Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хосе Феликс Рибас (Каракас, 19 қыркүйек 1775 – Тукупидо, 31 қаңтар 1815) – Венесуэла тәуелсіздік күресінің желі басшысы және қаһарманы.
José Félix Ribas (xoˈse ˈfeliɣs ˈriβas; Caracas, 19 September 1775 – Tucupido, 31 January 1815) was a Venezuelan independence leader and hero of the Venezuelan War of Independence.
Ерте өмір
Рибас Каракстағы белгілі бір отбасының он бір ұлының соңғысы болды. Ол жас кезінде сапалы білім алып, қалалық семинарияға оқуға түсті. Оқуын аяқтаған соң, ауыл шаруашылығы саласында жұмыс істеді. 21 жасында Симон Боливардың тәтесі Мария Жозефа Паласиосқа үйленді. Көп ұзамай ол республикалық идеяларға қызығушылық танытып, тәуелсіздік үшін революциялық қозғалысқа жақтас болды. Рибас 1808 жылғы қастандыққа қатысты, бірақ ол сәтсіз аяқталғаннан кейін тұтқынға алынды. Өзін қорғап, ол сол күні жай ғана алаңға демалуға бара жатқанын айтты. Бірақ шындығында Рибас алаңға басқа республикашылдармен кездесіп, көтеріліс жоспарлау үшін жиі баратын. Кейіннен ол босатылды. 19 сәуір 1810 жылғы революция кезінде Рибас қаланың барлық жерін аралап, адамдарды испан үкіметіне қарсы наразылық акцияларына қатысуға шақырды. Содан кейін ол 25 сәуірде жаңадан құрылған үкіметке қосылып, Каракас қалалық әкімшілігін басқарды.
Ribas was the last of eleven sons, born to a prominent Caracas family. In his early years, he received a quality education and attended the city's seminary. After finishing his studies, he began working in the agrarian sector. At the age of 21 he married María Josefa Palacios, the aunt of Simón Bolívar. He soon became interested in Republican ideals and sympathetic to the revolutionary independence movement. Ribas became involved in the Conspiracy of 1808, but was taken prisoner after its failure. In his defense, he stated that on the day of the action, he was just heading to a public square to spend time. Actually, Ribas was frequenting the square to meet with other republicans to plan an uprising. He was later freed by the authorities. When the Revolution of 19 April 1810 was taking place, it was reported that Ribas was seen travelling throughout the entire city, encouraging people to join in the demonstrations against Spanish rule. In the aftermath he joined the interim government on April 25, taking charge of the municipality of Caracas.
Әскери мансап
Уақытша үкіметтегі саяси қызметінен өзге, әскери білімі болмаса да, Рибас өзінің қаражатымен құрылған Барловенто батальонының полковнигі болып тағайындалды. Ол сондай-ақ Франсиско де Мирандамен байланыс күйінде болды және Миранда елге келген кезде оған барлық қолдауын көрсетті. Басқа республикашылдармен бірге ол Франсиско де Миранда ұйымдастырған "Sociedad Patriótica" қоғамының мүшесі болды, бұл негізінен азын-малы жер иелері билік еткен Жаңа Венесуэла Конгресінен ерекшеленді. "Sociedad Patriótica" француздық Якобин клубы үлгісінде құрылды, ол барлық азаматтардың тең құқығы туралы сөз сөйлеу дәстүрін қадағалады. Венесуэланың қысқа ғана тәуелсіздік кезеңінде (Симон Боливар басқарған Венесуэланың Екінші Республикасы) Рибас "Құрметті науқанның" көптеген шайқастарында күресті; алайда, ең маңызды эпизод – Ла Виктория шайқасы (1814 жылғы 12 ақпан), онда ол және оның серіктері Хосе Томас Бовес басқарған қуатты роялист әскерлерінің (бұл шайқаста Бовес жарақаттан жазылып жатқанда Франсиско Томас Моралес басқарды) шабуылын тойтарып, жеңіске жетті. Рибас бұл жеңіске негізінен жастардан, студенттерден және семинарияға түсуге ниеттенгендерден құралған, тәжірибесіз әскерлермен қол жеткізді. Рибас шешуші шайқас алдындағы жас сарбаздарына, өзіне сенгендеріне: "Біз жеңіс немесе өлім арасында таңдау жасай алмаймыз, біз жеңіске жетуіміз керек" ("No podemos optar entre vencer o morir, es necesario vencer") деді. Көп сағаттық қаһармандық қарсылықтан кейін Висенте Кампо Элиас басқаруымен республикалық күштер келді. Осы Венесуэла тарихының эпизодының құрметіне қазіргі Венесуэла азаматтары әр жылғы 12 ақпанда "Жастар күнін" ("Día de la Juventud") тойлайды.
