Кіріспе

Вернор Виндждің 2006 жылғы романы "Радуга соңы" – Вернор Виндждің 2006 жылғы ғылыми фантастикалық романы. Ол 2007 жылғы «Үздік роман» номинациясы бойынша «Хьюго» сыйлығымен марапатталды. Кітаптың оқиғасы 2025 жылы Калифорния штатының Сан-Диего қаласында өтеді және Виндждің 2002 жылы «Хьюго» жүлдесін жеңіп алған «Фейрмонт орта мектебіндегі жылдам уақыт» және 2004 жылғы «Жасанды сәйкестік» туындыларында зерттелген ойдан шығарылған әлемнің нұсқасына негізделген. Виндж романның соңында қалған аяқталмаған сюжеттік желілерді пайдаланып, жалғасын жазуды жоспарлаған. Романда бейнеленген көптеген технологиялық прогресс әлемнің технологиялық сингулярлықты бастан кешіп, үнемі күрт өзгерістерге ұшырап жатқанын көрсетеді, бұл Виндждің көркем және ғылыми-публицистикалық еңбектерінде жиі кездесетін тақырып.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Медициналық технологияның жетістіктерінің арқасында Роберт Гу Альцгеймер ауруынан жайлап жазылып жатыр. Оның қабілеттері қайта орала бастағанда, Роберт (өмірінде технологиядан қашқан адам) – барлық заттың желіге қосылған, жасанды шындық технологиясының кең таралған жаңа әлемге бейімделуі керек. Бұрын әлемге әйгілі ақын болған, бірақ қатал мінезімен танымал Роберт өзгеруге және ұзақ уақытпен араласқан отбасымен қарым-қатынасын жаңартқыға да үйренуі керек. Сонымен қатар, Роберт пен оның немересі Миридің жолы сатқын барлау офицері, антропоморфты қоян бейнесінде жасырынып, қорқынышты (немесе тіпті адамнан асып түсетін) интеллекті және терең салдары бар жаңа сананы бақылау технологиясын қамтитын күрделі құлқыға тартылады.

Сенімдер шеңберлері

Романда таңдауға көптеген шындықтар бар; бірақ, ең ірі және тұрақтылары вики немесе Second Life сияқты үлкен пайдаланушылар тобы арқылы құрылған. Виртуалды әлемге үлес қосатын пайдаланушылардың конфедерациясы – сенім шеңбері деп аталады. Романда бірнеше сенім шеңбері ұсынылған, оның ішінде Х.П. Лавкрафт, Терри Пратчет және құрастырылған Джерзи Хачек сияқты авторларға негізделген әлемдер бар. М.С. Эшердің суреттеріне негізделген әлемдер де, сондай-ақ Спилберг-Роулинг сияқты ойдан шығарылған ойын-сауық компаниялары да айтылады. Эган футбол жиынтығын да қолдану арқылы құрылған сенім шеңберінің бір түрі деп қарастыруға болады.

Тақырыптар

Виндждің басқа туындыларындағыдай, осы күнделікті өмірге енген есептеу технологияларымен дамитын, цифрлық/виртуалды әлемдегі қауіпсіздік тұжырымы осы романның негізгі тақырыбы болып табылады. Ол, қоғамды дүрліктіруге ниеттенген наразылық білдірген адамдарға да, оларды тоқтатуға тырысатын күштерге де мүмкіндік беретін қарқынды технологиялық өзгерістердің салдары мен бақылау (қадағалау) және көзқарастың кері бағыты (қадағалау) арасындағы қарым-қатынастағы "көзді бақылаушыларды кім бақылайды?" мәселесін зерттейді.

Орнату

Романның көп бөлігі Калифорния университетінің Сан-Диего қаласындағы кампусында, әсіресе кампустың архитектуралық орталығы саналатын Гейзель кітапханасының ішінде және сыртында өтеді.