Француз ақынының әйелі: Екі махаббат оқиғасы

Кіріспе

Француз лейтенантының әйелі — 1981 жылғы британдық романтикалық драмалық фильм, режиссері Карел Рейс, продюсері Леон Клор, ал сценарийін драматург Гарольд Пинтер жазған. Ол Джон Фаулздың 1969 жылғы «Француз лейтенантының әйелі» романы негізінде түсірілген. Музыкалық қосымшасын Карл Дэвис, операторлық жұмысын Фредди Френсис жасаған. Фильмде Мерил Стрип пен Джереми Айронс басты рөлдерде ойнаған. Басқа актерлер қатарында Хилтон МакРэй, Питер Вон, Колин Жейвенс, Лиз Смит, Пейшенс Коллиер, Ричард Гриффитс, Дэвид Уорнер, Алун Армстронг, Пенелопа Уилтон және Лео МакКерн бар. Фильм бес номинацияда «Оскар» сыйлығына ие болды. Стрип «Үздік әйел актер» номинациясына, ал Пинтер «Үздік бейімделген сценарий» номинациясына ұсынылды.

Сюжет

Фильмде екі романтикалық оқиға кезектесіп көрсетіледі. Бірі – Виктория дәуіріндегі драма, онда палеонтолог Чарльз Смитсон мен күрделі және қайғылы тағдырға ұшыраған Сара Вудруфф, "француз лейтенантының әйелі" деп белгілі. Екіншісі – Майк пен Анна актерлерінің, оқиғаның заманауи түсірілімінде басты рөлдерді ойнағандағы қарым-қатынасы. Екі бөлімде де Джереми Айронс пен Мерил Стрип басты рөлдерді сомдайды. Джон Фаулздың "Француз лейтенантының әйелі" романының бірнеше соңы бар, ал фильмдегі екі параллель оқиғаның да әртүрлі нәтижелері бар. Виктория дәуіріндегі оқиғада Чарльз, Лайм-Регистегі бай саудагердің қызы Эрнестинамен (Линси Бакстер) құдаласқаннан кейін кездесетін, жұмбақ және өзін-өзі іздеуге берілген Сарамен терең сезімдік қарым-қатынасқа түседі. Чарльз мен Сара Лайм-Регис Андерклифте жасырын кездесіп, соңында Эксетердегі қонақ үйде жақындыққа барады. Бұл Чарльздың Эрнестинамен никесін бұзады, бірақ Сара жоғалып кетеді. Эрнестинамен жасаған уәдесін бұзғаны үшін сотқа тартылып, әлеуметтік жағдайы төмендеген Чарльз Сараны іздейді, ол Лондонда проститутка болып кеткен деген қорқынышпен. Үш жылдан кейін, көл аймағында гувернант болып жұмыс істейтін Сара Чарльзбен байланысып, өзін табу үшін уақыт қажет болғанын түсіндіреді. Чарльздің бастапқы ашуына қарамастан, ол оны кешіреді, екеуі қайта табысады. Соңында олар Уиндермир көлінде қайықпен жүзіп бара жатқанда көрінеді. Заманауи оқиғада американдық актриса Анна мен ағылшын актер Майк, екеуі де үйленген, Виктория дәуіріндегі фильмді түсіру барысында ұзаққа созылған романға баруы көрсетіледі, онда Анна Сара рөлін, ал Майк Чарльз рөлін сомдайды. Түсірілім аяқталғаннан кейін Майк қарым-қатынасты жалғастыруды қалайды, бірақ Анна романға қатысты салқындап, Майктан аулақ болып, француз күйеуімен уақыт өткізуді жөн көреді. Фильмнің тұсаукесер кешінде Анна Майкпен қоштаспай кетеді. Майк Аннаны шақырып, оның кейіпкерінің атын – Сара деп атайды, ол Чарльз бен Сара татуласқан декорациядағы жоғарғы қабаттағы терезеден, Анна кетіп бара жатқанда айқайлайды.

