды үйретуді мақсат етеді.

Тарих

Ауыл туралы ең алғашқы деректер ескі Ольстер сағасы "Аргайн Белкон Брейфне" (сонымен қатар "Тогойл Бруидне Брейфне" деп те аталады) еңбегінде кездеседі. Бұл саға Ұлы Ольстер батыры Коналл Чернахқа Брейфннің басшысы Белку Брейфн қойған тұзақ туралы айтады. Бірақ Коналл тұзақты кері қайтарады және Белкудың ұлдары Белкуді қателесіп өлтіреді. Оқиға болған жер кейін Белкудің құрметіне Белку немесе кейде Белькон деп аталды. Исаак Батлер 1749 жылы жазылған "Лоу Дергке саяхат" кітабында Слайгоға баратын жолдағы Белл Конда Даваг Патрик немесе киелі құдық деп аталатын әйгілі құдық бар екенін айтады. Ол тәжірибе көрсеткендей, Патшалықтағы ең жақсы суық ванна болып саналады, жүйке және паралич ауруларымен азапталғандарға көмектеседі, үлкен сұранысқа ие, өте мөлдір және суық, қолды салғанда дікілдейтіндей сезім тудырады. 1740 жылғы қатты қыстан кейінгі сәуір және мамыр айларында осы көктемде керемет оқиға болды, бірақ оны Сент Патрикке жатқызуға болмайды; су сүттің түсіне айналды және оның жұмсақ табиғатынан кейін, оны көру үшін келгендер бұл сүт деп тез мойындады, олар оны тоқтатқанша керісінше сендіруге болмады, ол 7 аптаға созылды. Әке О’Маллой былай түсіндірді: жақын жерлердің барлығы құмды топыраққа толы, осы көктемнің арнасы сол құмды топырақ арқылы өтеді, қыс суы тарқанда, құмды топырақ босап, көктемге түсіп, оған сүттің түсін берді, ол қайтадан мөлдірленгенде керемет тоқтады. "Дабхач Фадрейг: Сент Патриктің қасиетті құдығы, Белку, Ферманаг округі", Майрид О’Долойн, "Клогхер жазбалары", 18-том, № 1, 103–116-беттер. (JSTOR-да қарауға болады). Дегенмен, қазіргі заманғы түсіндірмеге сәйкес, ауылдың аты béal – ауыз және cumhang немесе cung – тар деген сөздерден шыққан. Бұл ауылдың Жоғарғы және Төменгі Лох МакНин арасындағы тар су жолағында (өзенде) орналасқандығын көрсетеді. Бұл түсіндірме 14 ғасырға жатқан "Магауран кітабында" бірнеше рет Кунга деп аталатындығымен, 22 шілде 1607 жылы Дромахерде өткен сотта Лейтрим графтығының шекарасы Беаллаконгамореге дейін, содан кейін Беаллуконгабегке дейін сипатталғандығымен және 1609 жылғы Ольстер плантациясының картасында "Киликонге" деп аталғандығымен (яғни Coille Cunga – "Тар жолақтың орманы") расталады. Белкудің солтүстігіндегі қалашық осы түсіндірмені жалғастырады, өйткені ол Драмку деп аталады, яғни "Тар жолақтың төбесі". Тағы бір жиі кездесетін түсіндірме – Béal Cú, яғни Cú – ит сөзі. Осыған сәйкес, ауылдың аты "Иттің аузы" дегенді білдіреді. Маир МакНилл 1962 жылы жарық көрген "Лугнаса мерекесі" кітабында Белкуоға қатысты жергілікті аңызды келтіреді, онда иттен шыққан отты Сент Патрик өлтіреді. Осы аңыз Глангевлин аңыздарында да кездеседі. 1641 жылғы Ирландия көтерілісінде ағылшын армиясы Белкуде бекініс салған, оны 1655 жылғы Даун Survey карталарында көруге болады. Ирландиялықтар 1653 жылдың 27 сәуірінде Каванда капитуляциялағанда, капитуляция шартының 7-тармағында былай делінген: "Полковник Рейли және оның партиясы Лаугерннің батыс жағында қаруларын төмендетсін және аралдардағы барлық форттарды, оқ-дәрілерін және азық-түліктерін 18 мамырға дейін Кроханда тапсырсын, ал полковник Хью Мэй Гвиердің полкі 18 мамырда Ферманаг округіндегі "Белкоу фортында" қаруларын төмендетсін, және осы шарттарға енген оның барлық басқа партиясы қаруларын өздері орналасқан округтерде, округтердің губернаторлары белгілейтін жерлерде төмендетсін". Форт 1700 жылы да бар болған, өйткені Қазынашылық кітаптарының тізімінде 1700 жылдың 1 маусымында "Белкоудағы бір жаяу әскер" отын мен шамға жылына 14 фунт стерлинг алғаны жазылған. Сеймус Пендердің "Айрландияның санағы, шамамен 1659 жыл" еңбегінде ауыл "Белкоу" деп аталады. 1718 жылы Ферманагтан Джон Долан былай жазды: "Лоуг ортасында ағылшық миліне созылатын үлкен өзен сияқты тар қол бар, ал осы қолдың үстінде солтүстік жағында казарма орналасқан Белку деп аталатын үлкен форд бар, ал оңтүстік жағында Каван округінің бір бөлігі осы көлге шектеседі. Белкудың жанында Сент Патрик құрған қасиетті құдық бар, онда адал адамдарға жыл сайын кереметтер орын алады, олар шын ниетпен дұға оқыса, көру және дене мүшелерін қалпына келтіреді және судың күшімен басқа да аурулардан айығады" (134–136-беттер, JSTOR-да қарауға болады). 1739 жылы жазылған "Жоғарғы Лох Эрн" кітабында преподобный Уильям Генри былай дейді: "Лох Макнане тар, терең каналға айналып, жарты мильге созылатын жазық даладан Белконың бекінісіне дейін ағып өтеді, онда жақсы форд және жаңа көпір бар. Фордтан көл қайтадан кеңейіп, үш мильге созылады". Мэттью Слетердің 1806 жылғы анықтамалығында былай делінген: "Белкоу көпірі (Ферманаг округіндегі Гарризонға апарады) екі көлді біріктіретін өзен арқылы салынған, ол осы жол бойында 6 мильге созылады". Белкуден солтүстік-шығысқа қарай екі мильдей жерде Gardenhill орналасқан, бұл ескі, қираған үй. Ол Gardenhill қалашығының төбесінде, Белкуден Бохоға баратын жолдан жақын жерде орналасқан. Осы ескі үйдің бір бөлегі, мүмкін, Ольстерді XVII ғасырдың басында жайлаған жылдарға дейін сақталған. Оны 300 жылға жуық уақыт бойы Хассард отбасы жалға алып, кейін сатып алған. Gardenhill жеке меншікте және жалпы жұртқа ашық емес.

