Кіріспе
Бахаи дінінің негізгі ілімі – дін бірлігі – Бахаи дінінің маңызды ілімі, ол әлемдік діндердің көптеген түрлеріндегі түбіртек бірлік туралы айтады. Бұл принцип бойынша, ірі діндердің үйретімдері бір Құдайдан келген жалғыз жоспардың бөлігі болып табылады. Бұл Бахаи дінінің негізгі ілімдерінің бірі, Құдайдың бірлігі мен адамзаттың бірлігімен қатар. Бахаи үйретімдеріне сәйкес, Құдай адамзат жетілген сайын және түсіну қабілеті арта түскенде, пайғамбарлар/елшілер арқылы бірте-бірте ашып көрсететін бір ғана дін бар. Бахаи жазбаларында діндердің сыртқы айырмашылықтары діннің ашылған уақыты мен жеріне байланысты туындайды делінген. Бахаи жазбаларында елшілердің маңызды ерекшелігі екі қырынан қарастырылады: олар бір мезгілде адам да, құдай да. Олардың барлығы бір Құдайдан келгендігі және Оның үйретімдерін жеткізгендігі оларды құдайлық деңгейге көтереді. Осы тұрғыдан алғанда, олардың барлығы біртұтас. Сонымен қатар, олар жеке тұлғалар (адамдық жағдайда) және әр түрлі есімдермен танылады. Әрқайсысы белгілі бір міндетті орындайды және оларға нақты аян сеніп тапсырылған. Бахаи дінінің негізін қалаушы Бахаулла өзін құдайлық тәрбиешілер тізбегіндегі соңғы, бірақ ең соңғысы емес деп мәлімдеді. Ол еврей пайғамбарларын, Зороастрды, Исаны, Мұхаммедті және Бабты өзінен бұрынғы құдайлық тәрбиешілер ретінде атады, ал Абдул-Баха (оның ұлы және жаңғыртыласы) Кришна мен Гаутама Будданы да еске алды.
Unity of religion is a core teaching of the Baháʼí Faith which states that there is a fundamental unity in many of the world's religions. The principle states that the teachings of the major religions are part of a single plan directed from the same God. It is one of the core teachings of the Baháʼí Faith, alongside the unity of God, and the unity of humanity. The Baháʼí teachings state that there is but one religion which is progressively revealed by God, through prophets/messengers, as humanity matures and its capacity to understand also grows. The outward differences in the religions, the Baháʼí writings state, are due to the exigencies of the time and place the religion was revealed. The Baháʼí writings state that the essential nature of the messengers is twofold: they are at once human and divine. They are divine in that they all come from the same God and expound his teachings. In this light they are seen as one and the same. At the same time they are separate individuals (their human reality) and known by different names. Each fulfills a definite mission, and is entrusted with a particular revelation. Baháʼu'lláh, the founder of the Baháʼí Faith, claimed to be the most recent, but not the last, in a series of divine educators. He mentioned the Jewish prophets, Zoroaster, Jesus, Muhammad, and the Báb as other divine educators before him, and 'Abdu'l Bahá (his son and successor) also mentioned Krishna and Gautama Buddha.
Дін бірлігі
Бахаи ілімдеріне сәйкес, дін бір Құдайдан әртүрлі пайғамбарлар/хабаршылар арқылы біртіндеп ашылып келеді. Бахаи ілімдері осылайша діннің ортақ негізі бар екенін және әртүрлі діндердің "бір діннің мәңгілік тарихындағы әртүрлі кезеңдері мен үздіксіз дамуы" екенін көрсетеді. Бахаи түсінігінде Құдай Өзінің құдіретін адамзатқа пайғамбарлар арқылы үнемі және белгілі бір уақыт аралығымен ашады, олар Құдайдың көріністері деп аталады. Әрбір хабаршы өзінің келісімін орнатып, жаңа дін негізін қалайды. Бахаи жазбаларында айтылғандай, аян алу процесі ешқашан тоқтамайды. Құдайдың көріністері арқылы құрылған, бірінен соң бірі келетін діндердің басты идеясы – эволюциялық даму және әрбір Құдайдың көрінісі бұрынғыдан гөрі адамзатқа көбірек аян (немесе дін) әкеледі. Құдайдың көріністерінен келген аянның айырмашылықтары Құдайдың көріністерінің өзіне тән емес, оның орнына әртүрлі дүниелік, қоғамдық және адамдық факторларға байланысты; Құдайдың көріністері – адамзаттың Құдайды тануының жалғыз арнасы, және олар Құдайдың қасиеттерін физикалық әлемге тамаша бейнелейтін кемелді айналар болып табылады. Бахаи ілімдеріне сәйкес, адамзат дамуының қозғаушы күші – Құдайдың көріністерінің келуі. Бахаи сенімінде Құдайдың барлық көріністері бір Құдайдан шыққан және бірдей рухани және метафизикалық мәні бар, олардың арасында толыққанды теңдік орнатылған. Бахаулла түсіндіргендей, Құдайдың әртүрлі көріністері мен олардың ілімдері арасындағы айырмашылықтар олардың маңыздылығы мен мәнінде емес, олар пайда болған өркениеттің қажеттіліктері мен мүмкіндіктерінде. Құдайдың көріністері "бір және бірдей" деп үйретіледі, және олардың бір-бірімен қарым-қатынасында біртілдік пен ерекшелік екеуі де бар. Баб, сондай-ақ Бахаулла да осы анықтамаға кіреді.