The film intercuts the stories of two romantic affairs. One is within a Victorian period drama involving a gentleman palaeontologist, Charles Smithson, and the complex and troubled Sarah Woodruff, known as "the French lieutenant's woman". The other affair is between the actors Mike and Anna, playing the lead roles in a modern filming of the story. In both segments, Jeremy Irons and Meryl Streep play the lead roles. John Fowles's The French Lieutenant's Woman has multiple endings, and the two parallel stories in the movie have different outcomes. In the Victorian story, Charles enters into an intensely emotional relationship with Sarah, an enigmatic and self imposed exile he meets just after becoming engaged to Ernestina (Lynsey Baxter), a rich merchant's daughter in Lyme Regis. Charles and Sarah meet secretly in the Lyme Regis Undercliff and eventually have sex in an Exeter hotel. This leads to Charles's breaking his engagement, but then Sarah disappears. In social disgrace after being sued for breach of promise by Ernestina, Charles searches for Sarah, fearing she has become a prostitute in London. After three years, Sarah, who has a job as a governess in the Lake District, contacts Charles to explain that she needed time to find herself. Despite Charles's initial anger, he forgives her, and the two are reconciled. They are finally seen boating on Windermere. In the modern story, the American actress Anna and the English actor Mike, both married, are shown as having an extended affair during the making of the Victorian film, in which Anna plays Sarah and Mike portrays Charles. As filming concludes, Mike wishes to continue the relationship, but Anna becomes increasingly cool about the affair and avoids Mike in favour of spending time with her French husband. During the film's wrap party, Anna leaves without saying goodbye to Mike. Mike calls to Anna, using her character's name Sarah, from an upstairs window on the set where Charles and Sarah reconciled, as she drives away.

Өндіріс жазбалары

Гарольд Пинтер мен Карел Рейс 1979 жылы сценарий үстінде жұмыс істеді, продюсерлік Леон Клорға жүктелді, ал Рейс бұл компанияны көп жыл бұрын құрған Film Contracts компаниясында үнемі жұмыс істеді. Леон Рейстің «Морган: емдеуге лайықты жағдай» фильмін продюсерлік еткен. Фильм 1980 жылы Лайм-Регис, Дартмут, Эксетер, Лондон доктері және Виндермирде түсірілді. Лондонның Твикенхэм студиясында Асшетон Гортонның дәуірге сай келетін керемет дизайнымен студиялық декорациялар салынды. Фильмнің бастапқы кадры режиссердің ассистентінің клаппер тақтасымен кадрды белгілеп, содан кейін кадрдан шығып, викториандық теңіз жағалауын көрсету арқылы екі сюжет желісін қалыптастырады, онда Чарльз мен Эрнестина серуендеп жүр. Көрерменге қатаң викториандық қоғам мен жұмыс істейтін кинотоптың еркін өмірінің кезектесіп көрсетілуі арқылы өткен мен қазіргі арасындағы зор моральдық айырмашылық ашылады. Уильям Актонның 1857 жылы жарық көрген «Проституция: Моральдық, әлеуметтік және санитарлық аспектілер» атты кітабы фильмде Стриптің кейіпкері 1857 жылы Лондон округінде 80 000 жезөкше болғанын және 60 үйдің бірі жезөкшелікке арналған үй ретінде жұмыс істегенін айтқанда еске алынады. Кітап 1969 жылы жарық көрді. Оның үлкен экранға көшірілуі ұзаққа созылды, сценарий, қаржы және актерлер тобы бекітілгенге дейін фильм құқықтары бірнеше рет ауысты. Алғашқыда Малкольм Брэдбери мен Кристофер Бигсби Фоулзға телеверсия жасауды ұсынды, ол оған келісім берді, бірақ продюсер Саул Зенц ақырында фильмнің түсірілуін ұйымдастырды. Фильмге бірнеше режиссерлер тартылды: Сидни Люмет, Роберт Болт, Фред Зиннеман және Милош Форман. Сценарий бірнеше рет өңделді, оның ішінде 1975 жылы Денис Поттер, ал 1976 жылы Джеймс Костиган Пинтердің соңғы нұсқасына дейін. Чарльз Смитсон/Майк рөліне Роберт Редфорд пен Ричард Чемберлен, ал Сара/Анна рөліне Франческа Аннис, Шарлотта Рамплинг, Джемма Джонс және Фоулз таңдаған Хелен Миррен қарастырылды. Музыканы марапатқа ие болған Карл Дэвис жазды, оны белгісіз оркестр мен виола солисі Кеннет Эссекс орындады.