The earliest mention of the village is in the old Ulster Saga "Argain Belcon Breifne" also known as "Togail Bruidne Bélchon Bréifne" (Massacre of Belcu Brefne). This tells the tale of a trap set for the great Ulster hero Conall Cernach by a Breifne chief named Belcu Brefne. However Conall manages to reverse the trap and causes Belcu's sons to kill Belcu by mistake. The place where the tale occurs was later named Belcu or sometimes Belcon in honour of Belcu. Isaac Butler in his book "A Journey to Lough Derg" written in c. 1749 states

At Bell Con in this Neighbourhood on the road to Sligo is a famous Well called Davagh Patrick, or the holy Well it is found by repeated Experience to be the best Cold Bath in the Kingdom, having received Numbers in nervous & paralitic Disorders, & is coming into great request, it is exceeding transparent & so intensely cold that it throws one into a shaking Fit by putting one's hand into it, it exhibits a Stream that turns 2 mills at 150 Yards from the Spring. In April & May succeeding the great Frost in 1740 happened an Accident that gave Birth to a Miracle at this Spring but they could not ascribe the Saint without it was St. Patrick; the water was changed into the Color of Milk & as it was of a fine solf nature it quickly gained the repute of being milk by the Vulgar who flockt from all parts to see it they could not be convinced to the Contrary until it ceased, it continued 7 Weeks. Father O Mulloy thus accounted for it, that the adjacent lands were full of marly bottoms, that this Spring having it's Channel thro those beds of Marl, upon the breaking of the Frost, the marl was loosened & fell into the Spring and gave it the tincture which subsiding it returned to its usual Transparency & then the Wonder ceased." See "Dabhach Phádraig: St Patrick's Holy Well, Belcoo, County Fermanagh", by Mairead O'Dolain, in the Clogher Record, Volume 18, No. 1, pp. 103–116. (viewable on JSTOR). A modern interpretation however states that the name of the village derives from the béal meaning mouth and cumhang or cung meaning narrowing, referring to the village's position on a narrow neck of water (river) between Upper and Lower Lough MacNean. This interpretation is given support, firstly in the 14th century Book of Magauran where it is mentioned several times as Cunga, secondly in an Inquisition held at Dromahair on 22 July 1607 which described the boundaries of County Leitrim inter alia as and so to Beallacowngamore, and then to Beallucowngabegg, and thirdly by the name of the place on the 1609 Ulster Plantation map where it is named 'Kiliconge', i. e. Coille Cunga meaning "The Wood of the Narrow Strip of Land". The townland to the immediate north of Belcoo continues this interpretation as it is called Drumcoo, i. e. The Hill of the Narrow Strip of Land. Another often used derivation is Béal Cú i. e. where Cú is the word for hound. Hence the village name would mean "The Mouth of the Hound". Máire MacNeill in her book "The Festival of Lughnasa", 1962, gives a local Belcoo folktale about balefire coming out of a hound's mouth before it is killed by Saint Patrick. This tale is also found in Glangevlin folktales. In the Irish Rebellion of 1641, the English Army erected a fort at Belcoo which can be seen on the Down Survey maps of 1655. When the Irish surrendered at Cavan on 27 April 1653, paragraph 7 of the Articles of Surrender stated "That Collonel Reily with the partie now with him on the west side of Loughern lay downe their armes, and deliver such forts in the islands, with all the amunicion and provision therein that is in his powre, at or before the 18 May next, at Crohan, and Collonel Hugh Me Guier's regiment to lay downe their armes the 18 May next, at 'Belcowe fort', in the county of Fermanagh, and all others of his partie included in these articles are to lay downe their armes in the severall counties where their quarters are, in such places as the Governors of the several counties shall apoynt." The fort was still in existence in 1700, as an entry in the Calendar of Treasury Books dated 1 June 1700 states there was "1 foot soldier at Belcoe who receives an allowance of £14 per annum in respect of fire and candle for the Barracks"