Шындыққа, дуализмге және дуализмге қатысты көзқарастар
Бахаи дінінің негізгі қағидаларының бірі – діни шындық абсолютті емес, салыстырмалы. Әлемдік діндердің түрлі ілімдері «бір шындықтың қырлары» ретінде қарастырылады. Бахаи мәтіндеріне дуалистік сипаттағы мәлімдемелер (мысалы, «Керектілік кітабында») және монистік сипаттағы мәлімдемелер (мысалы, «Жеті аңғар» және «Жасырын сөздерде») кіреді. Бұл «жоғары шындық/төмен шындық» позициясы емес. Құдайды тану мүмкін емес. Адам үшін Құдайды немесе Абсолютті білу мүмкін емес, себебі кез келген білім салыстырмалы болады. Құдай туралы теологиялық айырмашылықтар қиялдың өнімі, өйткені Құдайдың мәнін сипаттауға болмайды. Питер Терри Моменмен келіспейді, релятивизм туралы цитата прогрессивті аянды білдіреді дейді: «Діни шындық абсолютті емес, салыстырмалы, Илаһи аян – үздіксіз және прогрессивті процесс». Ол сондай-ақ монизм мен дуализмнің екеуі де Бахаи космологиясының үш негізгі бөлімімен – Құдай әлемі, Құдайдың көріністерінің әлемі және Жаратылыс әлемі – үйлесімсіз екенін айтады. Кевин Браун «нәрселердің шынайылығы – Құдайдан, Бастапқы Еріктен бастау алған алғашқы нәрсенің көрінісі», бірақ олар «білуге болмайтын және қолжетімді емес Құдайдың мәнінің көрінісі емес» және Бахаи ілімдеріне сәйкес «мистикалық ізденістегі бірудің (немесе білудің) нағыз мағынасы – Құдайдың мәнімен (ол қол жеткізуге мүмкін емес) біру емес, бірақ адамның өмір сүретін заманы үшін Құдайдың көрінісін тану» екенін қорытады. Надер Саиеди Бабтың «Нүкте» деп аталатын Бастапқы Еріктің екі қыры туралы түсіндірмелерін сипаттайды. Роланд Фабер бұл тақырыпты дуалистік емес буддалық тұрғысынан қарастырып талқылады.
Синкретизм
Бахаилер Бахауллаға, оны Зороастр, Ыбырайым, Мұса, Иса, Мұхаммед, Кришна және Будданың ізбасары деп санайтын пайғамбарға сеніп, ереді. Басқа діндердің негізін қалаушыларын осылай қабылдауы, кейбіреулерді Бахаи дінін синкретикалық дін деп қарауға итермеледі. Дегенмен, Бахаилер мен Бахаи кітаптары бұл пікірді нақты жоққа шығарады. Бахаилер Бахаулланың уахиын Құдайдан келген тәуелсіз, бірақ байланысты уахи деп есептейді. Оның бұрынғы діндермен қарым-қатынасы, христиандық пен яһудилік арасындағы қарым-қатынасқа ұқсас. Олар ортақ сенімдерді Құдайдың адамзат тарихы бойы біртіндеп ашқан шындығының дәлелі деп санайды, және бұл (қазіргі уақытта) Бахаи уахиымен аяқталады. Бахаилердің өздеріне тән қасиетті кітаптары, түсіндірмелері, заңдары және амалдары бар, олар Бахаилер үшін басқа діндердің қағидаларынан жоғары тұрады.
Әлемнің діни басшыларына шақыру
2002 жылы Әлемдік әділдік үйі әлемдік дін көшбасшыларына хат жолдап, дінаралық антагонизм мәселесін көтеріп, барлық діни қозғалыстарды "алыс өткен шақтан мұра болып келген қатып қалған түсініктерден көтерілуге" шақырды. 2005 жылы негізінен Бахаи қауымына арналған «Бір ортақ иман» атты құжат жарияланды, онда діндердің бірлігі принципін сіңіру және діни көзқарастарды жеңу Бахаи қауымы үшін маңызды міндет екені айтылды.