Қоғамдық көлік жоспарлау – қалалық жоспарлау мен көлік инженериясын біріктіретін мамандық. Маршруттарды дамыту, қала құрылысын жетілдіруге бағытталған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Қоғамдық көлікті жоспарлау немесе транзиттік жоспарлау – қоғамдық көлік жүйелерін дамытуға жауапты кеңістіктік жоспарлаудың кәсіби саласы. Бұл көлік инженериясы және дәстүрлі қала құрылысының элементтерін біріктіретін аралас сала. Шындығында, көптеген транзиттік жоспарлаушылар көлікке бағытталған даму сияқты қалалық жерді пайдалану мәселелері бойынша пікірталас жүргізеді. Транзиттік жоспарлаушылар қалалық көлік жүйелері үшін маршруттар мен маршруттар желісін әзірлеуге жауапты. Олар қызмет көрсететін қауымдастықтардың ерекшеліктеріне байланысты бір немесе бірнеше модельдерді қолдануы мүмкін. Мысалы, қалалық аймақтарда жүйе жоғары деңгейде қызмет көрсетуге жеткілікті жолаушыларды тарта алады. Мұндай жоғары деңгейде қызметтер сұранысқа қарай ұйымдастырылуы мүмкін, онда әрбір бағыттағы қызмет жиілігі тәуелсіз болады және ауысулар ыңғайлы жағдайда жүзеге асырылуы мүмкін. Аз дамыған аймақтарда қызмет көрсету жиілігі төмен болуы мүмкін. Клиенттерге сапалы сапарды қамтамасыз ету үшін кейбір жүйелер уақытты синхрондау жүйесін пайдаланады. Бұл модельде маршруттар автобустарды (немесе пойыз немесе паромдарды) белгілі бір уақытта орталық жерде кездестіру үшін жоспарланады. Содан кейін клиенттер бірнеше минуттан кейін кететін көліктерге ауысады. Мұндай жүйеге бағытталған маршруттар жол жүру уақытын ескере отырып жасалады. Транзиттік жоспарлаушылар клиенттердің көлік қажеттіліктерін қанағаттандырумен қатар, көлік жобаларының басқа да әсерлерін де қарастырады. Экономикалық әсерлер, жеткізушілер мен тұтынушыларға, жергілікті экономикаға және жалпы экономикалық аймақтарға тікелей әсер етеді, және әртүрлі жобалардың арасында шешім қабылдауда маңызды рөл атқарады. Соңғы онжылдықтарда қоршаған ортаның сапасы туралы алаңдаушылық тұрақты көлікті дамытуға қызығушылықты арттырды, ал транзиттік жоспарлау осы жаңа талаптарға бейімделді. Сол сияқты, транзиттік жоспарлаушылар соңғы жылдары әлеуметтік теңдікке қатысты мәселелерге де көбірек назар аударуда.
Public transport planning or transit planning is the spatial planning professional discipline responsible for developing public transport systems. It is a hybrid discipline involving aspects of transport engineering and traditional urban planning. Indeed, many transit planners find themselves involved in discourse with urban land use issues such as transit oriented development. Transit planners are responsible for developing routes and networks of routes for urban transit systems. These may follow one or more models depending on the character of the communities they serve. For example, in urban areas, a system may attract enough ridership to support high frequencies of service. At these high frequencies, services can operate at demand service levels where the specific frequency of service in each corridor can be independent and where transfers can reasonably occur at random. In less densely developed areas service may operate somewhat infrequently. To optimize the quality of trips for customers, some systems compensate by operating a timed transfer system. In this model, routes are designed to bring buses (or trains or ferries) together at a central location at predetermined times. Customers then transfer between the vehicles which leave a few minutes later. In systems committed to this system, routes are designed to take travel time into account. In addition to serving customers' transportation needs, transit planners often consider transportation projects' other impacts. Economic impacts, directly on providers and consumers, on local economies, and on the aggregate level in large economic spheres, often feature prominently in deciding between different projects. In recent decades, concerns about environmental quality have produced a growing interest in developing sustainable transportation and transit planning has evolved to reflect these new concerns. Similarly, impacts on social equity have been paid increasing attention by transit planners in recent years.