Harold Pinter and Karel Reisz worked on the script in 1979, with Leon Clore as producer, and with whom Reisz regularly worked in their company Film Contracts, formed many years earlier. Leon had produced Reisz' Morgan: A Suitable Case for Treatment. The film was shot in 1980 on location in Lyme Regis, Dartmouth, Exeter, London docks, and Windermere. Studio sets were built at Twickenham Studios in London to Assheton Gorton's period perfect designs. The opening shot in the film establishes the dual stories by having the assistant director mark the shot with a clapper board, and then run out of the shot to reveal the Victorian seaside front, with Charles and Ernestina taking the air. The audience is given alternating sequences of a rigid Victorian society, and the more relaxed modern life of a working film crew, revealing the great moral divide between past and present. Prostitution, Considered in Its Moral, Social, and Sanitary Aspects, an 1857 book by William Acton, is referred to in the film when Streep's character mentions that in 1857 there were 80,000 prostitutes in the county of London and that one house in 60 functioned as a brothel. The book was published in 1969. Its transfer to the big screen was a protracted process, with film rights changing hands a number of times before a treatment, funds and cast were finalized. Originally, Malcolm Bradbury and Christopher Bigsby approached Fowles to suggest a television adaptation, to which Fowles was amenable, but the producer Saul Zaentz finally arranged for the film version to be made. A number of directors were attached to the film: Sidney Lumet, Robert Bolt, Fred Zinnemann and Miloš Forman. The script went through a number of treatments, including one by Dennis Potter in 1975 and by James Costigan in 1976, before Pinter's final draft. Actors considered for the role of Charles Smithson/Mike included Robert Redford and Richard Chamberlain, and Sarah/Anna included Francesca Annis, Charlotte Rampling, Gemma Jones and Fowles's choice Helen Mirren. The award winning music was composed by Carl Davis and performed by an unidentified orchestra and viola soloist Kenneth Essex.

Кассалық жинақ

Фильм сол жылы £1,244,152 театрлық прокатпен екінші орынды алған британдық фильм болды, «От күймелерінен» кейін.

Сыни қабылдау

Роджер Эберт Chicago Sun Times газетінен фильмге төрт жұлдыздың үш жарымын берді, оны "көргенге әдемі және керемет ойналған фильм" деп атады. The New York Times газетінің Винсент Канби оны "таңғаларлық әдемі фильм, Мерил Стриптің соңғы кезде сенімсіз Сара рөлін керемет сомдауы, Джереми Айронс, ол "Уторлинг Хайтс" фильміндегі жас Лоренс Оливьеге ұқсайды, Чарльз Смитсон рөлінде, және Англияда ғана кездесетіндей керемет қосалқы актерлер тобы" деп сипаттады. Variety журналы: "Екі өрілген оқиғаның әсері кейде қынжырлы және шатастыратын болуы мүмкін, бірақ соңында қатты әсер етеді. Бұл, көбінесе, Мерил Стриптің Сара Вудрафф/Анна және Джереми Айронстың Чарльз Смитсон/Майк рөлдеріндегі күшті ойынының арқасы". Chicago Tribune газетінің Джин Сискел фильмге төрт жұлдыздың төртін берді және оны "өткенді және қазіргі заманды жақсы еске түсіретін әдемі түсірілген фильм" деп атады. Ол Стрип пен Айронс екеуінің де күткеннен асып түсетінін айтты. Сондай-ақ, ол 1981 жылдың ең жақсы фильмдерінің тізімінде оны 10-орынға қойды. Los Angeles Times газетінің Шейла Бенсон: "Чарльз бен Сараның оқиғасын қоршаған физикалық тұрпатар кітаптағыдай толыққанды және білімді, бірақ фильм оңай түсіп кетуге болатын Виктория дәуірінің жайлы атмосферасын тудырмайды". Ол сондай-ақ "Мерил Стриптің керемет ойынын" және Асшетон Гортонның өндіріс дизайнын "тамаша" деп бағалады. The New Yorker журналының Паулин Каелдің аралас пікірінде роман "Виктория дәуірі әдебиетіндегі романтикалық құпияларды сақтайтын әйелдер мен сезімтал ақымақтар туралы толғаныс" деп сипатталды, сондай-ақ "біз фильмге толыққанды кіре алмаймыз, себебі Мерил Стрип Сара рөлінде мінсіз, техникалық тұрғыдан дайын, бірақ ол құпиялы емес" делінген. The Washington Post газетінің Гари Арнольд: "Керемет көркемдік қуаныш, "Француз лейтенантының әйелі" былтырғы "Тесс" фильмімен бәсекелеседі, әдемі және әсерлі кезеңдік туынды ретінде". 2023 жылдың қазанына дейін "Француз лейтенантының әйелі" Rotten Tomatoes сайтында 29 рецензияға негізделген 83% рейтингке ие болды. Metacritic сайтында 10 рецензияға негізделген 64 ұпай алды.