Apart from his political functions in the interim government, and despite having no military background, Ribas was named Colonel of the Barlovento Battalion which he helped set up with his own funds. He also maintained some contact with Francisco de Miranda, and offered him all possible support when Miranda arrived in the country. Along with other fellow Republicans, he became a member of the Sociedad Patriótica organized by Francisco de Miranda, in contradistinction to the New Venezuelan Congress which was ruled mostly by the landed few. The Sociedad Patriótica was modeled after a French Jacobin Club, encouraging the practice of oratory on equality of rights to all citizens. During a brief period of Venezuelan independence (the Second Republic of Venezuela under the stewardship of Simón Bolívar), Ribas fought in numerous battles of the "Campaña Admirable"; however the most crucial episode was the battle of La Victoria (12 February 1814) in which he and his comrades succeeded in foiling the advance of José Tomás Boves's formidable royalist forces (commanded in this battle by proxy Francisco Tomás Morales, while Boves recovered from wounds). Ribas won this victory with inexperienced troops, composed mainly of youths, students, and seminary candidates that Ribas has succeeded in recruiting. Ribas told his young soldiers, his charges, before a crucial battle that "We have no choice between victory or death, we must achieve victory" ("No podemos optar entre vencer o morir, es necesario vencer"). After many hours of fierce resistance, Republican reinforcements arrived under the command of Vicente Campo Elías. It is in honor of this episode of Venezuelan history that modern Venezuelan citizens now celebrate the "Día de la Juventud" ("Day of Youth"). each 12 February.
Урика мен Матуриндан кейін тұтқындалу және өлім
Ол Урика шайқасында ерлікпен шайқасты, онда республикалық күштер жеңіліске ұшырады, бірақ оның роялистік жауы Бовес қаза тапты. Осы шайқастан кейін оның әскерлері Матуриннің бесінші шайқасында Моралеске қарсы соңғы, әрекетсіз қарсылық көрсетуге көмектесті, алайда бұл әрекет те сәтсіз аяқталды. Рибас, бір туысы мен адал қызметшісімен бірге жеңіске жеткен роялистерден қашуға мәжбүр болды. Бірақ, ол ақыры бір құлдың сатуымен роялистерге ұсталды. Ол тұтқындалып, бас кесіліп жазаланды. Рибастың кесілген басы, тамақ майында қуырылғаннан кейін, Каракасқа жіберілді. Онда ол патриоттардың рухын жою мақсатымен кішкентай клеткаға қойылып, көпшілікке көрсетілді.
He fought vigorously in the Battle of Urica in which the republican forces lost but his royalist nemesis Boves was killed. After this battle, his forces assisted in offering a last desperate resistance to Morales at the Fifth Battle of Maturín; however this effort also was defeated. Ribas, together with a nephew and a faithful servant, was forced to flee from the victorious royalists. However, he was ultimately betrayed to the royalists by a slave. He was captured and executed by beheading. Ribas's lopped off head, after having been fried in cooking oil, was sent to Caracas. There, it was placed in public display within a small cage with the intention of demoralizing the patriots.
Мұра
Шамамен екі ғасырдан кейін, Рибастың ерліктері Уго Чавес үкіметі тарапынан еске алынып, Боливарлық миссиялардың бірі оның құрметіне "Миссия Рибас" деп аталды. Венесуэлада оның атымен аталатын екі муниципалитет бар: Арагуа штатындағы Хосе Феликс Рибас муниципалитеті және Гуарико штатындағы Хосе Феликс Рибас муниципалитеті.
Almost two centuries later, Ribas' deeds were commemorated by the Hugo Chávez government when it named one of the Bolivarian Missions "Missión Ribas" in his honor. There are also two Venezuelan municipalities named after him, José Félix Ribas Municipality, Aragua state; and José Félix Ribas Municipality, Guárico state.