In Seamus Pender's "A Census of Ireland, Circa 1659", the village is called "Belcow". In 1718, John Dolan of Fermanagh wrote About ye middle of Lough Earn there is but a small arm like a large river for about an English mile and over this arm is a fine large ford called Belcoo, whereon stands a barrack on ye north side; and on ye south side of this a skirt of ye county Cavan borders ye said lough. Near Belcoo is a holy well consecrated by St Patrick wherein are miracles yearly wrought upon devout persons by performing their stations with true devotion are often restored to sight and limb and of other distempers by virtue of ye said water and by ye grace of God, (pp. 134–136, viewable on JSTOR). In his book "Upper Lough Erne", written in 1739, Reverend William Henry states, "Lough Macnane is contracted into a narrow, deep canal, in which form it flows through a flat meadow for half a mile to the redoubt of Bellcoe, where is a good ford and a new bridge across it. From the ford, the lake, expanding again, continues for three miles more". Matthew Sleater's Directory of 1806 states "Belcoo bridge (which leads to Garrison in Fermanagh County) over a river containing the two lakes called Lough Macnean, which extends along this road 6 miles". About two miles north east of Belcoo is Gardenhill, an old derelict homestead. It is located on the side of a hill in Gardenhill townland, just off the sideroad from Belcoo to Boho. Parts of this old homestead possibly date from the early years of the Plantation of Ulster in the early seventeenth century. It was rented, and later owned, by the Hassard family for around 300 years. Gardenhill is privately owned and is not open to the public.

20 ғасыр

1921 жылы Ирландияның бөлінуіне байланысты Белкоу шекаралық ауылға айналды. 1922 жылы 28 наурызда Ирландия Тәуелсіздік соғысы кезінде елу ирланд республикалық армиясының еріктілері Каван округінен өтіп, үш сағаттық шайқастан кейін Белкоудағы Корольдік ирланд полициясының казармасын басып алды. Он бес полиция офицері тұтқындалып, шекара арқылы өткізіліп, 18 шілдеге дейін қамауда ұсталды. Белкоу – Ферманагтағы бірнеше католик шекаралық ауылдың бірі болатын, егер 1925 жылы Ирландия шекара комиссиясының ұсыныстары қабылданғанда, олар Ирландия еркін мемлекетіне берілген болар еді.

Көлік

Белко Эннискилленнен А4 тас жолында орналасқан, Ирландия Республикасымен шекараға жеткенде ол Слайгоға қарай N16 тас жолына айналады. Translink компаниясына қарасты Ulsterbus қызметінің 64 нөміріндегі Эннискиллен – Бундоран бағытындағы автобустар осы жерде тоқтайды. Бұрын ауылда Слиго, Лейтрим және Эннискилленге қызмет көрсететін темір жол желісінде шағын темір жол станциясы болған. 1878 жылы теміржолшылар мен олардың отбасылары үшін станция бастығының үйі және алты үй салынды, ал келесі жылы Слиго, Лейтрим және Солтүстік округтер темір жолы ашылды, Белкоу станциясы Белкоу және Блэклионға қызмет көрсетті. Белкоу темір жол станциясы 18 наурыз 1879 жылы ашылып, 1 қазан 1957 жылы жабылды. Соңғы пойыздар станция арқылы 20 қыркүйек 1957 жылы өтті. Bus Éireann Sligo Manorhamilton Enniskillen Expressway 66 бағытында Белкода тоқтайды.

2011 жылғы халық санағы

2011 жылғы 27 наурыздағы санақ күні Белку / Холивелл елді мекенінің тұрақты халқы 540 адамды құрады, бұл Солтүстік Ирландияның (NI) жалпы санының 0,03% -ына тең. 100,00% ақ нәсілді (ирландтық көшпенділерді қоса алғанда); 89,44% католик дінін ұстанады немесе осы дінде тәрбиеленген, ал 7,22% "протестанттық және басқа да христиандық (христиандықпен байланыстыларын қоса алғанда)" дінін ұстанады немесе осы дінде тәрбиеленген; 12,04% өзін британдық деп санайды, 61,67% ирландтық деп санайды және 25,74% солтүстік ирландтық деп санайды*. 24,42% ирланд тілін білуге ие, 3,08% ульстер шотланд тілін білуге ие, ал 1,73% үшін ағылшын тілі туған тілі емес.