Roger Ebert of the Chicago Sun Times gave the film three and a half stars out of four, calling it "a beautiful film to look at, and remarkably well acted". Vincent Canby of The New York Times called it "an astonishingly beautiful film, acted to the elegant hilt by Meryl Streep as the ultimately unreliable Sarah; Jeremy Irons, who looks a lot like the young Laurence Olivier of Wuthering Heights, as Charles Smithson, and by a cast of splendid supporting actors of the sort that only England seems to possess." Variety wrote, "The effect of the two interwoven stories is at time irritating and confusing, but ultimately most affecting. This is due in large part to the strong performances of Meryl Streep as Sara Woodruff/Anna and Jeremy Irons as Charles Smithson/Mike." Gene Siskel of the Chicago Tribune gave the film four stars out of four and called it "a beautifully made film, evoking the past and the present quite well. Both Streep and Irons live up to the extraordinary advance billing they have received." He ranked the film #10 on his year end list of the best films of 1981. Sheila Benson of the Los Angeles Times, "The physical trappings that surround the Charles Sarah story are as detailed and knowledgeable as the book's, yet the film avoids a cozy corner Victoriana that would have been easy to fall into." She also praised "Meryl Streep's luminous performance" and Assheton Gorton's production design as "nothing short of brilliant". A mixed review by Pauline Kael of The New Yorker described the novel as "a meditation on the romantic mystery women and sensual madwomen of Victorian fiction", explaining that "We never really get into the movie, because, as Sarah, Meryl Streep gives an immaculate, technically accomplished performance, but she isn't mysterious." Gary Arnold of The Washington Post wrote, "An unfailing pictorial treat, The French Lieutenant's Woman rivals last year's Tess as a handsome and evocative period production." As of October 2023, The French Lieutenant's Woman held a rating of 83% on Rotten Tomatoes based on 29 reviews. It received a 64 on Metacritic, based on ten reviews.

Марапаттар мен ұсыныстар

Сыйлық санаты бойынша номинация(лар) Нәтиже Ref. Оскар сыйлығы Үздік әйел актриса Мерил Стрип Үздік сценарий – басқа ортадан алынған материалға негізделген Гарольд Пинтер Үздік көркемдік безендіру Көркемдік режиссерлік: Аштетон Гортон; Декорация: Энн Молло Үздік костюм дизайны Том Рэнд Үздік фильм монтажы Джон Блум Бодил сыйлығы Үздік еуропалық фильм Карел Рейз Британдық кино академиясы сыйлығы Үздік фильм Леон Клор Үздік режиссура Карел Рейз Басты рөлдегі үздік актер Джереми Айронс Басты рөлдегі үздік әйел актриса Мерил Стрип Үздік сценарий Гарольд Пинтер Үздік операторлық Фредди Фрэнсис Үздік костюм дизайны Том Рэнд Үздік монтаж Джон Блум Үздік түпнұсқа фильм музыкасы Карл Дэвис Үздік өндіріс дизайны Аштетон Гортон Үздік дыбыс Дон Шарп, Иван Шаррок және Билл Роу Британдық операторлар қоғамы сыйлығы Театрлық фильмдегі үздік операторлық Фредди Фрэнсис Сезар сыйлығы Үздік шетелдік фильм Карел Рейз Давид ди Донателло сыйлығы Үздік шетелдік актриса Мерил Стрип Үздік шетелдік сценарий Гарольд Пинтер Evening Standard британдық кино сыйлығы Үздік фильм Карел Рейз Fotogramas de Plata Үздік шетелдік фильмдегі актер Мерил Стрип Алтын глобус сыйлығы Драмалық фильм – Үздік әйел актриса – Драмалық фильм Мерил Стрип Драмалық фильм – Үздік сценарий Гарольд Пинтер Грэмми сыйлығы Фильм немесе телешоу үшін жазылған түпнұсқа музыкалық альбомның үздік альбомы Карл Дэвис Лос-Анджелес кино сыншыларының сыйлығы Үздік әйел актриса Мерил Стрип Үздік операторлық Фредди Фрэнсис