Кіріспе

1824 жылғы АҚШ Жоғарғы Сотының «Гиббонсқа қарсы Огден» ісі, 22 U. S. (9 Wheat.) 1 (1824) – АҚШ Конституциясының Сауда бабы бойынша АҚШ Конгресіне берілген штараралық сауданы реттеу құқығы, сонымен қатар су жолындағы қатынасты реттеу құқығын да қамтиды деген шешім қабылдаған АҚШ Жоғарғы Сотының маңызды ісі. Бұл шешім соғысқа дейінгі Америка Құрама Штаттарының экономикалық өсуіне және ұлттық нарықтардың құрылуына ықпал етті. «Гиббонсқа қарсы Огден» ісі Конгрестің теміржолдарды, тас жолдарды, теледидар мен радио хабарларын реттеуіне негіз болды. Бұл істі сол кездегі Американың ең танымал және қабілетті адвокаттары қарады. Ирландтық эмигрант, патриот Томас Аддис Эммет және Томас Дж. Оукли Огденнің мүддесін қорғады, ал АҚШ Бас прокуроры Уильям Уерт және Дэниел Вебстер Гиббонстың мүддесін қорғады.

Өмірбаян

1798 жылы Нью-Йорк штатының заң шығарушы органы Роберт Р. Ливингстон мен Роберт Фултонға 20 жыл мерзімге от немесе бу күшімен қозғалатын кемелермен штаттың барлық суларында эксклюзивті навигациялық құқықтарды берді. Ливингстон мен Фултон кейіннен басқа штаттар мен аумақтық заң шығарушы органдарға ұқсас монополиялар беру үшін үндеу жасады, бірақ тек Орлеан территориясы олардың өтінішін қабылдады; ол оларға Миссисипи өзенінің төменгі ағысында монополия берді. Жаңа бу кемелерінің мүмкіндіктерін білген бәсекелестер Ливингстон мен Фултонға қарсы шығып, федералды үкіметтің саудаға қатысты өкілеттігі эксклюзивті екенін және штаттық заңдардан жоғары тұратынын мәлімдеді. Содан кейін сот процестері басталды, ал монополия бәсекелестерін франшизаларды сату немесе олардың кемелерін сатып алу арқылы басып тастауға тырысты. Нью-Джерси штатының бұрынғы губернаторы Аарон Огден монополияға қарсы тұруға тырысты, бірақ 1815 жылы Ливингстон мен Фултонның өкілінен лицензия сатып алып, Джорджиядан келген Томас Гиббонспен бірлесіп бизнес құрды. Алайда, үш жылдан кейін серіктестік күйреп, Гиббонс Огденнің Нью-Джерси штатының Элизабет қаласы (қазіргі Элизабет) мен Нью-Йорк қаласы арасындағы маршрутында басқа бу кемесін жүргізді, ол 1793 жылғы жағалау саудасын реттейтін АҚШ Конгресінің заңына сәйкес лицензияланған. Серіктестер Нью-Йорк штатының импичменттерді қарау сотына жүгінді, ол 1820 жылы Гиббонсқа қарсы мәңгілік тыйым салды. Әсіресе оңтүстік штаттары саудаға қатысты эксклюзивті федералдық юрисдикцияның қандай салдарға әкелетініне көбірек мән берді, себебі аймақтық даулар, әсіресе құлдыққа байланысты, күшейді. Бұл мәселе келесі 140 жыл бойы шешілмей қалды, содан кейін Жоғарғы Сот Sears, Roebuck & Co. v. Stiffel Co. (1964) ісінде федералды патенттік заңның ұқсас штаттық заңдардан басым екенін шешті.