Кіріспе

АҚШ-тың федералды заңы. МакКарран-Фергюсон заңы, 15 U.S.C. §§ 1011–1015, – сақтандыру қызметін көптеген федералдық реттеулерден, соның ішінде федералдық монополияға қарсы заңдардан белгілі бір шектеулермен босататын АҚШ-тың федералды заңы. 79-шы Конгресс МакКарран-Фергюсон заңын 1945 жылы қабылдады, бұл Жоғарғы Соттың «АҚШ-қа қарсы Оңтүстік-Шығыс андеррайтерлер қауымдастығы» ісінде федералдық үкіметтің АҚШ Конституциясының Сауда шарттарына сәйкес сақтандыру компанияларын реттеуге және федералдық монополияға қарсы заңдарды сақтандыру саласына қолдануға құқылы екенін шешкеннен кейін болды. Заңның жақтаушылары сенаторлар Пэт МакКарран (Невада штаты, Демократ) және Гомер Фергюсон (Мичиган штаты, Республикалық) болды.

Шолу

МакКарран-Фергюсон заңы сақтандыруды реттемейді, сондай-ақ сақтандыруды реттеуді міндеттемейді. Ол «Конгресс актілерінің» сақтандыру «бизнесін» реттеуге тікелей бағытталмаған жағдайларда, штаттардың сақтандыру «бизнесін» реттейтін заңдары мен ережелеріне федералдық заңдар бағынбайтынын қарастырады. Атап айтқанда, федералдық монополияға қарсы заңдарға қатысты, егер штат осы салада реттеу жүргізсе, сақтандыру «бизнесі» бостандыққа ие, бірақ бойкот, мәжбүрлеу және қорқыту сияқты жағдайлар штаттық реттеуге қарамастан тыйым салынған болып қалады. Ал көптеген басқа федералдық заңдар штаттар осы салада реттеуді жүзеге асырса да, жүзеге асырмаса да, сақтандыруға қолданылмайды. Көбінесе бір штаттың сақтандыру комиссиялары қабылдаған заңдар мен ережелер басқа штаттардың заңдарымен келіспейтін жағдайлар туындады. Кейбір жағдайларда, штаттан тыс сақтандырушыларға қолданылатын ережелер оларды маңызды құқықтардан айырды. Мысалы, бір штат штаттан тыс сақтандырушылардан АҚШ Жоғарғы Сотына ешқандай іс тіркемейтініне кепілдік беруді талап етті. Сақтандырушылар сақтандыру бизнесі «бірнеше штат арасындағы сауда» болып табылады деген конституциялық аргументпен штаттардың реттеуін жоюға тырысты, және федералдық конституцияның Сауда бабына сәйкес, оны реттеу құқығы эксклюзивті түрде федералдық үкіметке берілді. АҚШ Жоғарғы Соты алғаш рет 1868 жылы осы негізде қарап, басқа штатқа полис сатумен байланысты сақтандырушылардың аргументін қабылдамады. 75 жылдан астам уақыт бойы Жоғарғы Сот сақтандырушылардың осы негізде штаттық реттеуден қашу әрекеттерін қабылдамады.

Тарих

1942 жылы Миссури штатының бас прокуроры (өзінің сақтандыруды реттеуші органдары 1922 жылдан бері анықталған бұзушылықтарды түзетуге өкілетті емес екенін білдірген) өтініші бойынша Әділет министрлігі тергеу жүргізді және Грузия штатындағы үлкен жюри Оңтүстік-Шығыс андеррайтерлер қауымдастығына, оның 27 лауазым иесіне және 198 мүше компаниясына қарсы айыптама тақты. Айыпталушыларға екі бап бойынша монополияға қарсы заңнаманы бұзу айыпталды: 1) Шерман заңының 1-тарауына сәйкес, белгілі бір өрттен сақтандыру полистерінің тарифтерін белгілеу және осы талаптарға бағынбаған тәуелсіз сату агенттіктерін бойкоттау бойынша құпия келісім жасау; және 2) Шерман заңының 2-тарауына сәйкес Алабама, Флорида, Джорджия, Солтүстік Каролина, Оңтүстік Каролина және Вирджиния штаттарында өрттен сақтандыру полистерін сату нарығын монополиялау. Аудандық сот айыпталушылардың наразылығын қабылдап, айыптаманы жоққа шығарды, өйткені «сақтандыру бизнесі мемлекетішілік немесе мемлекетаралық сауда емес» және ол «мемлекеттік немесе федералды заңдарға бағынатын сауда ретінде қарастырылуы мүмкін, онда коммерциялық бап қолданылмайды». 1955 жылдың қаңтар айында Жоғарғы Сот прокурорлардың аудандық соттың шешіміне шағымдануы бойынша мәжіліс өткізді. Сот өзі қойған сұрақ – «Коммерциялық бап Конгреске штаттардың шекарасын кесіп өтетін сақтандыру операцияларын реттеу құқығын береді ме?» болды. Осыған дейін 80 жыл бойы Жоғарғы Сот «сақтандыру полисін беру коммерциялық мәміле емес» және «сақтандыру шарты мемлекеттік немесе мемлекетаралық сауда емес» деген тұжырымдаманы қабылдап келген. Алайда, бұл істер коммерциялық баптың теріс салдарына қатысты болды, яғни бизнес «мемлекетаралық сауда» болып табылатындықтан, жеке штаттар оны реттей алмайды. Бірақ Оңтүстік-Шығыс Андеррайтерлер ісі сақтандыру бизнесі Конгресс реттеуіне жеткілікті «мемлекетаралық сауда» болып табыла ма деген мәселені қозғады. Жоғарғы Сот, «АҚШ Оңтүстік-Шығыс Андеррайтерлер қауымдастығына қарсы» ісінде (322 U. S. 533, 1944), Хьюго Блэк судья жазған 4-3 дауыспен аудандық соттың шешімін жойды, соның салдарынан (1) Шерман заңы монополиялау актілерін қамтуға бағытталған; және (2) штаттардың шекарасы арқылы жүзеге асырылатын сақтандыру операциясы – Конституция Конгреске реттеуге рұқсат берген «штаттар арасындағы сауда» болып табылады. Үш судья келіспеушіліктерін әртүрлі себептермен білдірді. Бас судья Стоун бір штаттан басқа штаттың тәуекелдерін сақтандыру үшін полис жазу конституциялық тұрғыдан «мемлекетаралық сауда» емес екенін және айыптамалар Шерман заңының құзырына кірмейтінін мәлімдеді. Оның пікірі негізінен Соттың коммерциялық баптың теріс салдарына қатысты бұрынғы шешіміне негізделген. Судья Джексон бас судьямен келісумен қатар, сақтандыруды мемлекеттік және федералды деңгейде реттеудің қиындығын атап өтті және бұрынғы тәжірибелерді ескере отырып, Конгресс осы мәселе бойынша нақты мәлімдеме жасамайынша, оны штаттардың реттеуі керек деп сенді. Судья Франкфуртер Конгресстің коммерциялық бап бойынша өкілеттігі осы әрекеттерге қол жеткізе алатынын мойындады, бірақ Шерман заңы Конгресстің осы сауда саласына кіруге ниеттенгендігін көрсететін нақты құжат емес екенін айтты.

АҚШ-тың денсаулық сақтау реформасының 21-ғасырдағы маңызы

Республикашылдардың АҚШ-тағы денсаулық сақтау реформасы жөніндегі ұсыныстарының бірі – денсаулық сақтау саласындағы мемлекеттер аралық бәсекелестікке мүмкіндік беру болып табылады, бұл McCarran-Ferguson заңына өзгеріс енгізуді қажет етуі мүмкін. 2010 жылдың ақпан айында Өкілдер палатасы 406-19 дауыспен денсаулық сақтану саласындағы МакКарран-Фергюсон заңын жою туралы шешім қабылдады. МакКарран-Фергюсон заңы 2021 жылы 2020 жылғы Бәсекеге қабілетті денсаулық сақтану реформасы заңымен толықтырылды, бұл денсаулық сақтану және стоматологиялық сақтану бойынша жеңілдіктердің көлемін шектеді.